شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
مناقب امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (ع)
پیوند کوتاه:
/m/303360
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
✓
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- عبدالله سعد مولد زیدی عدلی
- تاریخ کتابت:
- 1219ق (1219 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 8 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 57 برگ • -
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« بسمله. فهذه قصة الخلاف فانظر الیها نظر الانصاف و انج عن التقلید للأسلاف و اسمع الى حقیقة الاوصاف اذ بقوله فهذه قصة الخلاف ماجرا فی حق مولانا امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب علیه افضل الصلوة و السلام ... قال الامام (ع). ألم یکن أولهم اسلاماً... و لم یکن الکفر له اماما »
انجام نسخه
« و نحن المرابطون بک و لک فما اطول هذه المدة و نحن نسأل الله التوفیق للأمر الرشید و السلام علیک و رحمة الله و برکاته. قال ثم رکبوا خيولهم و انصرفوا و صلى الله على سيدنا محمد و على آله و سلم تسلیما. تمت القصة بحمدالله و منه و له الحمد کثیراً بخط الفقیر الی الله الزيدى مذهباً و الشیعی نسباً و العدلی اعتقاداً عبدالله سعد مولد غفرالله له و لوالدیه .. »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 31 • صفحه 641 • ردیف 8
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1114/4
آغاز: بسمله. فهذه قصة الخلاف فانظر الیها نظر الانصاف و انج عن التقلید للأسلاف و اسمع الى حقیقة الاوصاف اذ بقوله فهذه قصة الخلاف ماجرا فی حق مولانا امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب علیه افضل الصلوة و السلام ... قال الامام (ع). ألم یکن أولهم اسلاماً... و لم یکن الکفر له اماما؛ انجام: و نحن المرابطون بک و لک فما اطول هذه المدة و نحن نسأل الله التوفیق للأمر الرشید و السلام علیک و رحمة الله و برکاته. قال ثم رکبوا خيولهم و انصرفوا و صلى الله على سيدنا محمد و على آله و سلم تسلیما. تمت القصة بحمدالله و منه و له الحمد کثیراً بخط الفقیر الی الله الزيدى مذهباً و الشیعی نسباً و العدلی اعتقاداً عبدالله سعد مولد غفرالله له و لوالدیه ...
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، شماره 1111. اخبار، اشعار و حکایات برگرفته از منابع زیدیه در مناقب و فضایل امیرالمؤمنین امام علی (ع) است، در حاشیه برگ نخست رساله نوشته اند: «هذا اظن محاسن الازهار، الابیات للامام المنصور بالله عبدالله بن حمزه (ع) و الشرح لحمید الشهید ...»، محاسن الأزهار فی مناقب امام الأبرار تألیف ابی عبدالله حمید بن احمد محلی (652ق) با تحقیق مرحوم علامه شیخ محمد باقر محمودی بوسیله مجمع احیاء الثقافة الاسلامیة در سال 1422ق در قم به چاپ رسیده است، متن حاضر با محاسن الازهار چاپی تفاوتهای بسیاری دارد بلکه به احتمال قوی، کتاب دیگری است، در کتاب حاضر از منابع ذیل نقل قول شده است: اصول الدیانات ابو جعفر هوشمی، کتاب الامة الناصر للحق، البیان و التبیین جاحظ، التهذیب فی تفسیر القرآن الحکیم، تاریخ طبری، تفسیر ثعلبی، الجمع بین الصحاح الستة، کتاب الحیوة، صحیح بخاری، الکامل المنیر، مناقب ابن مغازلی، مسند احمد بن حنبل، نهج البلاغه و ... همچنین از ابن عقده، حاکم و ابن ابی الحدید نقل قولهایی شده است، خطبه شقشقیه، خطبه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها به روایت حضرت زینب سلام الله علیها، دعای صنمی قریش، حدیث جاثلیق و ... از جمله مطالب مندرج در این کتاب است، این نوشتار در برگ 87 با ترقیمه کاتب رساله، عبدالله سعد مولد (مؤلف کتاب حیات القلوب، نک: ردیف اول همین مجموعه) به پایان میرسد؛ خط: نسخ، کا: عبدالله سعد مولد زیدی عدلی، تا: 1219ق، 57ص (31-87) [عکسی ف: 3-237]