بوستان خیال

1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3974 آغاز: حمدی که اگر تمام دریای روی زمین مرکب شود و جمیع شاخهای درختان ربع مسکون قلمها گردد به تحریر آن وفا نکنند اگر کار را بشروع در مطلب بر خود آسان سازیم بتحریر باقی قصه که در آخر گلشن دوم از گلستان اول از کتاب بوستان خیال به این روش زیب و زینت بخشیده اند میان روان شدن شاهزاده نامدار معزالدین فلک اقتدار بجناب ملک ظهورستان و کتخدائی آن شاهزاده عالی شأن با ناطقه را روشن بیان و مواصلت عاشقان با معشوقان. آغاز بخش دوم: به نام خدایی که از مشت خاک ×× پدید آورد گوهر تابناک / به آن گوهر از لطف بی انتها ×× فروغ خرد را نماید عطا. و بعد از حمد و سپاس حضرت ملک غلام و دعای از دیاد عمر و دولت و بقای سلطنت پادشاه اسلام محمدشاه پادشاه غازی خلدالله ملکه سلطانه. و ازدیاد عمر و دولت و اقبال نواب محمد اسحاق بهادر که حق تعالی مع بردران. مدارج رفعت و شوکت ترقی دارد شروع در دفتر سوم بهار دوم که معز نامه نام دارد نموده شد ذکر فرستادن شاهزاده معزالدین ابوالمکارم ایلچی گری بجانب شهر فردوس و جبل اعلی نزد ابو عامر و ابو حاکم سابق برین رقم کرده کلک بلاغت آئین شده که آن شهریار بعد از تناول نمودن ثمره الفهم به تصفیه قلب مشغول است و بعد از آنکه از آنکار پرداخت شروع به خواندن کسب حکمت از تصانیف حضرت ادریس و اعفاذیمون مصری نمود.؛ انجام: بر پایان بخش اول: لمؤلفه: چو آلوده گردیده این داستان ×× به احوال ناپاک آن ملحدان / شد آلوده این قصه محتشم ×× به مذکور این خارودشت ستم / همان به که سازم سخن مختصر ×× و گر هم نویسم نویسم ز سر / غرض چون ز جمشید کردم کلام ×× کنم ختم گلزار در این مقام. راوی گوید که چون سر رشته سخن بذکر جمشید کشید و این چند داستان به مذکور آن پلید آلوده گردید باید که گلزار اول از گلشن دوم از گلستان اول از کتاب بوستان خیال در اینجا ختم نمایم و از داستان صاحب قران نقاب از چهره شاهد مقصود در گذار دیگر برگشایم چنانکه باقی قصه پر غصه این پلید یعنی جمشید نیز در ضمن داستان‌های صاحب قران گیتی ستان یعنی شاهزاده معز الدین کامران مذکور خواهد شد و این گلزار مشتمل است بر ذکر رفتن صاحب قرآن به جبل الصفا-تا در جشن نوروز نشستن و تهیه خواندن لوح کردن و چون سخن به این مقام خواهد کشید بهار اول از کتاب بوستان خیال باتمام خواهد رسید. پایان کتاب: چون خواندن لوح و طلسم بیضا متضمن خواندن کتاب شاهنامه بزرگ یعنی تاریخ الاعظم است گلدسته بند این گلای رنگین یعنی مسود این اوراق-محمد تقی الجعفری الحسینی المتخلص به خیال است در این مقام ختم نماید و نقاب از چهره گلرخان مضامین باقیه در گلستان دوم و بهار سوم بر گشاید و خواندن لوح طلسم بیضا را مقدمه آن کتاب تاریخ الاعظم سازد و تتمه احوال خیر مآل صاحب قرآن اکبر را در ضمن قصه صاحب قرآن اعظم بیان کند به این ترتیب که بعد هر چند داستان از این افسانه شیرین داستانی از این قصه رنگین نیز بر صفحه بیان خواهد کشید و خاطر دوستان را از تماشای گلهای تمام این بوستان خورمی (کذا) و تازگی خواهد بخشید و این گلستانرا مسمی بمعزنامه گردید امید که عزیز دلها گردد و گلستان دیگر چون بفرصت روزگار باتمام رسد بنام خورشید نامه علم شهرت بر افرازد و الله الموفق على الاتمام. دو بخش از کتاب معزنامه یا بوستان خیال است. بخش نخست (برگ 1-228 ب) گلشن دوم از گلستان اول و بخش دوم (برگ 229 الف تا آخر نسخه) گلشن یا دفتر سوم گلستان اول و پایان گلستان اول (که بهار دوم نیز هست) خواهد بود؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ دارای دو سر لوح مرصع و مذهب، مجدول، مذهب، یادداشتی از محمد باقر بن محمد رحیم تبریزی مورخ 1164؛ کاغذ: خان بالغ آهار مهره، جلد: تیماج قهوه قرمز با سجاف تیماج، 1086ص، 21 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 27×46سم [ف: 10-2112]