منشآت

293. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10495 آغاز: بسمله، به نام خداوند بخشنده مهربان، در ستایش دانای غیب شهودی شایسته و سزاست که همه را بدرگاهش روی نیاز است و او از همه غنی و بی نیاز؛ انجام: آه آن محبوب دلربا را با همه حسن و دلبری در حجاب تیرگی نابود کرد. سبب تألیف کتاب را تکمیل انشاء و ادبیات و نشر آن می‌داند و خواسته است تا بهترین چیزها را برای زبان خود حفظ کند لذا از تاریخ یک‌شنبه 27 اسفند 1306 مطابق با رمضان 1346 به فکر نگارش این اثر و گردآوری پندیات در این دفترچه افتاد، کتاب حاوی دو بخش است: 1. بخش اول: شامل انشاهای ادبی که بیشتر در وصف طبیعت است با عناوینی چون: سه قطره آب در یک گلبرگ؛ چهار فصل، که در ضمن به انتقاداز اوضاع سیاسی ایران و مشروطه و استبداد می‌پردازد، عریضه پسر بدار، نصیحت، پائیز و خزان، حکایت‌های ادبی منثور از کتب ادبی مانند سعدی و غیره، رقعات و نامه‌های دوستانه، 2. بخش دوم: شامل مجموعه انشاهائی است که در کلاس سوم مدرسه شرف نوشته شده است و بیشتر شامل موضوعات اخلاقی، اجتماعی و سیاسی و انتقادی را دربر می‌گیرد. بسیاری از صفحات سفید است در پایان نسخه یک صفحه به شرح لغات و معانی دشوار اختصاص داده شده و ظاهراً آن‌گونه که از مقدمه کتاب برمی‌آید نویسنده قصد داشته تا بخشی را به معنی لغات بیشتری اختصاص دهد و ظاهرا نتوانسته و تنها یک صفحه از آن را نگاشته است، 3. مقداری یادداشت جداگانه نیز که بر صفحاتی از کاغذ شطرنجی قطع بزرگ نوشته شده در داخل نسخه وجود دارد که شامل دو مقاله است که مؤلف آن را برای چاپ به یکی از روزنامه‌های آن زمان فرستاده است مطلب اول شامل دو صفحه با عنوان: «کی و چی هستیم و چه کرده و می‌کنیم» با تاریخ 20/9/12 و با خطاب «آقای مدیر محترم» درباره اوضاع نابسامان اجتماعی ایران و مقایسه زندگی ایرانیان با آمریکائیان، مطلب دوم شامل 7 صفحه و مقاله‌ای است با عنوان «آژیر برای وحدت ملی»؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 25رمضان 1346ق، جا: مدرسه سلطانی تهران؛ افتادگی: انجام؛ 52گ، 13سطر (8/5×13)، اندازه: 10×16/5سم [ف: 19-675]