شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
بیت الاحزان فی مصائب سادات الزمان الخمسة الطاهرة من ولد عدنان
پدیدآور اثر: یزدی، عبدالخالق بن عبدالرحیم
پیوند کوتاه:
/m/58778
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- ابراهیم بن ملا صفر
- تاریخ کتابت:
- 10 ربیع الثانی 1264ق، برای حاج محمد رضا (1264 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 8 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 454 برگ • 23 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15×26سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • چرم قهوهای
آغاز نسخه
« مجلس اول در احتضار رسول خدا صلی الله علیه و آله. السلام علیکم یا امه محمد (ص) ... و بعد سبحان الذی »
انجام نسخه
« و بهمراه سایرین اسیران بردند. ولا تحسبن الله غافلا عما یعمل الظالمون.
نسخه بدون طلیعه و دیباچه و تحمیدیه، مستقیماً با مجلس اول شروع میشود و مجلس مجلس ادامه مییابد تا مجلس چهل و نهم. این نسخه با نسخه چاپ شده این اثر تفاوتهایی دارد و گویا تحریر نخستین آن باشد چرا که اثر چاپ شده از عبدالخالق یزدی «بیت الاحزان فی مصائب سادات الزمان الخمسه الطاهره من ولد عدنان» مفصلتر و تا هشتاد و دو مجلس ادامه مییابد. عبارتهای مجالس متناظر نیز با هم اندکی تفاوت دارد »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
تملک: ابوطالب زنجانی با تاریخ 1333
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 6 • صفحه 314 • ردیف 8
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 17019
آغاز: مجلس اول در احتضار رسول خدا صلی الله علیه و آله. السلام علیکم یا امه محمد (ص) ... و بعد سبحان الذی؛ انجام: و بهمراه سایرین اسیران بردند. ولا تحسبن الله غافلا عما یعمل الظالمون.
نسخه بدون طلیعه و دیباچه و تحمیدیه، مستقیماً با مجلس اول شروع میشود و مجلس مجلس ادامه مییابد تا مجلس چهل و نهم. این نسخه با نسخه چاپ شده این اثر تفاوتهایی دارد و گویا تحریر نخستین آن باشد چرا که اثر چاپ شده از عبدالخالق یزدی «بیت الاحزان فی مصائب سادات الزمان الخمسه الطاهره من ولد عدنان» مفصلتر و تا هشتاد و دو مجلس ادامه مییابد. عبارتهای مجالس متناظر نیز با هم اندکی تفاوت دارد؛ خط: نسخ خوب، کا: ابراهیم بن ملا صفر، تا: 10 ربیع الثانی 1264ق، برای حاج محمد رضا؛ دارای چند یادداشت و حاشیه: حاشیه مفصل بر مطالبی در مورد حضرت ابا عبدالله الحسین که در صفحات 216-285 این نسخه نوشته شده، به قلم مالک نسخه حاج میرزا ابوطالب رهبری زنجانی که از علما و شخصیتهای صدر مشروطه بوده و خط و قلم خوشی داشته است، یادداشت خرید نسخه از حاجی محمد کاظم صراف به تاریخ 1332 با امضای ابوطالب زنجانی، یادداشت تقدیم نسخه از سوی میرزا ابوطالب رهبری به حاجی میرزا احمد که از علمای وقت بوده به تاریخ 1331/9/12، یادداشتی با تاریخ 1317/6/14 در خصوص عقاید شریعت سنگلجی در خصوص انکار معاد و رد آن از سوی ابوطالب رهبری زنجانی با استناد به عقاید دیروزیان و امروزیان از تمدن باستانی تا دانشمندان علوم نوین با ذکر نام، یادداشت دیگری به تاریخ 1343 با امضای ابوطالب رهبری زنجانی در خصوص حضور عدهای از علمای زنجان در مجلس مؤسسان برای دادن رأی به پادشاهی رضاخان، و ابراز نگرانی نگارنده از این اتفاق، درج دو رباعی از شیخ نجم الدین کبری و یک رباعی عرفانی از خود نویسنده (ابوطالب رهبری زنجانی) به تاریخ 1336 به این شرح: «ای من بفدای آن که محبوب من است ×× وز دیده ندانم ز چه محجوب من است / نی نی دائم حسن جمالش پیداست ×× محجوبی او ز چشم معیوب من است»، ابیاتی فارسی از احزن اردبیلی؛ تملک: ابوطالب زنجانی با تاریخ 1333؛ جلد: چرم قهوهای، 454ص، 23 سطر (9×19)، اندازه: 15×26سم [ف: 150-47/1]