شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/330297
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد شفیع حسینی فراهانی
- تاریخ کتابت:
- 1313ق (1313 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 6 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (عالی)
- تعداد برگ و سطر:
- 63 برگ • 12 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14/5×21/8سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« [دیباچه]: فخر گرگانی الشمس اسعد لقبش فخرالدین ...
[آغاز گ 64پ]: چو بالا برکشید آن سرو ازاد که بودش تن زسیم و دل زفولاد ...
[آغاز انتخاب]: گفتار اندر نبشت ویس بر امین ده نامه یکی نامه بنشت آن باوفایار بر ایین نکوبخت نکوکار »
انجام نسخه
« بهار من زمین مهجور مانده چه جان پاکم از دل دور مانده همانا خاک در گیتی زمن به که او را نوبهار است و مرا نه
و در آخر از مشهد به قزوین آمده از مولانا علیرضای تبریزی مشق و تعلیم میگرفت پس از آنکه شاه عباس بزرگ مشهد را تسخیر کرد به مشهد که وطن اصلی او بود عود نموده
منتخب مثنوی ویس و رامین »
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
دیباچه
•
آغاز گ 64پ
•
آغاز انتخاب
•
رایانه
•
این نسخه دیباچهای دارد در شرح حال شاعر و انگیزه وی از سرودن این مثنوی، کاتب در پایان این دیباچه به نکته شایان توجهی اشاره کرده است و آن نقل اشعار این مثنوی از روی نسخه سفینه تبریز نسخه ارزشمند کتابخانه مجلس به شماره 14590 است. وی در گ 64 مینویسد: «... آنچه شعر از کتابی کهنه ... بخط الحاج ابی المجد محمد بن ابی الفتح مسعود بن المظفر بن الی المعالی محمد بن عبدالمجید التبریزی مولدا و المکی ممتدا؟ که در روز شنبه هفتم ربیع الاول سنه هفتصد و بیست و یک نوشته بود نقل شد»، پس از آن شعری از فخرالدین و اشعار پراکنده ای از اول مثنوی، ویسه و رامین و نیز اشعاری به نقل از فرهنگ رضا قلیخان و شعری دیگر ظاهرا همه از فخر گرگانی نقل کرده و پس از صفحاتی نانوشته انتخاب مثنوی مشتمل بر ده نامه را نگاشته است و همان طور که در نامه بهارستان اشاره شده در پایان نامه دهم (گفتار اندر مویه کردن ویس بر جدایی رامین) آمده است.بنابر این درباره پیشینه سفینه تبریزی این آگاهی حاصل میشد که نسخه یا در اوایل قرن 14 در اختیار کاتب نسخه بوده و یا در زمانی که در اختیار میرزا محمد علی تفرشی قرار داشته همان طوری که حسین موسوی فراهانی در 1303ق، از روی لغت فرس اسدی مضبوط درین سفینه رونویسی کرده، محمد شفیع حسینی فراهانی نیز در 1313ق. از روی مثنوی ویس و رامین مندرج در گ 278پ-281، این نسخه استنساخ کرده است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 34 • صفحه 589 • ردیف 6
متن فنخا:
6. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6302
آغاز: [دیباچه]: فخر گرگانی الشمس اسعد لقبش فخرالدین ...
[آغاز گ 64پ]: چو بالا برکشید آن سرو ازاد که بودش تن زسیم و دل زفولاد ...
[آغاز انتخاب]: گفتار اندر نبشت ویس بر امین ده نامه یکی نامه بنشت آن باوفایار بر ایین نکوبخت نکوکار؛ انجام: بهار من زمین مهجور مانده چه جان پاکم از دل دور مانده همانا خاک در گیتی زمن به که او را نوبهار است و مرا نه
و در آخر از مشهد به قزوین آمده از مولانا علیرضای تبریزی مشق و تعلیم میگرفت پس از آنکه شاه عباس بزرگ مشهد را تسخیر کرد به مشهد که وطن اصلی او بود عود نموده
منتخب مثنوی ویس و رامین؛ خط: نستعلیق عالی، کا: محمد شفیع حسینی فراهانی، تا: 1313ق؛ مصحح، از روی سفینه تبریز، این نسخه دیباچهای دارد در شرح حال شاعر و انگیزه وی از سرودن این مثنوی، کاتب در پایان این دیباچه به نکته شایان توجهی اشاره کرده است و آن نقل اشعار این مثنوی از روی نسخه سفینه تبریز نسخه ارزشمند کتابخانه مجلس به شماره 14590 است. وی در گ 64 مینویسد: «... آنچه شعر از کتابی کهنه ... بخط الحاج ابی المجد محمد بن ابی الفتح مسعود بن المظفر بن الی المعالی محمد بن عبدالمجید التبریزی مولدا و المکی ممتدا؟ که در روز شنبه هفتم ربیع الاول سنه هفتصد و بیست و یک نوشته بود نقل شد»، پس از آن شعری از فخرالدین و اشعار پراکنده ای از اول مثنوی، ویسه و رامین و نیز اشعاری به نقل از فرهنگ رضا قلیخان و شعری دیگر ظاهرا همه از فخر گرگانی نقل کرده و پس از صفحاتی نانوشته انتخاب مثنوی مشتمل بر ده نامه را نگاشته است و همان طور که در نامه بهارستان اشاره شده در پایان نامه دهم (گفتار اندر مویه کردن ویس بر جدایی رامین) آمده است.بنابر این درباره پیشینه سفینه تبریزی این آگاهی حاصل میشد که نسخه یا در اوایل قرن 14 در اختیار کاتب نسخه بوده و یا در زمانی که در اختیار میرزا محمد علی تفرشی قرار داشته همان طوری که حسین موسوی فراهانی در 1303ق، از روی لغت فرس اسدی مضبوط درین سفینه رونویسی کرده، محمد شفیع حسینی فراهانی نیز در 1313ق. از روی مثنوی ویس و رامین مندرج در گ 278پ-281، این نسخه استنساخ کرده است؛ 63گ، 12سطر (8/5×14)، اندازه: 14/5×21/8سم [رایانه]