نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 14
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 42 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 3 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 18×22/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« حمد و سپاس بی قیاس خدای را عزوجل که بنی آدم را به قدرت کیاست آن داد که استخراج پردههای مختلف دلکش و شعبدههای لطیف به غایت خوشی که در هر آوازی »
انجام نسخه
« باب دهم در حجاز. اگر بر حجاز نغمه حجاز یک نغمه زیاده کند غزال خوانند
در مقدمه مؤلف سبب تألیف کتاب را چنین شرح میدهد: «اما بعد چون بعضی از عزیزان طالب علم موسیقی بودند و از این ضعیف در هر وقت و در هر ایام و ساعات از پرده و شعبه و ترکیبات سؤال میفرمودند و من نیز به قدر فهم آن چه روی بود تسلی هر کدام مینمودم حتی ازین فقیر التماس نمودند که البته درین باب رسالهای بنویس که به فارسی مقرر باشد. بنابر ملتمس عزیزان این مختصر در علم موسیقی بر شانزده فصل ترتیب داده شد تا طالب این صنعت را حظی وافر باشد از پردهها و شعبهها و ترکیبها واقف گردند ان شاء الله تعالی»، نسخه ملک 16 فصل است ولی از آن جا که نسخه ما از انجام ناتمام مانده تنها این عناوین در آن دیده میشود: فصل 1. علم موسیقی، 2. قانون پرده و شعبدهها [کذا=شعبهها]، 3. وضع شعبه ها و اسامی آن، 4. در مفرقه (؟) پرده و مناسبت بروج بدان، 5. نسبت پردهها و کواکب، 6. مخارج پردهها، 7. استخراج پردهها و آن چهارده باب است: 1) در راست گوید، 2) دوگاه، 3) در سه گاه، 4) در چهارگاه، 5) در پنجگاه، 6) در کردانیه، 7) در عشاق، 8) در عراق، 9) در مخالفک، 10) در حجاز »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
واقف گردند ان شاء الله تعالی»، نسخه ملک 16 فصل است ولی از آن جا که نسخه ما از انجام ناتمام مانده تنها این عناوین در آن دیده میشود: فصل 1. علم موسیقی، 2. قانون پرده و شعبدهها [کذا=شعبهها]، 3. وضع شعبه ها و اسامی آن، 4. در مفرقه (؟) پرده و مناسبت بروج بدان، 5. نسبت پردهها و کواکب، 6. مخارج پردهها، 7. استخراج پردهها و آن چهارده باب است: 1) در راست گوید، 2) دوگاه، 3) در سه گاه، 4) در چهارگاه، 5) در پنجگاه، 6) در کردانیه، 7) در عشاق، 8) در عراق، 9) در مخالفک، 10) در حجاز
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
کذا=شعبهها
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 32 • صفحه 537 • ردیف 42
متن فنخا:
42. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 11020/2
آغاز: حمد و سپاس بی قیاس خدای را عزوجل که بنی آدم را به قدرت کیاست آن داد که استخراج پردههای مختلف دلکش و شعبدههای لطیف به غایت خوشی که در هر آوازی؛ انجام: باب دهم در حجاز. اگر بر حجاز نغمه حجاز یک نغمه زیاده کند غزال خوانند
در مقدمه مؤلف سبب تألیف کتاب را چنین شرح میدهد: «اما بعد چون بعضی از عزیزان طالب علم موسیقی بودند و از این ضعیف در هر وقت و در هر ایام و ساعات از پرده و شعبه و ترکیبات سؤال میفرمودند و من نیز به قدر فهم آن چه روی بود تسلی هر کدام مینمودم حتی ازین فقیر التماس نمودند که البته درین باب رسالهای بنویس که به فارسی مقرر باشد. بنابر ملتمس عزیزان این مختصر در علم موسیقی بر شانزده فصل ترتیب داده شد تا طالب این صنعت را حظی وافر باشد از پردهها و شعبهها و ترکیبها واقف گردند ان شاء الله تعالی»، نسخه ملک 16 فصل است ولی از آن جا که نسخه ما از انجام ناتمام مانده تنها این عناوین در آن دیده میشود: فصل 1. علم موسیقی، 2. قانون پرده و شعبدهها [کذا=شعبهها]، 3. وضع شعبه ها و اسامی آن، 4. در مفرقه (؟) پرده و مناسبت بروج بدان، 5. نسبت پردهها و کواکب، 6. مخارج پردهها، 7. استخراج پردهها و آن چهارده باب است: 1) در راست گوید، 2) دوگاه، 3) در سه گاه، 4) در چهارگاه، 5) در پنجگاه، 6) در کردانیه، 7) در عشاق، 8) در عراق، 9) در مخالفک، 10) در حجاز؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 14؛ 3گ (5ر-7ر)، ابعاد متن: 10×17، اندازه: 18×22/5سم [ف: 20-580]