نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
/m/305486
کتابخانه و مخزن نگهداری: دائرة المعارف
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 1820

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
1186ق (1186 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 13 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق، شکسته
تعداد برگ و سطر:
45 برگ • 200 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
-
کاغذ و جلد:
اصفهانی • تیماج

آغاز نسخه

9 آغاز ثبت‌شده
آغاز 1
« حبذا این بیاض دل آرا را که تذرو رنگین پر و بالی است خلد نگارین»، 2. دیباچه [دیگر] برای همان شاهزاده. »
آغاز 2
« گلگونه حمدی که عذرا، عذرا روی ورق به زیباترین وجهی گلگون نماید»، 3. داستان دختر پادشاه ختن و شهزاده خوارزم »
آغاز 3
« گفت وقتی در این سپنج سرا/دختری داشت پادشاه خطا. کرده نام آن، پریچهرش/زده بر سینه آتش مهرش»، 4. وقف‌نامه «صورت وقفنامه که برای مؤمن آباد، جعفر آباد املاک خود نوشته اند». »
آغاز 4
« سپاس فزون از مکایله [چنین] ... آلای و لالای جناب رب الاربابی است که دهکده عالم جبروت را»، 5. دیباچه، وقف‌نامه «که متجاوز از سیصد اسم کتاب در آن مندرج است». »
آغاز 5
« ... شکر بیقیاس که سبحه»، 6. نامه. که به امر همایون در حین محاصره بغداد از جانب ملک محمد باقر مدرس که در اردوی معلی بود به علمای بغداد نوشته »
آغاز 6
« راقم نمیقه و اقل خلیفه محمد باقر [مدرس] دارالسلطنه اصفهان»، 7. نامه به امر اقدس از جانب تیمورخان و له شاهزاده نصرالله میرزا به محمد شاه پادشاه هند نوشته، 8. رقعه که به محسنای قلندر نوشته، 9. نامه که در مبادی حال در تهنیت تسخیر اصفهان به خدمت اقدس اعلا نوشته، 10. عریضه بر تهنیت والیگری خراسان به خدمت اقدس اعلا نوشته، 11. رقم وزارت که به دیوان اعلا که در ایام خاقان شهید شاه سلطان حسین به جهت مرحوم محمد قلی شاملو نوشته، 12. رقم علاوه القاب که در ایام شاه تهماسب به جهت صفی قلی بیگ قاپوجی نوشته، 13. رقم ضابطه نویسی دیوان اعلا به نام میرزا محمد علی نوشته شده، 14. رقم نظارت سرکار خاصه شریف که ایام سلطنت طهماسب میرزا به نام محمد علی خان ولد اصلان خان نوشته شد، 15. رقم صدارت ممالک محروم به اسم میرزا ابراهیم. »
آغاز 7
« چون به یمن تأیید ایزدی و الطاف سرمدی صدر ایوان»، 16. رقم حکومت دشتستان و بنادر به نام لطیف خان، 17. رقم ارسال خلعت نوروزی به پیر محمد خان بیگلربیگی، 18. رقم علاوه القاب که در ایام شاه تهماسب به جهت طهماسب میرزا حسن وزیر گیلان، 19. رقم اضافه مواجب میرزا محمد صندوقدار، 20. رقم اضافه مواجب به نام صاحب جمع قبچاقخانه، 21. رقم مهرداری مهر همایون به نام کرم علی بیگ افشار، 22. فرمان به الله یار خان ابدالی در باب ابراهیم خان، 23. رقم درباره جلوس عباس میرزا نایب تبریز نوشته شد، 24. رقم در پاسخ عریضه ملا محسن مدرس هزار جریبی، 25. رقم به ممالک محرومه در باب اتحاد مذهب که از داغستان نوشته، 26. رقم به محراب بیگ وزیر هرات نوشته، 27. رقم مبارک که پیش از شاهی به نام میرزا محمدخان نوشته، 28. نامه به حسین خان افغان قندهاری، در کناره این منشآت، از همان روزگاران 1254ق، به خامه‌ای پخته تر سروده‌هایی است پراکنده، از آن میان داستان دختر پادشاه چین و شهزاده خوارزم (ش 3 بالا). 29. مثنوی عشقی، در 122 بیت »
آغاز 8
« خانه بلبل، صفحه از نو دیگر ×× سرگذشتی می‌کند از عشق سر / طرفه نقلی از اسرار بیداد عشق ×× قصه شیرین از فرهاد عشق »
آغاز 9
« ای خدا، عمری است زاری می‌کنم / ابتهال خاک ساری می‌کنم. روزگاری صرف محنت کرده ام / با تو دعوی محبت کرده‌ام »

