نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- اواخر قرن 7 و اوایل قرن 8
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 13 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (کهن)
- تعداد برگ و سطر:
- 369 برگ • 39 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 25×38سم
- کاغذ و جلد:
- آهار نخودی • تیماج خرمایی با ترنج
آغاز نسخه
« عظایم اتانی الکتاب این جمله خبری دیگرست یا حال است بتقدیر قد از معنی تکریم که از اضافت بسوی خدا مفهوم میشود أی انی کرمنی الله بکو انی عبدالله و قد اتانی الکتاب بعضی گویند اتانی بمعنی مستقبل است که در وقت طفولیت او را نبوت و کتاب نبود بس جاره نیستکه بمعنی مستقبل بود و از قبیل نفخ فی الصور فصعق من فی السموات باشد و بعضی گویند عیسی صلوات الله علیه نبوت و کتاب در طفولیت یافت آنج دیگران در بزرگی یافتند او در کودکی دریافت بعضی گویند مریم در حمل بود که او را علم روی نمود و بعضی گویند به مجردن زادن و بعضی گویند یک روز و بعضی گویند چهل روز بود که این تکلم از وی روی نمود »
انجام نسخه
« بسمله، تبت يدا ابی لهب و تب ما اغنی عنه ماله و ماکسب روایت جون آیه و انذر عشیرتک الاقربین امر انذار ... پیغامبر صلی الله علیه و سلم از مکه بیرون آمد بانک زد با آن قریش یا آل (کذا) کفت یا آل مره یا آل هاشم جماعتی حاضر آمده بود کوه صفا ...
مفسر که از علمای اهل سنت به شمار میرود، در آغاز، نام سوره، محل و شأن نزول، تعداد آیات، کلمات، حروف، رابطه سوره با سوره پیشین را بیان نموده آنگاه آیات را آورده پس از بررسی نکات اعرابی و نحوی به ترجمه و تفسیر آنها پرداخته است و همچنین به روایات و رخدادهای تاریخی عنایت دارد و گاهی هم به مناسبت از اشعار فارسی بهره جسته است. در این تفسیر کهن به جای حروف «پ، گ، چ» «ب، ک و ج» که از ویژگی نثر فارسی قرون هفتم و هشتم بوده استفاده شده است. موجودی از سوره مریم تا سوره تبت را شامل میباشد »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
واقف: سید عبدالعلی صدر الاشرافی
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 8 • صفحه 567 • ردیف 13
متن فنخا:
13. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26773
آغاز: عظایم اتانی الکتاب این جمله خبری دیگرست یا حال است بتقدیر قد از معنی تکریم که از اضافت بسوی خدا مفهوم میشود أی انی کرمنی الله بکو انی عبدالله و قد اتانی الکتاب بعضی گویند اتانی بمعنی مستقبل است که در وقت طفولیت او را نبوت و کتاب نبود بس جاره نیستکه بمعنی مستقبل بود و از قبیل نفخ فی الصور فصعق من فی السموات باشد و بعضی گویند عیسی صلوات الله علیه نبوت و کتاب در طفولیت یافت آنج دیگران در بزرگی یافتند او در کودکی دریافت بعضی گویند مریم در حمل بود که او را علم روی نمود و بعضی گویند به مجردن زادن و بعضی گویند یک روز و بعضی گویند چهل روز بود که این تکلم از وی روی نمود؛ انجام: بسمله، تبت يدا ابی لهب و تب ما اغنی عنه ماله و ماکسب روایت جون آیه و انذر عشیرتک الاقربین امر انذار ... پیغامبر صلی الله علیه و سلم از مکه بیرون آمد بانک زد با آن قریش یا آل (کذا) کفت یا آل مره یا آل هاشم جماعتی حاضر آمده بود کوه صفا ...
مفسر که از علمای اهل سنت به شمار میرود، در آغاز، نام سوره، محل و شأن نزول، تعداد آیات، کلمات، حروف، رابطه سوره با سوره پیشین را بیان نموده آنگاه آیات را آورده پس از بررسی نکات اعرابی و نحوی به ترجمه و تفسیر آنها پرداخته است و همچنین به روایات و رخدادهای تاریخی عنایت دارد و گاهی هم به مناسبت از اشعار فارسی بهره جسته است. در این تفسیر کهن به جای حروف «پ، گ، چ» «ب، ک و ج» که از ویژگی نثر فارسی قرون هفتم و هشتم بوده استفاده شده است. موجودی از سوره مریم تا سوره تبت را شامل میباشد؛ خط: نسخ کهن، بیکا، تا: اواخر قرن 7 و اوایل قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سید عبدالعلی صدر الاشرافی؛ کاغذ: آهار نخودی، جلد: تیماج خرمایی با ترنج، 369گ، 39 سطر (19/3×30)، اندازه: 25×38سم [ف: 22 - 179]