شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/85735
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 8
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نامشخص
- تعداد برگ و سطر:
- 298 برگ • 26 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 12×12سم
- کاغذ و جلد:
- سمرقندی ضخیم • تیماج قرمز روشن
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله الحمدلله الذى خص نوع الانسان بالهدايه الى دليل التوحيد و بعد فقد تطابق آراء ارباب العقل ... على ان ارجح المطالب ... تحصيل العلوم الحقيقيه ... و كان المختصر الموسوم بالمطالع ... قد توجه على حل تركيباته ... ذوو الافكار ... فاشار الى من يلزمنى حقوقه و لا يسعنى عقوقه ان اشرح له شرحا يكشف اسرار معانيه ... مقتصراً على تحرير معاينه و تقرير مبانيه ... ساعيا فى دفع الشبهات المورد على مقاصده و سميته تنوير المطالع و قصدت ان اعرضه على حضرة من هو افضل العالم حسبا و نسبا موروثا و مكتسبا.. مولانا الامام الاعظم ... افضل المتاخرين سلطان قضاة الممالک شرقاً و غربا ... نظام المله والدین جلال الاسلام و المسلمین ... محيى سنة سيد المرسلين ادام الله جلاله ... حتى تصحح لفظه معناه فانه هو الواصل بفكره الصائب و نظره الثاقب الى غايات افكار ارباب العقل ... لاجرم استعد لرياسة العلماء و تربة الفضلاء ففوضت موارد الامور الى رايه ... قال بسم الله ... اقول الحمد هو الثناء و النداء على الجميل من نعمه و غيره ... »
انجام نسخه
« كما يوجد السالبة المحصله بدل المعدول و بالعكس اوالسور کاخذ بعض السورى [ ] و اليه المرجع و الماب تم الكتاب بحمد الملک الوهاب »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
. ؛ کس همچومنی بی دل بی یار مباد ×× کس بدین واقعه سخت گرفتار مباد»، مصراع بیت آخر: « همه در محنت رنج اند لباس ×× همچو من هیچ کس آزرده دل از یاد مباد»
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
هیچ
•
مهرورزان
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 9 • صفحه 386 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3873
آغاز: برابر؛ انجام: كما يوجد السالبة المحصله بدل المعدول و بالعكس اوالسور کاخذ بعض السورى [ ] و اليه المرجع و الماب تم الكتاب بحمد الملک الوهاب.
بی‌کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی و در پایان برخی از این حاشیه‌ها «نوشته نقل من شرح الموجز الپندهی» یا «قسطاس» حاشیه‌ای نیز با نشان «نصیر حلی»، ابیاتی به خط کهن و بالای پنج بیت پائین نوشته «لمولانا و استادنا فخر المله والدین هندوشاه دام فضله». نیمه اول ابیات هندوشاه بدرستی خوانده نمی‌شود مگر بیت اول که کلمه اول مصراع اول با یاری قرینه خوانده می‌شود: «[هیچ] کس همچومنی بی دل و بی یار مباد ×× کس بدین واقعه سخت گرفتار مباد»، و مصراع بیت آخر: «[مهرورزان] همه در محنت و رنج اند و لباس ×× همچو من هیچ کس آزرده دل از یاد مباد»؛ کاغذ: سمرقندی ضخیم، جلد: تیماج قرمز روشن، 298ص، 26 سطر، اندازه: 12×12سم [ف: 10 - 1906]