تفسیر

85. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15234 آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين الرحمن الرحیم از حضرت ابی عبدالله (ع) از پدرش از جد بزرگوارش از رسول خدا (ص) مروی است که چون خداوند عالمیان تعالی شأنه خواست که فاتحة الکتاب و آیة الکرسی و آیه شهد الله و آیه قل اللهم مالک الملک را تا آنجا که ... مانع او نشود از دخول بهشت مگر مرگ؛ انجام: من الجنة و الناس وسواس و سوسه کننده را گویند و آن کار شیطان است ... و ايدهم بروح منه صدق الله و صدق رسوله ... ثم اورثنا الکتاب ... ذلك هو الفضل الكبير ... و منهم را به همه بندگان خدا تفسیر نموده اند. شیعی است. از ابتدای قرآن تا آخر آن و مذیل به تفسیر چند آیه دیگر است، برخی از آیات شریفه را به ترتیب سوره‌ها با روایاتی که از طریق ائمه اطهار (ع) وارد شده تفسیر می‌نماید. اقوال علما را ذکر و گاهی استنباط و نظر خویش را نیز بیان می‌کند. او معتقد است آیه یا سوره‌ای که قبل از هجرت نبی اکرم (ص) به مدینه نازل شده مکی و آنچه بعد از هجرت نزول یافته هر چند در مکه نازل شده باشد مدنی نام دارد مانند كريمه «اليوم اكملت لكم دينكم و يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك» که در حجة الوداع نازل شده و مع هذا آن را مدنی می‌شمارند. مؤلف شأن نزول آیات و وقایع تاریخی را نیز بیان می‌نماید و به نکات نحوی و اعرابی و لفظی هم توجه دارد به عنوان مثال در آیه شریفه «اذ قالت الملائكة يا مريم ان الله يبشرك بكلمة منه اسمه المسيح عيسى بن مریم» می گوید: «مسیح معرب مشیحا و آن در لغت عبری به معنی مبارک است و نام عیسی شده و به قول بعضی از مفسرین، اسمه مبتدا و عیسی خبر ثانی و ابن مریم خبر ثالث اند و چون بنابراین به حسب ظاهر مناسب اسماؤه به صیغه جمع بود گفته اند که اسمه به علت اسم جنس مضاف و مفید تعدد است و به منزله اسماؤه خواهد بود و این احتمال را بیضاوی ترجیح داده و زمخشری گفته که خبر مجموع المسيح عيسى بن مریم است من حيث المجموع و این مجموع یک نامی است که باعث امتیاز مسمی از جمیع ما عدا است و بعضی عیسی بن مریم را خبر محذوف و خبر اسمه را المسيح تنها دانسته اند به تقدیر اسمه المسيح ذلك عيسى بن مریم بنابراین ابن مریم صفت عیسی است و مترجم گوید: دور نیست که المسيح صفت اسمه و عیسی خبر باشد یعنی نام مبارکش عیسی بن مریم است و الله العالم يعلم»؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 13؛ به طرز چلیپا؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه‌ای، 109گ، اندازه: 11/7×21/8سم [ف: 22 - 176]