نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

تذكرة الكحالين

پدیدآور اثر: کحال، علی بن عیسی
/m/72645
کتابخانه و مخزن نگهداری: رضوی
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 5064

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ ✓
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 6
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ (کهن)
تعداد برگ و سطر:
143 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
9×15سم
کاغذ و جلد:
حنایی سمرقندی • تیماج قهوه‌ای

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله حمد له هذا رسالة على بن عيسى الكحال جوابا عما سأله بعض اصحابه فى معرفة امراض العين و علاجاتها و ادویتها و مداواتها و صل كتابك ايها الاخ الفاضل تسأل عن جوامع كتب جالينوس في امراض العين و علاج كل مرض منها لان الاسكندرانيين ذكروا عدد الامراض و لم يذكروا عللها و لا علاجاتها »

انجام نسخه

« یوخذ ورد و جلنار و عدس »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

واقف: نادرشاه، 1145
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
مزین به خط محمود بن محمد کحال به تاریخ دهم رمضان خمس ثمانین ستمائة (685)، از سنه 1154 داخل عرض شده
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 7 • صفحه 932 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5064 آغاز: برابر؛ انجام: یوخذ ورد و جلنار و عدس خط: نسخ کهن، بی‌کا، تا: قرن 6؛ در ورق دوم نسخه به خطی کهن مسطور است: «اقبل ارضا سار فيها جمالها ×× فكيف بدار دار فيها جمالها / و قد كنت لاارضى بوصل مقطع ×× و ها انا راض لو اتانى خيالها / نسيم الصبا بلغ سلامى اليهم ×× بلطفک و ارفق بالهبوب عليهم / و قل لهم انى و ان كنت غائبا ×× فقلبی و روحی حاضران لديهم / سلام الله كل صباح يوم ×× على تلک الشمائل و المحيا / سلام عليكم ما امر فراقكم ×× فياليتنا من قبل فرقتكم ميتا / فدارهم ما دمت فی دارهم ×× و ارضهم ما كنت فی ارضهم» [این بیت عیناً در اوائل کتاب اخلاق ناصری نیز بدون ذکر اسم قائل مثبت است و مرحوم مینوی در تعلیقات کتاب مذکور نوشته است (ص 402) که قائل آن را نتوانسته است معلوم نماید. راقم سطور گوید که قائل آن بنا به قول صفدی در الوافی بالوفیات (125: 1) و سیوطی در بغية الوعاة (ص 93) محمد بن محمد بن احمد بن هیماه ابونصر رامشی نیشابوری است متولد در 404 و متوفی در سنه 490 به قول ایشان یا 489 به قول یاقوت در معجم الادبا (100: 7) و عبدالغافر در منتخب سیاق (ص 71) و مدفون به قول این اخیر در مقبره باب معمر در نیشابور، و این که ابن تغری بردی در النجوم الزاهرة (124: 5) قائل آن را ابوالحسن علی بن فضال قیروانی متوفی سنه 479 نوشته سهو قطعی و مسلم است، قبله: ان تلقک الغربة فی معشر ×× قد اجمعوا فیک علی بغضهم / فدارهم ما دمت البیت]؛ مزین به خط محمود بن محمد کحال به تاریخ دهم رمضان خمس و ثمانین و ستمائة (685)، از سنه 1154 داخل عرض شده؛ واقف: نادرشاه، 1145؛ کاغذ: حنایی سمرقندی، جلد: تیماج قهوه‌ای، 143گ، 15 سطر، اندازه: 9×15سم [ف: 19-86]