نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

بحر الحساب

/m/53724
کتابخانه و مخزن نگهداری: ملی
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 4842

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
بی‌تاریخ
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 3 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (خوش)
تعداد برگ و سطر:
2 برگ • 15 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
13×20سم
کاغذ و جلد:
فرنگی نخودی، فاقد جلد • جلد نامشخص

آغاز نسخه

« من كتابنا الكبير موسوم ببحر الحساب و مما سنخرج بالاولی من المفردات ما اورده العلامة جمال الملة و الدین »

انجام نسخه

« فرضنا كلا من الشجرتین انقض بقدر ارتفاعه و كملنا العمل من قول بهاء الدین محمد العاملی رحمة الله عليه. دارای یک حاشیه توضیحی است. شیخ بهائی با اشاره به کتاب «بحرالحساب» خویش مساله‌ای را که علامه حلی در نهاية الاحکام در مورد نحوه تقسیم زمینی عنوان کرده که به قیمت مساوی و با حصه مساوی به دو نفر فروخته شده و بین دو درخت واقع است که طول آنها با هم متفاوت است. در بسیاری از کتب حساب به این مساله اشاره شده و تنها از طریق جبر آن را حل کرده‌اند. لکن شیخ بهائی از طریقه محاسبه دو خطا (خطائين) آن را حل کرده است »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر: با آیه شریفه «فمن بدله بعد ماسمعه فانما اثمه على الذين يبدلوه ان الله سميع عليم» (دایره‌ای شکل بزرگ)
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• رایانه
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 5 • صفحه 735 • ردیف 3
متن فنخا:
3. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4842 آغاز: من كتابنا الكبير موسوم ببحر الحساب و مما سنخرج بالاولی من المفردات ما اورده العلامة جمال الملة و الدین؛ انجام: فرضنا كلا من الشجرتین انقض بقدر ارتفاعه و كملنا العمل من قول بهاء الدین محمد العاملی رحمة الله عليه. دارای یک حاشیه توضیحی است. شیخ بهائی با اشاره به کتاب «بحرالحساب» خویش مساله‌ای را که علامه حلی در نهاية الاحکام در مورد نحوه تقسیم زمینی عنوان کرده که به قیمت مساوی و با حصه مساوی به دو نفر فروخته شده و بین دو درخت واقع است که طول آنها با هم متفاوت است. در بسیاری از کتب حساب به این مساله اشاره شده و تنها از طریق جبر آن را حل کرده‌اند. لکن شیخ بهائی از طریقه محاسبه دو خطا (خطائين) آن را حل کرده است؛ خط: نستعلیق خوش، بی‌کا، بی‌تا؛ مهر: با آیه شریفه «فمن بدله بعد ماسمعه فانما اثمه على الذين يبدلوه ان الله سميع عليم» (دایره‌ای شکل بزرگ)؛ کاغذ: فرنگی نخودی، فاقد جلد، 2گ (129-128)، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×20سم [رایانه]