شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/66505
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- حسن حسینی
- تاریخ کتابت:
- 18 ربیع الثانی 1092ق (1092 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 41 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 96 برگ • 25 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 19×25سم
- کاغذ و جلد:
- نخودی آهار مهره • جلد نامشخص
آغاز نسخه
آغاز 1
« هذه مقدمة حررها الشيخ الامام افضل المهندسين مؤيد الملة والدين العرضى ادام الله ايامه و به يتم برهان الشكل الرابع من المقالة التاسعة من كتاب المجسطی »
آغاز 2
« مقدمة لعمل مربع فی داخل مثلث متساوی الاضلاع معلوم »
آغاز 3
« فى استخراج دقایق حصص اختلاف منظر القمر المستعملة فی المجسطى »
آغاز 4
« فصل فی الطريق الذى به علم بطليموس ان مركز الحامل »
آغاز 5
« قال امية بن عبدالعزیز بن ابی الصلت، الخواص و الاعراض التى تلحق كل واحد من الفلك الخارج المركز و فلك التدوير واحدة متشابهة »
آغاز 6
« منقول من خط الامام و الحبر الهمام نصير الحق والدين كتبه على ظهر تحرير المجسطى بخطه الشريف، استخراج قبله بلدة تبریز، حماها الله تعالی »
آغاز 7
« فی تشكل الزهره فی الفصل الثانی من المقاله العاشره للمجسطى »
انجام نسخه
انجام 1
« و يرجع الشكل الى اصله» (3 صفحه)
2- »
انجام 2
« بانهما من تتمة الاصل» (1 صفحه که از خط قطب الدین علامه شیرازی نقل شده است با توضیحی در حاشیه مختوم بعبارت: لمحرره عبدالله و عبد رسوله)
3- »
انجام 3
« وهذه القصة ظاهرة» (دو صفحه ونیم)
4- »
انجام 4
« هذا الخط بالتقريب لا بالتحقيق و هو اعلم بالسرائر» (دو صفحه و نیم)
5- »
انجام 5
« وذلك ما اردناه» (یک صفحه و نیم)
6- »
انجام 6
« حماها الله من اليوم المذكور و هو المطلوب» (دو صفحه)
7- »
انجام 7
« هذا آخر ما اردنا الحاقه بالمختصر فلنختمه حامدین الله تعالى مفیض الجود و مصلین على نبیه محمد افضل الناس فی الوجود و علی آله الطیبین الطاهرین و سلم تسلیماً كثيراً كثيراً» (چهار صفحه)؛ کاغذ حنایی آهار مهره و ضخیم، جلد تیماج عنابی؛ واقف: حاج عماد فهرستی »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
واقف به آن ضمیمه کرده است، واقف در پشت برگ آخر درباره لاحقه آن چنین نگاشته است: «چون برهان شکل چهارم از مقاله نهم ازکتاب مجسطی ناتمام بود، لذا مؤید الدین عرضی دمشقی تلمیذ خواجه نصیر و شریک در اعمال رصد مراغه متوفای 674 بفجأة كما فی الروضات (ص 510) مقدمه در این باب نوشت و آنرا اتمام نمود، و نسخه آن بحمدالله تعالی بدست آمد و بدین جهت ملحق بکتاب گردید که نفع کتاب اتم و اکمل شود، حرره الحقیر مالک الکتاب محمد مهدی عماد فهرستی عفی عنه». لاحقه مزبور مشتمل است بر چند قسمت که آغاز و انجام هر یک این است:
واقف: حاج عماد فهرستی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
1- «حماها الله من اليوم المذكور هو المطلوب» (دو صفحه) ؛ کاغذ حنایی آهار مهره ضخیم، جلد تیماج عنابی
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