انجام نسخه

« طاقت این راه نداری ای جان من ×× بشنو از شیخ بهایی این سخن / غیر ناکامی در این باره کام نیست ×× راه عشق است این ره حمام (؟) نیست»، 30. مناجات و خطاب به «خدا» گله و اظهار آرزو، حدود 200 بیت »

مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه

مهر همایون به نام کرم علی بیگ افشار، 22. فرمان به الله یار خان ابدالی در باب ابراهیم خان، 23. رقم درباره جلوس عباس میرزا نایب تبریز نوشته شد، 24. رقم در پاسخ عریضه ملا محسن مدرس هزار جریبی، 25. رقم به ممالک محرومه در باب اتحاد مذهب که از داغستان نوشته، 26. رقم به محراب بیگ وزیر هرات نوشته، 27. رقم مبارک که پیش از شاهی به نام میرزا محمدخان نوشته، 28. نامه به حسین خان افغان قندهاری، در کناره این منشآت، از همان روزگاران 1254ق، به خامه‌ای پخته تر سروده‌هایی است پراکنده، از آن میان داستان دختر پادشاه چین و شهزاده خوارزم (ش 3 بالا). 29. مثنوی عشقی، در 122 بیت، آغاز: «خانه بلبل، صفحه از نو دیگر ×× سرگذشتی می‌کند از عشق سر / طرفه نقلی از اسرار بیداد عشق ×× قصه شیرین از فرهاد عشق»، انجام: «طاقت این راه نداری ای جان من ×× بشنو از شیخ بهایی این سخن / غیر ناکامی در این باره کام نیست ×× راه عشق است این ره حمام (؟) نیست»، 30. مناجات و خطاب به «خدا» گله و اظهار آرزو، حدود 200 بیت، آغاز: «ای خدا، عمری است زاری می‌کنم / ابتهال خاک ساری می‌کنم. روزگاری صرف محنت کرده ام / با تو دعوی محبت کرده‌ام»
وقف‌نامه «صورت وقفنامه که برای مؤمن آباد، جعفر آباد املاک خود نوشته اند». آغاز: «سپاس فزون از مکایله [چنین] ... آلای و لالای جناب رب الاربابی است که دهکده عالم جبروت را»، 5. دیباچه، وقف‌نامه «که متجاوز از سیصد اسم کتاب در آن مندرج است». آغاز: «... شکر بیقیاس که سبحه»، 6. نامه. که به امر همایون در حین محاصره بغداد از جانب ملک محمد باقر مدرس که در اردوی معلی بود به علمای بغداد نوشته، آغاز: «راقم نمیقه و اقل خلیفه محمد باقر [مدرس] دارالسلطنه اصفهان»، 7. نامه به امر اقدس از جانب تیمورخان و له شاهزاده نصرالله میرزا به محمد شاه پادشاه هند نوشته، 8. رقعه که به محسنای قلندر نوشته، 9. نامه که در مبادی حال در تهنیت تسخیر اصفهان به خدمت اقدس اعلا نوشته، 10. عریضه بر تهنیت والیگری خراسان به خدمت اقدس اعلا نوشته، 11. رقم وزارت که به دیوان اعلا که در ایام خاقان شهید شاه سلطان حسین به جهت مرحوم محمد قلی شاملو نوشته، 12. رقم علاوه القاب که در ایام شاه تهماسب به جهت صفی قلی بیگ قاپوجی نوشته، 13. رقم ضابطه نویسی دیوان اعلا به نام میرزا محمد علی نوشته شده، 14. رقم نظارت سرکار خاصه شریف که ایام سلطنت طهماسب میرزا به نام محمد علی خان ولد اصلان