شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/59976
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- علی حسینی هروی
- تاریخ کتابت:
- 928ق (928 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 4 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (عالی)
- تعداد برگ و سطر:
- 405 برگ • 20 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 23/5×34/2سم
- کاغذ و جلد:
- متن و حاشیه. متن بخارائی نخودی غبار زرافشان • مقوای روکش تیماج مشکی قابسازی وسط ترنج دو سرترنج و لچکیهایی در گوشه و متن سوخت تحریر طلاپوش با گل و برگها و اسلیمیهای بند رومی برجسته
آغاز نسخه
« قبله همت خدای شناس ×× هست بر نعمت خدای سپاس / خاصه بر نعمتی که دیر بقاست ×× در جهان تا جهان بجاست بجاست ... اما بعد این پنج مثنوی است نمودار پنج گنج. نی نی پنجه ای است از گنجهای اسرار گوهر سنج اول تحفة الاحرار که چون انگشت ابهام از آن پنجه سرحلقه افتاده ... دوم سبحة الابرار که سبحه وار بنکتهای وحدت اشارت نماست ... سوم یوسف و زلیخا که چون انگشت وسطی از همه سربلندتر است ... چهارم لیلی و مجنون که چون بن صر از میان برکنار است ... پنجم خردنامه اسکندری که چون خنصر عقد پنجم را مفتتحستم است »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« 1- مهر نه خاتمه این خطاب ×× شد رقم خاتم تم الکتاب؛ 2- انجام: ختم الله لنا بالحسنى ×× و هو مولانا نعم المولى؛ 3- زبان را گوشمال خامشی ده ×× که هست از هر چه گویی خامشی به؛ 4- پاکان به نیاز صبحگاهان ×× آمرزشی از خدای خواهان؛ 5- که تا پنبه از گوش دل بر کشیم ×× همه گوش گردیم و دم در کشیم »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
در دو بیت کتابت شده است
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این نسخه نفیس و یگانه که جامع نمونههای بسیار عالی و ارزنده خط، مینیاتور، تجلید، تذهیب از استادان بنام اوایل قرن دهم هجری است، سلطان محمد شاهی، حیدر علی خواهرزاده استاد بهزاد، قاسم علی چهره گشای، مظفر علی برادرزاده استاد بهزاد، مقصود شاگرد استاد بهزاد، ضمن مثنویهای مزبور در مواضع مناسب اشعار را با طرح و نقش مینیاتورهای بسیار زیبا صد چندان گویا تر جلوه دادهاند. این نسخه به امر سلطان حسین بایقرا به وسیله استادان وقت تهیه و تنظیم گردیده، مجدول و کمندکشی زرین و فیروزه ای، حواشی تماما مذهب و تشعیر سازی، دارای چهار کتیبه مذهب مرصع مزدوج به خط رقاع، دارای 4 سرلوح مذهب مرصع مزدوج ممتاز، دارای ده مجلس مینیاتور ممتاز
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 6 • صفحه 444 • ردیف 4
متن فنخا:
4. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 709
آغاز: قبله همت خدای شناس ×× هست بر نعمت خدای سپاس / خاصه بر نعمتی که دیر بقاست ×× در جهان تا جهان بجاست بجاست ... اما بعد این پنج مثنوی است نمودار پنج گنج. نی نی پنجه ای است از گنجهای اسرار گوهر سنج اول تحفة الاحرار که چون انگشت ابهام از آن پنجه سرحلقه افتاده ... دوم سبحة الابرار که سبحه وار بنکتهای وحدت اشارت نماست ... سوم یوسف و زلیخا که چون انگشت وسطی از همه سربلندتر است ... چهارم لیلی و مجنون که چون بن صر از میان برکنار است ... پنجم خردنامه اسکندری که چون خنصر عقد پنجم را مفتتحستم است؛
انجام: برابر
پنج گنج شامل: تحفة الاحرار، سبحة الابرار، یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون و خردنامه اسکندری؛ خط: نستعلیق رقاع عالی، کا: علی حسینی هروی، تا: 928ق؛ افتادگی: آغاز؛ این نسخه نفیس و یگانه که جامع نمونههای بسیار عالی و ارزنده خط، مینیاتور، تجلید، تذهیب از استادان بنام اوایل قرن دهم هجری است، سلطان محمد شاهی، حیدر علی خواهرزاده استاد بهزاد، قاسم علی چهره گشای، مظفر علی برادرزاده استاد بهزاد، مقصود شاگرد استاد بهزاد، ضمن مثنویهای مزبور در مواضع مناسب اشعار را با طرح و نقش مینیاتورهای بسیار زیبا صد چندان گویا تر جلوه دادهاند. این نسخه به امر سلطان حسین بایقرا به وسیله استادان وقت تهیه و تنظیم گردیده، مجدول و کمندکشی زرین و فیروزه ای، حواشی تماما مذهب و تشعیر سازی، دارای چهار کتیبه مذهب مرصع مزدوج به خط رقاع، دارای 4 سرلوح مذهب مرصع مزدوج ممتاز، دارای ده مجلس مینیاتور ممتاز؛ کاغذ: متن و حاشیه. متن بخارائی نخودی غبار زرافشان، جلد: مقوای روکش تیماج مشکی قابسازی وسط ترنج دو سرترنج و لچکیهایی در گوشه و متن سوخت تحریر طلاپوش با گل و برگها و اسلیمیهای بند رومی برجسته، 405ص، 20 سطر در دو بیت کتابت شده است، قطع: نیم ورقی حجیم، اندازه: 23/5×34/2سم [ف: 3-172]