شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
بیان المختصر فی شرح مختصر منتهی الوصول و الامل فی علمی الاصول و الجدل
پدیدآور اثر: اصفهانی، محمود بن عبدالرحمن
پیوند کوتاه:
/m/58718
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 8
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، تعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 410 برگ • 29 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15×16سم
- کاغذ و جلد:
- ضخیم شکری • تیماج قهوهای
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« الحمدلله الذی اظهر بدایع مصنوعاته علی احسن النظام ... اما بعد فقد تطابق قاضی العقل و هو لا یبدل و لا یعزل ... علی ان ارجح المطالب ... هو العلم لانه عمل القلب ... و بما ضعف فیه من الکتب ... مختصر منتهى الوصول و الامل فی علمی الاول و الجدل ... فتصدیت لان اشرحه شرحا یبین حقائقه و یوضح دقائقه. غیر مختصر اختصاراً تودی الى الاخلال ... ساعیا فی حل مشکلاته ... و تقریر ماقده و تحریر قواعده ... و اسمیه بیان المختصر و اخدم به خزانة من خصه الله بالسعادات المتظافره. و هو المولى الصاحب المعظم ... سلطان وزراء العالم ... رشید الحق و الدنیا والدین ... و ارجوان یلاحظه بعین الرضا ... وها انا اشرع فی المقصود ... قوله و ینحصر. اى المختصر لا الصول لان هذه القسمه قسمة للکل الى اجزائه و المبادی على الوجه الذى ذکره لا یکون باقسامها من اجزاء الاصول. »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« و فیما ذکرنا من الجهات المفردة ارشاد لما یترکب منها و الحمدلله الذی وفقنا لاتمامه حمدا یوازی مزید افضاله و انعامه. »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
تملک: سید محمد هاشم موسوی خوانساری
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این نسخه ظاهراً در زندگی مؤلف کتابت شده و شاید اصلاحات و قلم خوردگیهای موجود در پارهای از صفحات با دست و یا نظر خود او انجام یافته، در چند حاشیه - که به قلم کهن و شاید به خط کاتب متن است - چنین آمده «قال الشارح دام ظله» و در یکی از دو یادداشت موجود بر یک برگ اضافی اول نسخه چنین آمده: «قال افضل المحققین مولا عضد الدین اطال الله بقاه لابد من مستلزم للمطلوب و الالم ينتقل الذهن منه اليه ...» (بنابر این یادداشت این نسخه پیش از سال 756 که سال در گذشت عضد الدین است نوشته شده)، محشی از شرح علامه حلی با نشان «حلی» و از شروح دیگری با نشان: «عض»، «قب» (یا ق ق ب) و جز اینها که برخی از آنها از نجم الدین سعید سعدی است که او از صدرالدین حدیثی نقل میکند، در یکی از این حواشی از امالی مصنف (ابن حاجب) یاد شده
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 6 • صفحه 302 • ردیف 3
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3983
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و تعلیق ونستعلیق، بیکا، تا: قرن 8؛ این نسخه ظاهراً در زندگی مؤلف کتابت شده و شاید اصلاحات و قلم خوردگیهای موجود در پارهای از صفحات با دست و یا نظر خود او انجام یافته، در چند حاشیه - که به قلم کهن و شاید به خط کاتب متن است - چنین آمده «قال الشارح دام ظله» و در یکی از دو یادداشت موجود بر یک برگ اضافی اول نسخه چنین آمده: «قال افضل المحققین مولا عضد الدین اطال الله بقاه لابد من مستلزم للمطلوب و الالم ينتقل الذهن منه اليه ...» (بنابر این یادداشت این نسخه پیش از سال 756 که سال در گذشت عضد الدین است نوشته شده)، محشی از شرح علامه حلی با نشان «حلی» و از شروح دیگری با نشان: «عض»، «قب» (یا ق ق ب) و جز اینها که برخی از آنها از نجم الدین سعید سعدی است که او از صدرالدین حدیثی نقل میکند، در یکی از این حواشی از امالی مصنف (ابن حاجب) یاد شده؛ تملک: سید محمد هاشم موسوی خوانساری؛ کاغذ: ضخیم شکری، جلد: تیماج قهوهای، 410ص، 29 سطر، قطع: وزیری، اندازه: 15×16سم [ف: 10-2149]