شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
تحفة الملوک
پیوند کوتاه:
/m/70328
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- 1268ق (1268 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (خوش، جلی)
- تعداد برگ و سطر:
- 125 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 12/5×21سم
- کاغذ و جلد:
- ترمه آهار مهره • مقوای روغنی بوم قهوه‌ای و نارنجی رنگ مذهب
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله پادشاها پادشاهی تو را سزاست که بحکمت کامله و قدرت شامله آفرینش عالم ملک و ملکوت فرمودی و بعلم خود احاطه بجمیع اجزا و جزئیات نمودی هست و نیست همه بامر تو است ... اما بعد حکمت عملی یکی از مقاصد علم حکمتست و خلاصه آن تدبیر معاش و معاد است ... پس حکما و ادبا هر یک در این باب مقالات ترتیب نموده اند چنانکه شیخ مصلح الدین باب اول گلستان و بوستان خود را در این معنی رشته نظر و نثر در آورده و خواجه نظام الملک کتابی بخصوصه در این باب تألیف نموده و موسوم بسیر الملوک ساخته لهذا این بی‌بضاعت نیز کمیت قلم را در میدان اینمعنی بسیاق ایشان بجولان در آورده و بنای مقصود را بتفسیر کلام اردشیر بابکان که از جمله عقلای سلاطین جهان بود نهاد و موسوم نمود این مختصر را بتحفة الملوک نامید.. این بی بضاعت نیز تفسیر معانی این کلام را در پنج فصل بعون الله تعالی بیان می‌نماید ... الی آخر. »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« امید که در این دولت علیه قلب دولتخواهان بسبب قوت و قدرت و غلبه پادشاه اسلام و اسلامیان بردول کفر و ضلال روشن گردد و همیشه اعلام دولت علیه را اعتلا و ارتفاع بجمیع سلاطین روی زمین باشد بمحمد و آله رساله را بدین دو بیت شیخ تمام نمائیم بیت: پدر بجای پسر هرگز این کرم نکند ×× که دست جود تو با خاندان آدم کرد / خدای خواستکه بر عالمی ببخشاید ×× بفضل خویش تو را پادشاه عالم کرد »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
مهر: ناصرالدین شاه قاجار
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
کمندکشی
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
این نسخه در زمان محمد شاه غازی قاجار برای ولیعهد وقت تألیف و تحریر شده است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 7 • صفحه 628 • ردیف 1
متن فنخا:
1. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 181
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، بی‌کا، تا: 1268ق؛ این نسخه در زمان محمد شاه غازی قاجار برای ولیعهد وقت تألیف و تحریر شده است؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ مجدول، کمندکشی، با سرلوح مذهب؛ کاغذ: ترمه آهار مهره، جلد: مقوای روغنی بوم قهوه‌ای و نارنجی رنگ مذهب، 125گ، 15سطر، اندازه: 12/5×21سم [ف: 209-7]