این نسخه لاحقه‌ای دارد که واقف به آن ضمیمه کرده است، واقف در پشت برگ آخر درباره لاحقه آن چنین نگاشته است: «چون برهان شکل چهارم از مقاله نهم ازکتاب مجسطی ناتمام بود، لذا مؤید الدین عرضی دمشقی تلمیذ خواجه نصیر و شریک در اعمال رصد مراغه متوفای 674 بفجأة كما فی الروضات (ص 510) مقدمه در این باب نوشت و آنرا اتمام نمود، و نسخه آن بحمدالله تعالی بدست آمد و بدین جهت ملحق بکتاب گردید که نفع کتاب اتم و اکمل شود، حرره الحقیر مالک الکتاب محمد مهدی عماد فهرستی عفی عنه». لاحقه مزبور مشتمل است بر چند قسمت که آغاز و انجام هر یک این است:
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 7 • صفحه 215 • ردیف 41
متن فنخا:
41. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5452
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسن حسینی، تا: 18 ربیع الثانی 1092ق؛ مجدول، با اشکال، این نسخه لاحقه‌ای دارد که واقف به آن ضمیمه کرده است، واقف در پشت برگ آخر درباره لاحقه آن چنین نگاشته است: «چون برهان شکل چهارم از مقاله نهم ازکتاب مجسطی ناتمام بود، لذا مؤید الدین عرضی دمشقی تلمیذ خواجه نصیر و شریک در اعمال رصد مراغه متوفای 674 بفجأة كما فی الروضات (ص 510) مقدمه در این باب نوشت و آنرا اتمام نمود، و نسخه آن بحمدالله تعالی بدست آمد و بدین جهت ملحق بکتاب گردید که نفع کتاب اتم و اکمل شود، حرره الحقیر مالک الکتاب محمد مهدی عماد فهرستی عفی عنه». لاحقه مزبور مشتمل است بر چند قسمت که آغاز و انجام هر یک این است:
1- آغاز: «هذه مقدمة حررها الشيخ الامام افضل المهندسين مؤيد الملة والدين العرضى ادام الله ايامه و به يتم برهان الشكل الرابع من المقالة التاسعة من كتاب المجسطی»، انجام: «و يرجع الشكل الى اصله» (3 صفحه)
2- آغاز: «مقدمة لعمل مربع فی داخل مثلث متساوی الاضلاع معلوم»، انجام: «بانهما من تتمة الاصل» (1 صفحه که از خط قطب الدین علامه شیرازی نقل شده است با توضیحی در حاشیه مختوم بعبارت: لمحرره عبدالله و عبد رسوله)
3- آغاز: «فى استخراج دقایق حصص اختلاف منظر القمر المستعملة فی المجسطى»، انجام: «وهذه القصة ظاهرة» (دو صفحه ونیم)
4- آغاز: «فصل فی الطريق الذى به علم بطليموس ان مركز الحامل»، انجام: «هذا الخط بالتقريب لا بالتحقيق و هو اعلم بالسرائر» (دو صفحه و نیم)
5- آغاز: «قال امية بن عبدالعزیز بن ابی الصلت، الخواص و الاعراض التى تلحق كل واحد من الفلك الخارج المركز و فلك التدوير واحدة متشابهة»، انجام: «وذلك ما اردناه» (یک صفحه و نیم)
6- آغاز: «منقول من خط الامام و الحبر الهمام نصير الحق والدين كتبه على ظهر تحرير المجسطى بخطه الشريف، استخراج قبله بلدة تبریز، حماها الله تعالی»، انجام: «حماها الله من اليوم المذكور و هو المطلوب» (دو صفحه)
7- آغاز: «فی تشكل الزهره فی الفصل الثانی من المقاله العاشره للمجسطى»، انجام: «هذا آخر ما اردنا الحاقه بالمختصر فلنختمه حامدین الله تعالى مفیض الجود و مصلین على نبیه محمد افضل الناس فی الوجود و علی آله الطیبین الطاهرین و سلم تسلیماً كثيراً كثيراً» (چهار صفحه)؛ کاغذ حنایی آهار مهره و ضخیم، جلد تیماج عنابی؛ واقف: حاج عماد فهرستی؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، 96گ، 25 سطر (12×17)، اندازه: 19×25سم [ف: 8-65]