نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
✓
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- سوزی بن علی ساوجی
- تاریخ کتابت:
- 985ق (985 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 5 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 158 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 15×24سم
- کاغذ و جلد:
- بخارائی • مقوا
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين و الصلوة و السلام على سيدالمرسلين ... اما بعد در تواریخ می‌آید که چون اسکندر فیلقوس رومی بسن شانزده سالگی رسید بفرمان حق سبحانه و تعالی داعیه جهانگیری در دلش سرایت کرد ... چون بنده کمینه از خلوص عقیدت کمر بندگی و هواخواهی حضرت آسمان رفعت خداوندگار امیر اعظم مالک رقاب الامم مولی ملوک طوایف العرب و العجم شاهزاده شهریار غازی قهرمان الماء الطین ظل الله فی الارضین المخصوص بعنايت رب العالمين ... از نظر تربیت و رحمت آنجناب بنده را ملحوظ گردانیده خواست که از بهر کتابخانه آنحضرت طرح ربع مسکون برکشد و آنچه از احوال جهان معلوم باشد شمه در سلک عبارت آورد ... و بمحل عرض رساند تم بالخير انشاء تعالی. باب اول بر دو فصل است فصل اول در ذکر کره زمین و مقدار مساحت آن ... »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« در خط چهارم موضعی باشد که در سالی چهار ماه همه شب باشد و چهار ماه همه روز و باقی شب و روز با هم. در خط پنجمین و آخر این خطوط قطب شمالی است شش ماه روز و شش ماه شب باشد و الله اعلم بالصواب. قدتم على يدالعبد الضعيف الراجی سوزی بن علی الساوجی فی یوم الثلثا رابع شهر رجب المرجب سنه خمس و ثمانين و تسعمائه هجريه النبويه. »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
مهر: «نگین بخش ملوک ترک و تازی - ملک سلطان محمد شاه غازی» (بیضی)، ناصرالدینشاه قاجار، سلطان محمد، سیف الدوله
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 34 • صفحه 778 • ردیف 5
متن فنخا:
5. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 837
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: سوزی بن علی ساوجی، تا: 985ق؛ مجدول، با سرلوح؛ مهر: «نگین بخش ملوک ترک و تازی - ملک سلطان محمد شاه غازی» (بیضی)، ناصرالدینشاه قاجار، سلطان محمد، سیف الدوله؛ کاغذ: بخارائی، جلد: مقوا، 158ص، 15 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 5-471]