تقریرات الاصول

116. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8148 آغاز: بسمله -الحمدلله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله. اما بعد فقال الاستاذ مد ظله العالى ان المنطقيين و غيرهم من العلماء ذكروا و اتفقوا على ان كل علم لابد فيه قبل الشروع في المقصود من بیان تعريفه باحد الانحاء الاربعة؛ انجام: استدل به على كون الامر و يفيد الاستحباب لان بعد كونها ظاهرة في الوجوب و لا سيما في خصوص الخبر بقرينة صدرها كما لا يخق الا ان [كذا] تقریرات اصولی یکی از علمای شیعه است که لابد به دست شاگردش نگاشته شده و نسخه اصل است. این تقریرات احتمالاً در حوزه علمی نجف نوشته شده و از قرن 13 و 14ق است. با توجه به حجم بسیار آن و غیر ممکن بودن مطالعه اش در فرصتی چنین، با ورق زدنی گذرا به این نکات در آن برخوردم. در آن از فاضل قمی صاحب قوانین (میرزا ابوالقاسم گیلانی ملقب به میرزای قمی) با دعای درگذشتگان یاد شده و نظراتش بررسی شده است (مثلا برگهای 118ر، 196ر و 237ر). در یک جا به نقلی از فاضل بهبهانی (گویا آقا محمد باقر، وحید بهبهانی) که در آن نظر فاضل قمی را نقد کرده پرداخته (329ر). در حاشیه یکی از برگها نیز درباره صاحبان اقوالی که در متن از آنها نقل مطلب شده توضیحی مفید داده است: «و توهم جماعة من فحول متأخرينا من كلام هذا الفاضل انه ره جعل المغايرة بين الدليل و المدلول باعتبار الاحمال الكاين ...» که در حاشیه منظور از آن فحول متأخرین را چنین توضیح داده: «و هى مولانا الشيخ محمد تقى [گویا شیخ محمد تقی مشهور به آقا نجفی ابن محمد باقر بن محمد تقی بن عبدالرحيم طهرانی، صاحب «الحاشية الكبيرة على المعالم»] و الفاضل الكرباسى [گویا محمد ابراهیم بن محمد حسن اصفهانی کرباسی / کلباسی (-1262ق) صاحب «اشارات الاصول و منهاج الاصول»] و صاحب الفصول [گویا شیخ محمد حسین بن محمد رحیم طهرانی اصفهانی حائری (-1250ق) صاحب الفصول الغروية في الاصول الفقهية» (29ر). به هر صورت بررسی این گونه تقریرات خود مبحثی جدا و تخصصی است؛ خط: تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13 و 14؛ مصحح، دارای خط‌خوردگی‌ها و اصلاحات متعدد؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج حنایی با عطف تیماج قهوه‌ای، 337گ، مختلف السطر، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: 1/27 - 273]