موسیقی

41. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 11020/1 آغاز: بسمله. فصل در بیان دانستن علم موسیقی و مقامات و شعبه. بدان که ایدک الله تعالی که هیچ علمی به علم موسیقی نمی رسد چنان که جناب حضرت امیرالمؤمنین فرموده‌اند که هر کس که این علم را سیر کند تمام علمها را آموخته باشد؛ انجام: به گوش جان شنو از کوکبی که کرد ادا ×× به چهار بیت ده دو مقام شش آوازو دایره تلطف در آن صفحه نوشته شود رساله مختصری درباره مقامات موسیقی است آمیخته به نظم. ابتدا مختصری از تاریخچه موسیقی ایران را آورده و از بزرگان موسیقی هم یاد کرده، از جمله در 4پ می‌نویسد: «خواجه سیف الدین عبدالمؤمنین، استاد علی ستائی و استاد علی رهایی استاد تنبور گفته اند که از کجا به کجا انتقال باید کرد» و یا در برگ 3پ: «و این هفت مقام بود تا زمان شیخ شیرویه که استاد مستعد بود. در هر فن ماهر بود و پرده آهنگ را به دوازده رسانیده و در مقابل دوازده، برج چنان چه گذشت و این را دوازده مقام کردند. چون نوبت به شمس الدین المتفق رسید کمال زهان و حسینی ماهرو و ابراهیم و اسحق و موسیقی ایشان از هر آهنگی دو شعبه استنباط کردند یکی از بلندی و یکی از پستی که بیست چهار باشند موافق ساعت شبانه روزی، بدین ترتیب: دو گاه و سه گاه و چهارگاه و پنجگاه و نبریز و غرال و نهفت و همایون و عجم بیاتی و ...»، مرحوم دانش پژوه حدس زده‌اند این کتاب از روی رساله سلطانیه کوکبی نوشته شده باشد؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 14؛ در برگ اول محمد حسن غفاری چنین نوشته: «کتابچه در علم موسیقی است ولی ناتمام. حرره الاحقر الفانی محمد حسن غفاری الکاشانی نعمت اللهی 1334»؛ 4گ (1پ-4پ)، ابعاد متن: 10×17، اندازه: 18×22/5سم [ف: 20-579]