شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
تحریر اصول اقلیدس (ترجمه)
پیوند کوتاه:
/m/65491
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد بن علی بن محمد بن علی حسنی
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 204 برگ • 17 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14/5×20سم
- کاغذ و جلد:
- حنایی • چرمی
آغاز نسخه
« بسمله، بدانکه این کتاب پانزده مقالت است، با دو مقاله که بآخر آن الحاق کرده اند، منسوب باقلیدس و اشکال آن بحسب نسخه حجاج چهارصد و شصت و شش است، و در بعضی مواضع در ترتیب اشکال نیز اختلافی هست میان هر دو نسخه، و من رقم اشکال مقالات ثابت بحمرت خواهم کرد، و از ان حجاج بسواد، اگر در ترتیب مخالف آن باشد، و غرض آنست که تا خوانندگان را اطلاع بر هر دو نسخه و اعداد اشکال وترتیب آن حاصل شود، و همچنین هر چه از اصل کتاب نیست آنرا جدا کرده ازان یا باشارت بآن یا باختلاف الوان اشکال و ارقام آن، تا بینندگان اصل کتاب را از مزید علیه بی زیادت تاملی باز شناسند، و دیگر بدانکه هر چند طبع این یگانه روزگار (؟) بر دقایق علوم و اسرار معانی مطلع است، و هر مشکلی بنسبت با حدس صایب و ذکر ثاقب او آسان، اما بجهت آنکه تا طبع نقاد و ذهن وقاد او از تفکر در ایضاح معانی کتاب کوفته نشود، و خاطر خطیرش بتذکر بیانی التفات نباید نمود، حوالات باشکالی که در هر شکلی موقوف بود نیت کرده شد و همچنین اختلاف اوضاع و مقدماتی که محتاج الیه است، و در اصل مذکور نیست. ان شاءالله بشرف ارتضا مشرف گردد و بنظر رضا ملحوظ »
انجام نسخه
« و چون آنچ درصدر کتاب وعده داده بودیم از ترجمه کتاب و ایراد مقدمات و ذکر حوالات و غیر آن بتقدیم رسید، کتاب را برین مقالت و مقالت را برین شکل ختم کنیم، اگر پسندیده خواطر بزرگوار ورای مخدوم عز نصره باشد غایت بغیت و نهایت سعادت این هواخواه بی اشتباه روی نموده باشد، والا حرمان او خود امروزی نیست، فان الاستحقاق و الحرمان توامان، ایزد سبحنه و تعالی جناب همایون وذات میمون مخدوم عز نصره که مقصد امان افاضل و مطلع انوار حقایق است بکرامات لایزالی و کمالات ذوالجلالی محفوف و موصوف داراد، و دست تصرف زمان و عنان تقلب حدثان از کنف شرف و ساحت باراحتش مردود و مصروف، بحق الحق و صاحبه، و كتب في يوم الخميس العاشر من شوال ختم بالخير والاقبال لسنة ثمان و خمسین و ثمانمایه هجریه
<!-- page: 141 --> »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
تملک: حجاج بن مطر بسیاهی
واقف: خانبابا مشار، اردیبهشت 1346
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
به دلیل آنکه نام مترجم نام ممدوح که یکی از سلاطین عهد بوده از قلم افتاده است، ، اشکال از آن ثابت بن قرة به شنگرف
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 7 • صفحه 140 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9629
آغاز: بسمله، بدانکه این کتاب پانزده مقالت است، با دو مقاله که بآخر آن الحاق کرده اند، منسوب باقلیدس و اشکال آن بحسب نسخه حجاج چهارصد و شصت و شش است، و در بعضی مواضع در ترتیب اشکال نیز اختلافی هست میان هر دو نسخه، و من رقم اشکال مقالات ثابت بحمرت خواهم کرد، و از ان حجاج بسواد، اگر در ترتیب مخالف آن باشد، و غرض آنست که تا خوانندگان را اطلاع بر هر دو نسخه و اعداد اشکال وترتیب آن حاصل شود، و همچنین هر چه از اصل کتاب نیست آنرا جدا کرده ازان یا باشارت بآن یا باختلاف الوان اشکال و ارقام آن، تا بینندگان اصل کتاب را از مزید علیه بی زیادت تاملی باز شناسند، و دیگر بدانکه هر چند طبع این یگانه روزگار (؟) بر دقایق علوم و اسرار معانی مطلع است، و هر مشکلی بنسبت با حدس صایب و ذکر ثاقب او آسان، اما بجهت آنکه تا طبع نقاد و ذهن وقاد او از تفکر در ایضاح معانی کتاب کوفته نشود، و خاطر خطیرش بتذکر بیانی التفات نباید نمود، حوالات باشکالی که در هر شکلی موقوف بود نیت کرده شد و همچنین اختلاف اوضاع و مقدماتی که محتاج الیه است، و در اصل مذکور نیست. ان شاءالله بشرف ارتضا مشرف گردد و بنظر رضا ملحوظ؛ انجام: و چون آنچ درصدر کتاب وعده داده بودیم از ترجمه کتاب و ایراد مقدمات و ذکر حوالات و غیر آن بتقدیم رسید، کتاب را برین مقالت و مقالت را برین شکل ختم کنیم، اگر پسندیده خواطر بزرگوار ورای مخدوم عز نصره باشد غایت بغیت و نهایت سعادت این هواخواه بی اشتباه روی نموده باشد، والا حرمان او خود امروزی نیست، فان الاستحقاق و الحرمان توامان، ایزد سبحنه و تعالی جناب همایون وذات میمون مخدوم عز نصره که مقصد امان افاضل و مطلع انوار حقایق است بکرامات لایزالی و کمالات ذوالجلالی محفوف و موصوف داراد، و دست تصرف زمان و عنان تقلب حدثان از کنف شرف و ساحت باراحتش مردود و مصروف، بحق الحق و صاحبه، و كتب في يوم الخميس العاشر من شوال ختم بالخير والاقبال لسنة ثمان و خمسین و ثمانمایه هجریه
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن محمد بن علی حسنی، بیتا؛ صفحه اول و صفحه چهارم تا صفحه هجدهم نونویس است و نسخه منقول عنه ظاهراً در آغاز سقطی داشته، به دلیل آنکه نام مترجم و نام ممدوح که یکی از سلاطین عهد بوده از قلم افتاده است، محشی، اشکال از آن ثابت بن قرة به شنگرف؛ تملک: حجاج بن مطر بسیاهی؛ واقف: خانبابا مشار، اردیبهشت 1346؛ کاغذ: حنایی، جلد: چرمی، 204گ، 17 سطر (8/5×11)، اندازه: 14/5×20سم [ف: 8-81]