استخراجات

« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی محمد المصطفی و آله اجمعین و سلم تسلیماً کثیراً چنین گوید خواجه حکیم محمد بن ایوب الحاسب الطبری که از دشواری شناختن حالهای مرگ مردم و بقاء وی اندر جهان و بر آن حکم کردن که تا بدان حد شده است که هر کسی را ظنی و وهمی دیگر است ... پس ما خواستیم که از بهر ایشان رساله سازیم مفرد و اندرو پیدا کنیم شناختن عمر و بقاء مردم و پدید آریم سرهای که بکار آید ... پس ما این کتاب را درینمعنی آغاز کردیم و او را کتاب استخراج خواندیم اندر طلب عمر و هیلاجات و او را سی باب نهادیم ... باب اول در شناختن قاعده عمرهای مردمان ایزد سبحانه و تعالی که مسبب الاسباب است هر چیزی را سبب چیزی دیگر کرد هاست و حرکات افلاک و کواکب را سبب همه چیزهای که در عالم سفلی حادث شود کرده و بقاء عمر مردم دروی بعضی را تقدیری پرداخته کرده و بعضی را تقدیری ناپرداخته و آنکه از وی پرداخته است بقاء ذاتی خوانیم و ناپرداخته را بقای عرضی و شناختن بقاء عرضی آنست که جمله اشخاص را بود و تولد او از قرانها و دورانها و ممازجان ستارگان است و فناء آن از نابودی مکان یا هوا و یا غذا باشد »