شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/62706
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
✓
چاپ عکسی / فاکسیمیله
✓
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- تاریخ کتابت:
- با تاریخ 610ق (610 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 188 برگ • 25 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« بسملة. و الحمد لله وحده و صلواته علی محمد و آله و سلم و لا قوة الا بالله العلی العظیم، سمعت یحیی بن [معین]، یقول فی الرجل یصلی خلف الصف وحده قال یعید، سمعت یحیی یقول فی الرجل یصلی و هو علی غیر وضو و هو جنب، قال یعید و لا یعیدون. قال یحیی فی زکاة الفطر »
انجام نسخه
« سمعت یحیی بن معین عن القراءة عند القبر ... ، انه قیل لبنیه اذ ادخلوه »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
... قولوا بسم الله علی سنة رسول الله سنوا التراب سناً اقرواً عند رأسی أول البقرة خاتمتها، فانی رأیت ابن عمر یستحب ذاک، سمعت العباس قال: سألت أحمد بن حنبل ما یقرأ عند القبر فقیل ما أحفظ فیه شیئاً. اجزا التاریخ الحمد لله وحده صلی الله علی محمد آله. ؛ فهرس مجامیع المدرسة العمریة فی دارالکتب الظاهریة بدمشق 603-604). نیمه دوم کتاب از جزء ششم تا یازدهم؛ ؛ در آخر هر یک از اجزاء سماع همین مقدسی در مسجد جامع هرات در نزد قبر شیخ الاسلام انصاری به سال 610ق بدین مضمون آمده: «سمع جمیع هذا الجزء علی الشیخ أبی روح عبد المعز بن محمد بن أبی الفضل الصوفی بسماعه، عن المضری، عن أبی سعد الاسفراینی، عن أبی الحسن الاسفراینی، عن الأصم، عن الدوری، هراة عبد الواحد المقدسی ... ذلک فی رجب سنة عشر ستمئة، بجامع هراة عند قبر شیخ الاسلام الأنصاری لله الحمد المنة ...»، ، علی والدی أبی عبدالله محمد بن عبدالرحیم بن عبدالواحد بن أحمد المقدسی، باجازته من عبدالمعز الهروی ... فسمع ابنتی امة الرحیم ... ابنا خالی أحمد عبدالرحمن، ابنا محمد بن احمد ... صح ذلک یوم الاثنین تاسع عشر جمادی الآخرة سنة خمس ثمانین تسعمئة، کتبه أحمد بن عبد الرحیم- عفی الله عنه -»، در ابتدای هر جزء شماره جزء اسامی راویان بدین سبک: «الجزء ... من التاریخ عن أبی زکریا یحیی بن معین - رحمة الله علیه - روایة أبیالفضل العباس بن محمد بن حاتم الدوری عنه، روایة العباس محمد بن یعقوب بن یوسف الأصم عنه، روایة أبی الحسن علی بن محمد بن علی بن الحسین بن شاذان عنه، روایة أبی سعید حکیم بن أحمد بن محمد بن اسماعیل السفرایینی عنه، روایة أبی الفتح محمد بن علی المضری عنه، روایة أبی روح عبد المعزبن محمد بن أبی الفضل الصوفی عنه»
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
معین
•
فی القبر
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 6 • صفحه 807 • ردیف 1
متن فنخا:
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1425عکسی
آغاز: بسملة. و الحمد لله وحده و صلواته علی محمد و آله و سلم و لا قوة الا بالله العلی العظیم، سمعت یحیی بن [معین]، یقول فی الرجل یصلی خلف الصف وحده قال یعید، سمعت یحیی یقول فی الرجل یصلی و هو علی غیر وضو و هو جنب، قال یعید و لا یعیدون. قال یحیی فی زکاة الفطر؛ انجام: سمعت یحیی بن معین عن القراءة عند القبر ... ، انه قیل لبنیه اذ ادخلوه [فی القبر] ... و قولوا بسم الله و علی سنة رسول الله و سنوا التراب سناً و اقرواً عند رأسی أول البقرة و خاتمتها، فانی رأیت ابن عمر یستحب ذاک، سمعت العباس قال: و سألت أحمد بن حنبل ما یقرأ عند القبر فقیل ما أحفظ فیه شیئاً. اجزا التاریخ و الحمد لله وحده و صلی الله علی محمد و آله.
نسخه اصل: دارالکتب ظاهریه در دمشق، نسخه شماره: مجامیع 112 (فهرس مخطوطات دارالکتب الظاهریة، التاریخ و ملحقاته، یوسف العش 232؛ فهرس مجامیع المدرسة العمریة فی دارالکتب الظاهریة بدمشق 603-604). نیمه دوم کتاب و از جزء ششم تا یازدهم؛ خط: نسخ، کا: ضیاءالدین ابو عبدالله محمد بن عبدالواحد مقدسی (متوفی 643 ق) (گویا)، تا: با تاریخ 610ق؛ در آخر هر یک از اجزاء سماع همین مقدسی در مسجد جامع هرات در نزد قبر شیخ الاسلام انصاری به سال 610ق بدین مضمون آمده: «سمع جمیع هذا الجزء علی الشیخ أبی روح عبد المعز بن محمد بن أبی الفضل الصوفی بسماعه، عن المضری، عن أبی سعد الاسفراینی، عن أبی الحسن الاسفراینی، عن الأصم، عن الدوری، هراة عبد الواحد المقدسی ... و ذلک فی رجب سنة عشر و ستمئة، بجامع هراة عند قبر شیخ الاسلام الأنصاری و لله الحمد و المنة ...»، با بلاغ قرائت بدین مضمون: «بلغت قراءة من البلاغ بخطی فی هذا الجزء الی آخره، علی والدی أبی عبدالله محمد بن عبدالرحیم بن عبدالواحد بن أحمد المقدسی، باجازته من عبدالمعز الهروی ... فسمع ابنتی امة الرحیم ... و ابنا خالی أحمد و عبدالرحمن، ابنا محمد بن احمد ... و صح ذلک یوم الاثنین تاسع عشر جمادی الآخرة سنة خمس و ثمانین و تسعمئة، کتبه أحمد بن عبد الرحیم- عفی الله عنه -»، در ابتدای هر جزء شماره جزء و اسامی راویان بدین سبک: «الجزء ... من التاریخ عن أبی زکریا یحیی بن معین - رحمة الله علیه - روایة أبیالفضل العباس بن محمد بن حاتم الدوری عنه، روایة العباس محمد بن یعقوب بن یوسف الأصم عنه، روایة أبی الحسن علی بن محمد بن علی بن الحسین بن شاذان عنه، روایة أبی سعید حکیم بن أحمد بن محمد بن اسماعیل السفرایینی عنه، روایة أبی الفتح محمد بن علی المضری عنه، روایة أبی روح عبد المعزبن محمد بن أبی الفضل الصوفی عنه»؛ مصحح؛ 188ص، 25 سطر [عکسی ف: 4-243]