خان نوشته شد، 15. رقم صدارت ممالک محروم به اسم میرزا ابراهیم. آغاز: «چون به یمن تأیید ایزدی و الطاف سرمدی صدر ایوان»، 16. رقم حکومت دشتستان و بنادر به نام لطیف خان، 17. رقم ارسال خلعت نوروزی به پیر محمد خان بیگلربیگی، 18. رقم علاوه القاب که در ایام شاه تهماسب به جهت طهماسب میرزا حسن وزیر گیلان، 19. رقم اضافه مواجب میرزا محمد صندوقدار، 20. رقم اضافه مواجب به نام صاحب جمع قبچاقخانه، 21. رقم مهرداری مهر همایون به نام کرم علی بیگ افشار، 22. فرمان به الله یار خان ابدالی در باب ابراهیم خان، 23. رقم درباره جلوس عباس میرزا نایب تبریز نوشته شد، 24. رقم در پاسخ عریضه ملا محسن مدرس هزار جریبی، 25. رقم به ممالک محرومه در باب اتحاد مذهب که از داغستان نوشته، 26. رقم به محراب بیگ وزیر هرات نوشته، 27. رقم مبارک که پیش از شاهی به نام میرزا محمدخان نوشته، 28. نامه به حسین خان افغان قندهاری، در کناره این منشآت، از همان روزگاران 1254ق، به خامه‌ای پخته تر سروده‌هایی است پراکنده، از آن میان داستان دختر پادشاه چین و شهزاده خوارزم (ش 3 بالا). 29. مثنوی عشقی، در 122 بیت، آغاز: «خانه بلبل، صفحه از نو دیگر ×× سرگذشتی می‌کند از عشق سر / طرفه نقلی از اسرار بیداد عشق ×× قصه شیرین از فرهاد عشق»، انجام: «طاقت این راه نداری ای جان من ×× بشنو از شیخ بهایی این سخن / غیر ناکامی در این باره کام نیست ×× راه عشق است این ره حمام (؟) نیست»، 30. مناجات و خطاب به «خدا» گله و اظهار آرزو، حدود 200 بیت، آغاز: «ای خدا، عمری است زاری می‌کنم / ابتهال خاک ساری می‌کنم. روزگاری صرف محنت کرده ام / با تو دعوی محبت کرده‌ام»
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• دیگر
• چنین
• مدرس
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 31 • صفحه 914 • ردیف 13
متن فنخا:
13. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1820 در برگیرنده دیباچه‌ها و رقم عریضه فرمان‌ها. آنچه سربند داشت بدین گونه است: 1. دیباچه بیاض شاهزاده امام قلی میرزا، آغاز: «حبذا این بیاض دل آرا را که تذرو رنگین پر و بالی است خلد نگارین»، 2. دیباچه [دیگر] برای همان شاهزاده. آغاز: «گلگونه حمدی که عذرا، عذرا روی ورق به زیباترین وجهی گلگون نماید»، 3. داستان دختر پادشاه ختن و شهزاده خوارزم، آغاز: «گفت وقتی در این سپنج سرا/دختری داشت پادشاه خطا. کرده نام آن، پریچهرش/زده بر سینه آتش مهرش»، 4. وقف‌نامه «صورت وقفنامه که برای مؤمن آباد، جعفر آباد املاک خود نوشته اند». آغاز: «سپاس فزون از مکایله [چنین] ... آلای و لالای جناب رب الاربابی است که دهکده عالم جبروت را»، 5. دیباچه، وقف‌نامه «که متجاوز از سیصد اسم کتاب در آن مندرج است». آغاز: «... شکر بیقیاس که سبحه»، 6. نامه. که به امر همایون در حین محاصره بغداد از جانب ملک محمد باقر مدرس که در اردوی معلی بود به علمای بغداد نوشته، آغاز: «راقم نمیقه و اقل خلیفه محمد باقر [مدرس] دارالسلطنه اصفهان»، 7. نامه به امر اقدس از جانب تیمورخان و له شاهزاده نصرالله میرزا به محمد شاه پادشاه هند نوشته، 8. رقعه که به محسنای قلندر نوشته، 9. نامه که در مبادی حال در تهنیت تسخیر اصفهان به خدمت اقدس اعلا نوشته، 10. عریضه بر تهنیت والیگری خراسان به خدمت اقدس اعلا نوشته، 11. رقم وزارت که به دیوان اعلا که در ایام خاقان شهید شاه سلطان حسین به جهت مرحوم محمد قلی شاملو نوشته، 12. رقم علاوه القاب که در ایام شاه تهماسب به جهت صفی قلی بیگ قاپوجی نوشته، 13. رقم ضابطه نویسی دیوان اعلا به نام میرزا محمد علی نوشته شده، 14. رقم نظارت سرکار خاصه شریف که ایام سلطنت طهماسب میرزا به نام محمد علی خان ولد اصلان خان نوشته شد، 15. رقم صدارت ممالک محروم به اسم میرزا ابراهیم. آغاز: «چون به یمن تأیید ایزدی و الطاف سرمدی صدر ایوان»، 16. رقم حکومت دشتستان و بنادر به نام لطیف خان، 17. رقم ارسال خلعت نوروزی به پیر محمد خان بیگلربیگی، 18. رقم علاوه القاب که در ایام شاه تهماسب به جهت طهماسب میرزا حسن وزیر گیلان، 19. رقم اضافه مواجب میرزا محمد صندوقدار، 20. رقم اضافه مواجب به نام صاحب جمع قبچاقخانه، 21. رقم مهرداری مهر همایون به نام کرم علی بیگ افشار، 22. فرمان به الله یار خان ابدالی در باب ابراهیم خان، 23. رقم درباره جلوس عباس میرزا نایب تبریز نوشته شد، 24. رقم در پاسخ عریضه ملا محسن مدرس هزار جریبی، 25. رقم به ممالک محرومه در باب اتحاد مذهب که از داغستان نوشته، 26. رقم به محراب بیگ وزیر هرات نوشته، 27. رقم مبارک که پیش از شاهی به نام میرزا محمدخان نوشته، 28. نامه به حسین خان افغان قندهاری، در کناره این منشآت، از همان روزگاران 1254ق، به خامه‌ای پخته تر سروده‌هایی است پراکنده، از آن میان داستان دختر پادشاه چین و شهزاده خوارزم (ش 3 بالا). 29. مثنوی عشقی، در 122 بیت، آغاز: «خانه بلبل، صفحه از نو دیگر ×× سرگذشتی می‌کند از عشق سر / طرفه نقلی از اسرار بیداد عشق ×× قصه شیرین از فرهاد عشق»، انجام: «طاقت این راه نداری ای جان من ×× بشنو از شیخ بهایی این سخن / غیر ناکامی در این باره کام نیست ×× راه عشق است این ره حمام (؟) نیست»، 30. مناجات و خطاب به «خدا» گله و اظهار آرزو، حدود 200 بیت، آغاز: «ای خدا، عمری است زاری می‌کنم / ابتهال خاک ساری می‌کنم. روزگاری صرف محنت کرده ام / با تو دعوی محبت کرده‌ام»؛ خط: نستعلیق شکسته، بی‌کا، تا: 1186ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، 45گ [ف: 3-316]