تعبیر نامه

12. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6198 خواب‌نامه‌ای است بر اساس تعبیر خواب ابن سیرین به نقل از امام جعفر صادق از حضرت یوسف و دانیال (ع) در 59 باب. مطالب آن در تطبیق با دو نسخه 5-4280 (4280ف) (خواب‌نامه محمد باقر لاهیجی) و 5-4699 (4699ف) (تعبیر خواب به نقل از ابن سیرین) با توجه به اختلاف نسخ بسیار شبیه این دو نسخه است. با این تفاوت که نسخه ش 5-4699 (4699ف) تفصیل بیشتر و دیباچه‌ای متفاوت دارد. آغاز نسخه حاضر شبیه‌تر به نسخه 5-4280 (4280ف) یعنی خواب‌نامه لاهیجی است و بقیه متن آن با تفاوت‌هایی در بعضی قسمتها به هر دو نسخه شبیه است. در نسخه در دست واژه‌ها و اصطلاحاتی با شیوه نثر قدیم به کار برده شده که در کتاب لاهیجی به نثر جدید تغییر یافته است (مانند تبدیل کلمه بخفتاند به بگشاید و جرکی به ظفر و بود به باشد و غرفه به بالاخانه و مانند آن) از این تغییرات و نیز افزوده‌هایی مختصر در نسخه، شاید بتوان چنین برداشت کرد که لاهیجی با دوباره نویسی و افزودن مطالبی به این کتاب آن را به خود منتسب کرده است. شاهد این مدعا نمونه مشابه نسخه حاضر در دانشگاه تهران با شماره 5186/3 و با تاریخ کتابت 935 ق (دانشگاه 15: 4141) یعنی حدود دو قرن قبل از تحریر لاهیجی (م: اواخر قرن 11 یا اوایل قرن 12ق) است. آغاز نسخه دانشگاه تقریباً مطابق با ش 4699ف و بسیاری از مطالب آن تقریباً مشابه همین نسخه یعنی تعبیر خواب به نقل از ابن‌سیرین است که گردآورنده‌ای نامعلوم دارد. مطالب باب 59 در بعضی نسخ در یک باب و در بعضی نسخ در دو باب 59 و 60 با افزوده‌ها و نقایصی آمده است. ترتیب بعضی ابواب نسخه حاضر از این قرار است: 1. شناختن خوابی که معبر است، 2. دانستن خواب که به چند نوع تعبیر یابد، 3. دیدن خدای تعالی و فرشتگان، 4. دیدن مشک و کافور، 20. دیدن پیسی و ...، 30. دیدن ... و ابریشم و پشم و ...، 40. دیدن گوسفند و میش ...، 50. دیدن دیوان و پریان ...، 55. دیدن زلزله و کسوف ...، 58. دیدن اسبان گوناگون ...، 59. دیدن امیران بزرگ؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ کاتب از باب دوازده تا اواسط پانزده و شانزده را ننوشته است.؛ جلد: تیماج عنابی [رایانه]