نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/72629
کتابخانه و مخزن نگهداری: رضوی
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 24648

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 11
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
4 برگ • 17 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14×22/5سم
کاغذ و جلد:
نخودی آهار مهره • مقوا با روکش کاغذ ابر و باد عطف میشن قهوه‌ای

آغاز نسخه

منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله، و صلى الله على سيدنا محمد و آله اجمعين قال سيدنا و شيخ شيخونا خاتم المحدثین، احادیث سید المرسلین ... محمد بن عبدالرحمن السخاوى الشافعى القاهرى ... و بعد فهذه تذكرة فى علوم الحديث يتنبه بها المبتدى و يتبصر بها المنتهى افتضتها اختصارا من المقنع تأليفى و الى الله ارغب فى النفع بها انه بيده و القادر عليه. اقسامه ثلثة صحيح و حسن و ضعيف. فالصحيح ما سلم من الطعن فى اسناده و متنه »

انجام نسخه

منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« و هذا آخر التذكرة المتكلم عليها و هى عجالة للمبتدى فيه و مدخل للمقنع السالف المشار اليه جامع لفواید هذا العلم و شوارده و مهادته و الحمدلله على تيسيره و امتثاله. و فرغت من تحرير هذه التذكرة ... و سبعمائة احسن الله تقيضها والله اعلم. »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 7 • صفحه 928 • ردیف 2
متن فنخا:
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24648 آغاز و انجام: برابر در این نسخه، کتاب به محمد بن عبد الرحمان سخاوی (831-902ق) منسوب شده، اما به چند دلیل این نسبت صحیح نیست: 1. در فهرست آثار سخاوی نه کتابی به نام المقنع در موضوع درایه و علم الحدیث ثبت شده و نه تذکرة فی علوم الحدیث که گزیده آن باشد. به عکس در فهرست تألیفات ابن ملقن نام هر دوی این کتابها آمده است. رک: هدیة العارفین، ج1، ص792 و الاعلام، ج5، ص57، 2. در نسخه ما پایان تألیف کتاب صبح روز جمعه 7 جمادی الاول 763ق آمده (و فرغت من تحریر هذه التذکرة فی ساعتین من صبیحة یوم الجمعة السابع من جمادی الاولی سنة ثلث و ستین و سبعمائة احسن الله تقیضها و الله اعلم) که با تاریخ حیات سخاوی همخوانی ندارد، 3. سخاوی این کتاب را دیده و در زندگانی ابن ملقن در الضوء اللامع، ج6، ص100 از آن یاد کرده است: «و له فیه (علوم الحدیث) ایضاً التذكرة فی کراسة رأيتها». علاوه بر این خود سخاوی شرحی بر آن با نام التوضيح الابهر لتذكرة ابن الملقن فى علم الاثر نوشته است. به احتمال فراوان وجود همین شرح باعث اشتباه کاتب در انتساب کتاب به سخاوی شده است. نکته دیگری که می‌توان افزود کوتاه بودن کتاب است. بیشتر آثار ابن ملقن جزوه‌های کم برگی(کراسه) است که برای یادگیری و حفظ کردن تلخیص شده‌اند و کتاب حاضر نیز همین خصوصیت را دارد. بنابراین به یقین می‌توان گفت این کتاب از ابن ملقن است و انتساب آن به سخاوی خطا؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 11؛ اهدایی: رهبر، اسفند 1376؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش کاغذ ابر و باد عطف میشن قهوه‌ای، 4گ (68پ-71پ)، 17 سطر، اندازه: 14×22/5سم [اهدائی رهبر: 8-16] و [فک 27-287]