شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
عنوان اثر:
بحار الانوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة الاطهار
پدیدآور اثر: مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
پیوند کوتاه:
/m/52375
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
✓
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- تاریخ کتابت:
- بیتاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 37 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 203 برگ • 22 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 18/5×24/5سم
- کاغذ و جلد:
- ترمه • مقوا ته آن پارچه
آغاز نسخه
« بسمله. و به ثقتی. ابواب الملائکة. باب حقیقة الملائکه و <!-- page: 606 --> صفاتهم و شئونهم و اطوارهم. الآیات و البقرة: و اذ قال ربک للملائکة انی جاعل فی الارض خلیفة الی آخر الآیات »
انجام نسخه
« و عن اخی الطر بال قال سمعت ابا عبدالله یقول ان لله فی الارض حرمات: حرمة کتاب الله و حرمة رسول الله و حرمة اهل البیت و حرمة الکعبة و حرمة المسلم و حرمة المسلم و حرمة المسلم (صورة خط المنتسخ منه) تم الکتاب بعون الملک الوهاب سبعة عشر شهر جمادی الثانی سنة احدى و اربعین و تسعمائة »
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
اجازه کبیره که در فهرست یاد شده و در متن نیست، از جواب المسائل الطرابلسيات (189پ و در بالای صفحه دارد مکرر)، کتاب المؤمن حسین بن سعید اهوازی کوفی قمی از روی نسخه 17 جمادی الثانی 941 (191ر-202پ)، بجز اینها تکههایی از بحار هم در این نسخه هست که با هم پیوستگی ندارند و گویا یادداشتهائی بوده یا برگها را پس و پیش کرده اند. خط نسخ و با عنوانهای شنگرف و گاهی درشت است و پارهای جاها نستعلیق که باید از خود مجلسی باشد، خط خوردگیها و سفیدیها دارد پس نسخه اصل خود مجلسی خواهد بود
•
این نسخه بجای یادداشت و مسوده بحار است که مجلسی گویا آن را پیش از نگارش آن فراهم آورد و کتابهایی را که میخواست عبارتهای آن را هر یک در جای خود در بحار بگنجاند در آن آورد. برگهای کوچکی در میان برگهای اصلی نسخه به خط مجلسی گذارده شده است که برخی را خط زده است و سراسر نسخه میرساند که این نسخه اصل مسوده مجلسی و پاره ای از آن به خط خود او است و بخشی از آن را هم گویا شاگردان به دستور او مینوشتند. بدین گونه است آنچه در این نسخه گنجانده شده: ملحمه جعفر صادق که پیشبینیهاییست درباره هر روز از هفته که محرم در آن آغاز شود و اینکه چهها در آن رخ میدهد (2 ر- 5ر)، مقاله دانیال که پیش بینیها و اختربینیها است روی روز و ماه رومی (6ر-15ر)، اختیارات امام صادق (16ر) و اختیارات الایام همو به روش زردشتیان (17ر-20ر)، از تفسیر رازی درباره دیو و اهریمن (25ر-30ر)، باب العوالم. القلم و اللوح و الکتاب و العرش، باب السموات و المجردات، باب الاستدراج، سفارش علی به کمیل (49ر-51ر)، باب الفصوص و النقوش (53ر-54ر)، مواسعه ابن طاوس (79پ-80پ که چند برگی در میان این یکی افتاده و در پایان هم سفید گذارده شده)، دعاء ایام الاسبوع (81 ر-84پ)، نوادر الصلوات (91پ-96ر)، از سلافة العصر سید علیخان (173ر-188ر)، در سرگذشت بهائی و نورالدین عاملی و شیخ حسن و نواده او و حرفوشی و شیخ محمد عاملی و شیخ حسین کرکی و حرعاملی و میرداماد و رساله خلعیه او (180پ) و میرزا ابراهیم همدانی و دیگران (میدانیم که مجلسی در اجازات ص 122-130 پارهای از سلافه را آورد و همین است که در این نسخه آمده است)، بخشی از کتاب طهارت (190ر و در بالای صفحه دارد مکرر)، اجازه کبیره که در فهرست یاد شده و در متن نیست، از جواب المسائل الطرابلسيات (189پ و در بالای صفحه دارد مکرر)، کتاب المؤمن حسین بن سعید اهوازی کوفی قمی از روی نسخه 17 جمادی الثانی 941 (191ر-202پ)، بجز اینها تکههایی از بحار هم در این نسخه هست که با هم پیوستگی ندارند و گویا یادداشتهائی بوده یا برگها را پس و پیش کرده اند. خط نسخ و با عنوانهای شنگرف و گاهی درشت است و پارهای جاها نستعلیق که باید از خود مجلسی باشد، خط خوردگیها و سفیدیها دارد پس نسخه اصل خود مجلسی خواهد بود
