نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

اسکندرنامه

/m/32994
کتابخانه و مخزن نگهداری: رضوی
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 22569

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1322 تا 1331 (1322 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 15 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (تحریری)
تعداد برگ و سطر:
605 برگ • -
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
10/7×17/3سم
کاغذ و جلد:
نخودی و حنایی کمرنگ • تیماج ضربی دارچینی

آغاز نسخه

« فرود بیا فردا فرود آمدند الماس بغول گفت برو نقابدار را بیاور »

انجام نسخه

« دویمی را شقه کرد خود طرحام آمد نقابدار گفت حالا دیر وقت است. داستان مفصل و عامیانه‌ای است از اسکندر و یاران افسانه‌ای او (مهتر نسیم، الماس خان، ارسطو، افلاطون، بابا، ...) با تحریر جدید که جنبه ادبی ندارد و با زبان محاوره‌ای و مناسب برای نقل در قهوه‌خانه‌ها و مجالس نوشته شده است. پس از شرح واقعه‌ای، پرداختن به یک شخصیت از داستان را با عبارت «بشنو از» شروع می‌کند که برای آشنایی با نثر آن، قسمتی از آن را ذکر می‌کنیم: «بشنو از الماس جادو فرستاد به بیند امیر بچه خیال است آمد دید میاید برگشت خبر داد الماس آمد دیدن الب باو گفت او جوهر غلامش را فرستاد »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
اوراق آن در صحافی پس پیش شده
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 3 • صفحه 506 • ردیف 15
متن فنخا:
15. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22569 آغاز: فرود بیا فردا فرود آمدند الماس بغول گفت برو نقابدار را بیاور؛ انجام: دویمی را شقه کرد خود طرحام آمد نقابدار گفت حالا دیر وقت است. داستان مفصل و عامیانه‌ای است از اسکندر و یاران افسانه‌ای او (مهتر نسیم، الماس خان، ارسطو، افلاطون، بابا، ...) با تحریر جدید که جنبه ادبی ندارد و با زبان محاوره‌ای و مناسب برای نقل در قهوه‌خانه‌ها و مجالس نوشته شده است. پس از شرح واقعه‌ای، پرداختن به یک شخصیت از داستان را با عبارت «بشنو از» شروع می‌کند که برای آشنایی با نثر آن، قسمتی از آن را ذکر می‌کنیم: «بشنو از الماس جادو فرستاد به بیند امیر بچه خیال است آمد دید میاید برگشت خبر داد الماس آمد دیدن الب باو گفت او جوهر غلامش را فرستاد»؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: میرزا علی حسینی الاصل خراسانی، تا: 1322 تا 1331؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اوراق آن در صحافی پس و پیش شده، بنابراین نمی‌توان شمه‌ای از داستان را در اینجا نقل کرد. از انتهای بخش‌های داستان چنین برمی‌آید که کاتب این کتاب را طی ده سال برای مرشد خود نوشته است، در برگ 148 آمده است: «کتبه اقل السادات میرزا علی الحسینی الاصل خراسانی از جهت مخدومی‌ها کربلائی مهدی درویش اختیار در کمال دماغ سوختگی و پریشانی صورت اختتام یافت.»، و نیز در برگ 353 آمده: «بقلم درویش ... بجهت سرور مکرم جناب کربلائی ... مرشد خودم یادگار نوشته شد.»؛ کاغذ: نخودی و حنایی کمرنگ، جلد: تیماج ضربی دارچینی، 605گ، مختلف السطر، اندازه: 10/7×17/3سم [ف: 17 - 12]