شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
اصول الدین
پیوند کوتاه:
/m/39582
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- 20 شوال 980ق (980 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 5 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 15 برگ • 16 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 11×18سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج، مشکی، ضربی، مجدول
آغاز نسخه
« فرموده باختیار خلق نگذارند دیگر چون خلق را آراء مختلفه و اهواء متفاوته و اغراض متکثره هست تواند بود که بسبب اختلاف میل »
انجام نسخه
« انوار فیض الهی بر آن تابد و صور کمالات کما هی در آن منقش گردد اللهم نور قلوبنا بنور معرفتک ... و اجعلنا من الذین اخر دعویهم ان الحمدلله رب العالمین. شد مؤلف رساله‌ای که بود ×× اعتقادات دین مبرهن ازو / هر الف میل سرمه آلودیست ×× که شود عین علم روشن ازو / دال او شکل دلکشیست که هست ×× طاق ایوان دین مزین ازو / عین او در سواد خط چشمیست ×× چشمه زندگی معاین ازو/ شکل کاف مسطحش قفلیست ×× که بتابد کلید آهن ازو / هر یکی از مطالبش صدفیست ×× طالبان را گهر بدامن ازو/ هر یکی از دلایلش شمعیست ×× خانه اعتقاد روشن ازو/ حجت قاطعش چو شمشیریست ×× سر اهل جدال بی تن ازو/ شاهد این بس که گشت تاریخش ×× سخن اهل حق مبین ازو (970).
رساله کوتاهی است در اعتقادات مشتمل بر پنج «فصل» و هر فصل با عنوان‌های «هدایة-تبصرة»، نسخه حاضر فقط چند برگ از آخر رساله را شامل است. بخش موجود، نیمه آخر فصل چهارم و تمامی فصل پنجم و خاتمه رساله. مؤلف در نیمه فصل چهارم، امامت حضرت علی (ع) بعد از حضرت پیامبر (ص) و امامت سایر ائمه (ع) را به صورت کوتاه اثبات نموده است. فصل پنجم در معاد است و در خاتمه رساله، مؤلف اشاره کوتاهی به اجتهاد و لزوم رجوع عوام به مجتهد و شرایط مجتهد دارد و در پایان اشعاری در مدح رساله و ماده تاریخ آن ذکر نموده است. تألیف این رساله در سال 970 ق به پایان رسیده »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 4 • صفحه 202 • ردیف 5
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14352/1
آغاز: فرموده باختیار خلق نگذارند دیگر چون خلق را آراء مختلفه و اهواء متفاوته و اغراض متکثره هست تواند بود که بسبب اختلاف میل؛ انجام: انوار فیض الهی بر آن تابد و صور کمالات کما هی در آن منقش گردد اللهم نور قلوبنا بنور معرفتک ... و اجعلنا من الذین اخر دعویهم ان الحمدلله رب العالمین. شد مؤلف رساله‌ای که بود ×× اعتقادات دین مبرهن ازو / هر الف میل سرمه آلودیست ×× که شود عین علم روشن ازو / دال او شکل دلکشیست که هست ×× طاق ایوان دین مزین ازو / عین او در سواد خط چشمیست ×× چشمه زندگی معاین ازو/ شکل کاف مسطحش قفلیست ×× که بتابد کلید آهن ازو / هر یکی از مطالبش صدفیست ×× طالبان را گهر بدامن ازو/ هر یکی از دلایلش شمعیست ×× خانه اعتقاد روشن ازو/ حجت قاطعش چو شمشیریست ×× سر اهل جدال بی تن ازو/ شاهد این بس که گشت تاریخش ×× سخن اهل حق مبین ازو (970).
رساله کوتاهی است در اعتقادات مشتمل بر پنج «فصل» و هر فصل با عنوان‌های «هدایة-تبصرة»، نسخه حاضر فقط چند برگ از آخر رساله را شامل است. بخش موجود، نیمه آخر فصل چهارم و تمامی فصل پنجم و خاتمه رساله. مؤلف در نیمه فصل چهارم، امامت حضرت علی (ع) بعد از حضرت پیامبر (ص) و امامت سایر ائمه (ع) را به صورت کوتاه اثبات نموده است. فصل پنجم در معاد است و در خاتمه رساله، مؤلف اشاره کوتاهی به اجتهاد و لزوم رجوع عوام به مجتهد و شرایط مجتهد دارد و در پایان اشعاری در مدح رساله و ماده تاریخ آن ذکر نموده است. تألیف این رساله در سال 970 ق به پایان رسیده؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: 20 شوال 980ق؛ بی‌کا؛ مصحح؛ جلد: تیماج، مشکی، ضربی، مجدول، 15گ (1ر-16ر)، 16 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 38-479]