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 5 • صفحه 605 • ردیف 37
مأخذ تفصیلی و جلد فهرست:
فهرست کتابخانه اهدائی آقای سید محمد مشکوة به کتابخانه دانشگاه تهران - 5/3
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
37. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 526 و 2547-ف
آغاز: بسمله. و به ثقتی. ابواب الملائکة. باب حقیقة الملائکه و صفاتهم و شئونهم و اطوارهم. الآیات و البقرة: و اذ قال ربک للملائکة انی جاعل فی الارض خلیفة الی آخر الآیات؛ انجام: و عن اخی الطر بال قال سمعت ابا عبدالله یقول ان لله فی الارض حرمات: حرمة کتاب الله و حرمة رسول الله و حرمة اهل البیت و حرمة الکعبة و حرمة المسلم و حرمة المسلم و حرمة المسلم (صورة خط المنتسخ منه) تم الکتاب بعون الملک الوهاب سبعة عشر شهر جمادی الثانی سنة احدى و اربعین و تسعمائة
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بیتا؛ این نسخه بجای یادداشت و مسوده بحار است که مجلسی گویا آن را پیش از نگارش آن فراهم آورد و کتابهایی را که میخواست عبارتهای آن را هر یک در جای خود در بحار بگنجاند در آن آورد. برگهای کوچکی در میان برگهای اصلی نسخه به خط مجلسی گذارده شده است که برخی را خط زده است و سراسر نسخه میرساند که این نسخه اصل مسوده مجلسی و پاره ای از آن به خط خود او است و بخشی از آن را هم گویا شاگردان به دستور او مینوشتند. بدین گونه است آنچه در این نسخه گنجانده شده: ملحمه جعفر صادق که پیشبینیهاییست درباره هر روز از هفته که محرم در آن آغاز شود و اینکه چهها در آن رخ میدهد (2 ر- 5ر)، مقاله دانیال که پیش بینیها و اختربینیها است روی روز و ماه رومی (6ر-15ر)، اختیارات امام صادق (16ر) و اختیارات الایام همو به روش زردشتیان (17ر-20ر)، از تفسیر رازی درباره دیو و اهریمن (25ر-30ر)، باب العوالم. القلم و اللوح و الکتاب و العرش، باب السموات و المجردات، باب الاستدراج، سفارش علی به کمیل (49ر-51ر)، باب الفصوص و النقوش (53ر-54ر)، مواسعه ابن طاوس (79پ-80پ که چند برگی در میان این یکی افتاده و در پایان هم سفید گذارده شده)، دعاء ایام الاسبوع (81 ر-84پ)، نوادر الصلوات (91پ-96ر)، از سلافة العصر سید علیخان (173ر-188ر)، در سرگذشت بهائی و نورالدین عاملی و شیخ حسن و نواده او و حرفوشی و شیخ محمد عاملی و شیخ حسین کرکی و حرعاملی و میرداماد و رساله خلعیه او (180پ) و میرزا ابراهیم همدانی و دیگران (میدانیم که مجلسی در اجازات ص 122-130 پارهای از سلافه را آورد و همین است که در این نسخه آمده است)، بخشی از کتاب طهارت (190ر و در بالای صفحه دارد مکرر)، اجازه کبیره که در فهرست یاد شده و در متن نیست، از جواب المسائل الطرابلسيات (189پ و در بالای صفحه دارد مکرر)، کتاب المؤمن حسین بن سعید اهوازی کوفی قمی از روی نسخه 17 جمادی الثانی 941 (191ر-202پ)، بجز اینها تکههایی از بحار هم در این نسخه هست که با هم پیوستگی ندارند و گویا یادداشتهائی بوده یا برگها را پس و پیش کرده اند. خط نسخ و با عنوانهای شنگرف و گاهی درشت است و پارهای جاها نستعلیق که باید از خود مجلسی باشد، خط خوردگیها و سفیدیها دارد پس نسخه اصل خود مجلسی خواهد بود؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوا ته آن پارچه، 203گ، 20 و 22 سطر (12×17)، اندازه: 18/5×24/5سم [ف: 5-1133] و [فیلمها ف: 1-289]