نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

الباه

/m/52270
کتابخانه و مخزن نگهداری: ملک
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 1143

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) ✓
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
اواخر شعبان 768ق (768 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 2 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق، نسخ
تعداد برگ و سطر:
81 برگ • 29 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
15/6×24/3سم
کاغذ و جلد:
کاغذ ترمه ختایی • میشن قهوه‌ای

آغاز نسخه

« (یک برگی افتاده و پس از فهرست:) الباب الاول فی اسماء النکاح و ما کنی به عنه و هی النیک و الباه و الطفش. الباب الثانی فی فضل النکاح و منافعه، الباب الثالث فی علل النکاح، الباب الرابع فی ضررادمان الجماع، الباب الخامس فی اسماء الذکر و الفرج، الباب السادس فی مناقب الذکر و الفرج دیده می‌شود. »

انجام نسخه

« فلما رای ذلک قال عودی الی علمت و قولی خیرا فعادت فعاد نشاطه. در چهل «باب» است و در آن از قدما یاد شده و در یکجا آمده که من در کیمیاء الباه یاد کرده‌ام و شعرهایی هم در آن آمده است. چلبی از المفاتحة و المناکحة فی انواع الجماع از عزالدین عبدالملک مسیحی حرانی در گذشته 423 یاد کرده و در نزهة الاحباب فی معاشرة الاصحاب سموئل اسرائیلی مغربی (دانشگاه 686/3) از اخبار النساء ابن الحاجب نعمان و جوامع اللذة ابو نصر کاتب یاد شده است. همچنین محمد بن علی خوارزمی کتاب الباه دارد »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
همه44 باب در نسخه هست، فهرست باب‌ها در مقدمه آن آمده ولی نیمه کاره مانده نسخه فهرست بابهای 19 تا 44 را دارد از مقدمه اثری نیست، بدینگونه: «... فی قواعد النکاح، الباب العشرون فی المحادثة القبل، الباب الحادی العشرون فی آداب المفترش، الباب الثانی العشرون فیما یقوی الباه ... الباب الاربعون فی القيادة، الباب الحادی الاربعون فی فضل الثیب الباب الثانی الاربعون فی تناکح الحیوانات، الباب الثالث الاربعون فی مساحة الذکر الفرج الباب الرابع الاربعون فی عدة معان»
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 5 • صفحه 593 • ردیف 2
متن فنخا:
2. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 1143 آغاز: (یک برگی افتاده و پس از فهرست:) الباب الاول فی اسماء النکاح و ما کنی به عنه و هی النیک و الباه و الطفش. الباب الثانی فی فضل النکاح و منافعه، الباب الثالث فی علل النکاح، الباب الرابع فی ضررادمان الجماع، الباب الخامس فی اسماء الذکر و الفرج، الباب السادس فی مناقب الذکر و الفرج دیده می‌شود.؛ انجام: فلما رای ذلک قال عودی الی علمت و قولی خیرا فعادت فعاد نشاطه. در چهل «باب» است و در آن از قدما یاد شده و در یکجا آمده که من در کیمیاء الباه یاد کرده‌ام و شعرهایی هم در آن آمده است. چلبی از المفاتحة و المناکحة فی انواع الجماع از عزالدین عبدالملک مسیحی حرانی در گذشته 423 یاد کرده و در نزهة الاحباب فی معاشرة الاصحاب سموئل اسرائیلی مغربی (دانشگاه 686/3) از اخبار النساء ابن الحاجب نعمان و جوامع اللذة ابو نصر کاتب یاد شده است. همچنین محمد بن علی خوارزمی کتاب الباه دارد؛ خط: میان نسخ و نستعلیق، بی‌کا، تا: اواخر شعبان 768ق؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول زرین، همه44 باب در نسخه هست، فهرست باب‌ها در مقدمه آن آمده ولی نیمه کاره مانده و نسخه فهرست بابهای 19 تا 44 را دارد و از مقدمه اثری نیست، بدینگونه: «... فی قواعد النکاح، الباب العشرون فی المحادثة و القبل، الباب الحادی و العشرون فی آداب المفترش، الباب الثانی و العشرون فیما یقوی الباه ... الباب الاربعون فی القيادة، الباب الحادی و الاربعون فی فضل الثیب الباب الثانی و الاربعون فی تناکح الحیوانات، الباب الثالث و الاربعون فی مساحة الذکر و الفرج الباب الرابع و الاربعون فی عدة معان»؛ کاغذ: کاغذ ترمه ختایی، جلد: میشن قهوه‌ای، 81گ، 29 سطر، اندازه: 15/6×24/3سم [ف: 1-63]