نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- سبزواری اردبیلی، نعمت الله
- تاریخ کتابت:
- قرن 11
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 7 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نامشخص
- تعداد برگ و سطر:
- 58 برگ • 20 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 9/5×19/5سم
- کاغذ و جلد:
- سپاهانی • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« فرصد الکوکب علی طرفی القطر المار بالبعدین »
انجام نسخه
« فی قسمة الدرج و اجزائها الستینیة و حین انتهینا هاهنا فلنختم الکتاب بهذا الباب و لله الحمد علی افضاله و علی الرسول الصلوة و علی آله و اصحابه هم ائمة المعصومین علیهم السلام اجمعین.
فهرست مطلبها: 1. ذکر النطاقات، 2. فی رجوع الکواکب و استقاماتها، 3. بیان معنی التشریق التغریب، 4. بیان اختلاف المنظر، 5. بیان سبب زیادة الضوء فی القمر و نقصانه، 6. ذکر عروض الکواکب و فیه اربعة فصول: فی ذکر عروض القمر، فی ذکر عروض الکواکب العلویة، فی ذکر عروض کوکبی الزهرة و عطارد، فی ذکر الجهات التی بها عرفت عروض الکواکب، 7. بیان سبب خسوف القمر، 8 ذکر ازمان ما بین الکسوفین، 9. ذکر الکواکب الثابتة، القسم الثانی فی ذکر ما یختص بهیئة الارض و کیفیة انقسامها بالعامر و غیر العامر و ما یتعلق بها من ذکر الطوالع و المطالع، مشتمل بر چهارده باب: 1) ذکر جمل من هیئة الارض، 2) ذکر الاقالیم و کیفیة انقسام الارض الیها، 3) ذکر خواص مواضع خط الاستواء، 4) ذکر خواص المواضع التی للقطب بها ارتفاع ای حیث ارتفاعه تساوی تمام المیل الاعظم، 5) ذکر خواص المواضع التی ارتفاع القطب بها میل تمام المیل الاعظم ای حیث ارتفاعه تساوی تسعین جزء، 6) بیان کیفیة ما یطلع من اجزاء فلک البروج معکوسا، 7) ذکر معنی الطالع و المطالع، 8) بیان سعة المشرق و تعدیل النهار، 9) بیان درجة الممر، 10) ذکر الاظلال، 11) استخراج خط نصف النهار، 12) معرفة سمت القبلة، 13) ذکر معنی الفجر و الشفق، 14) ذکر معنی التاریخ و السنة و الشهر و الیوم و الساعة و به یختم الکتاب. از این فهرست بر میآید که در کتاب باید دو قسم باشد و هشت باب قسم نخستین در نسخه ما هست و همه چهارده باب قسم دوم، در آن مجسطی و جغرافیای بطلمیوس یاد شده و از بحثی که خود مؤلف از کسوفات قمری کرده و استخراجی که از انحراف قبله نموده است، نام دانشمند یا کتاب دیگری را در آن ندیده ام و گویا کتاب از قدما باشد »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 34 • صفحه 838 • ردیف 7
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
7. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3134/4
آغاز: فرصد الکوکب علی طرفی القطر المار بالبعدین؛ انجام: فی قسمة الدرج و اجزائها الستینیة و حین انتهینا هاهنا فلنختم الکتاب بهذا الباب و لله الحمد علی افضاله و علی الرسول الصلوة و علی آله و اصحابه هم ائمة المعصومین علیهم السلام اجمعین.
فهرست مطلبها: 1. ذکر النطاقات، 2. فی رجوع الکواکب و استقاماتها، 3. بیان معنی التشریق التغریب، 4. بیان اختلاف المنظر، 5. بیان سبب زیادة الضوء فی القمر و نقصانه، 6. ذکر عروض الکواکب و فیه اربعة فصول: فی ذکر عروض القمر، فی ذکر عروض الکواکب العلویة، فی ذکر عروض کوکبی الزهرة و عطارد، فی ذکر الجهات التی بها عرفت عروض الکواکب، 7. بیان سبب خسوف القمر، 8 ذکر ازمان ما بین الکسوفین، 9. ذکر الکواکب الثابتة، القسم الثانی فی ذکر ما یختص بهیئة الارض و کیفیة انقسامها بالعامر و غیر العامر و ما یتعلق بها من ذکر الطوالع و المطالع، مشتمل بر چهارده باب: 1) ذکر جمل من هیئة الارض، 2) ذکر الاقالیم و کیفیة انقسام الارض الیها، 3) ذکر خواص مواضع خط الاستواء، 4) ذکر خواص المواضع التی للقطب بها ارتفاع ای حیث ارتفاعه تساوی تمام المیل الاعظم، 5) ذکر خواص المواضع التی ارتفاع القطب بها میل تمام المیل الاعظم ای حیث ارتفاعه تساوی تسعین جزء، 6) بیان کیفیة ما یطلع من اجزاء فلک البروج معکوسا، 7) ذکر معنی الطالع و المطالع، 8) بیان سعة المشرق و تعدیل النهار، 9) بیان درجة الممر، 10) ذکر الاظلال، 11) استخراج خط نصف النهار، 12) معرفة سمت القبلة، 13) ذکر معنی الفجر و الشفق، 14) ذکر معنی التاریخ و السنة و الشهر و الیوم و الساعة و به یختم الکتاب. از این فهرست بر میآید که در کتاب باید دو قسم باشد و هشت باب قسم نخستین در نسخه ما هست و همه چهارده باب قسم دوم، در آن مجسطی و جغرافیای بطلمیوس یاد شده و از بحثی که خود مؤلف از کسوفات قمری کرده و استخراجی که از انحراف قبله نموده است، نام دانشمند یا کتاب دیگری را در آن ندیده ام و گویا کتاب از قدما باشد؛ کا: سبزواری اردبیلی، نعمت الله، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، 58گ (157-214)، 20 سطر (5×14/5)، اندازه: 9/5×19/5سم [ف: 11-2083]