المناقب

2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2158 آغاز: پس از سه سطری که در عنوان ابواب کتاب گذشت: فمن ذلك ما اثبته ابوبكر بن مؤمن حدثنا ابو عمرو بن عثمان بن احمد بن عبدالله الدقاق المعروف بابن السماك قال عبدالله بن ثابت المقرى قال حدثنى ابى عن الهديل عن مقاتل عن محمد بن الحنفية رضوان الله عليه عن اميرالمؤمنين عليه السلم قال تلا رسول الله صلى الله عليه و آله قوله تعالى فى سورة آل عمران يا مريم ان الله اصطفاك و طهرك و اصطفاك على نساء العالمين فقال لى ياعلى خير نساء العالمين مريم بنت عمران و خدیجه بنت خویلد و فاطمة بنت محمد و آسيه بنت مزاحم؛ انجام: مالی احن و لا يجدى الحنين و كم ابكى فراقهم لو كان ينفعنی، ری الآثار بعدهم في الدار قرطه فير الشوق يقتلني (كذا) مؤلف شناخته نشد، مضامین کتاب می‌رساند که مؤلف از اعلام امامیه اواخر قرن ششم به بعد است و در شعر دارای طبع بوده است [برای نمونه برخی از اشعار مؤلف آورده می‌شود، در فصل دوم از باب چهارم گفته: «فاطم قرة لعين حبيب ×× مجتبا نبی رسول / امها خير خلة لابيها ×× صدقته و ارتضت خليل» الخ، در فصل سوم از باب چهارم نیز گفته: «كيف يرجو العفو من ربه ×× من يضمر الاصرار في قلبه»، «و انما ذاك لئيم غدا ×× يحتال في غدر على ذنبه» الخ، در فصل دوم از باب پنجم گفته: «يابن الرسول لقد بلغت لو سمعوا ×× و قد نصحت فما تابوا و لارجعوا / يا خذلة خامرت قوما بها عرفوا ×× و شوم غدر به قدما قد ادرعوا» الخ، و در فصل سوم از آن باب نیز گفته: «مكارم اخلاق الزكي بن فاطم ×× مناسبه فيه الاصول الزواكيا» الخ و در فصل سوم از باب ششم گفته: «اتامره بالصفح غير القبول ×× و كنت تحرمه فيما مضى» الخ]. در پشت صفحه اول به خط مغایر با نسخه نوشته شده: «مناقب ابن جوزی»، و این درست نیست چه آنکه مؤلف در فصل سوم از باب ششم، از کتاب «تبصره» ابوالفرج ابن جوزی (- 597ق) روایت کرده است، کتاب، در مناقب و مصائب خاندان عصمت - عليهم السلام- است با اخبار مرویه از طرق امامیه و اهل سنت، و از کتاب «ارشاد» شیخ مفید زیاد نقل نموده است، کتاب، مرتب بر هفده «باب» و هر بابی حاوی سه «فصل» است، نسخه، از باب چهارم را دارد، عناوین ابواب، به شرح ذیل است و برای روشن شدن و نشان دادن اسلوب آن، عناوین فصول برخی از ابواب ذکر می‌شود: باب 4. فضائل خديجة الغرا و فاطمة الزهراء صلوات الله عليهما، در سه فصل: 1) ذكر فضائل خديجة عليها السلم و ذكر سابقتها و مواساتها لنبى صلى الله عليه و آله و قد جعلته قسمين قسم من الكتاب و قسم من السنة، 2) ذكر فضائل فاطمة الزهراء آبنت محمد صلوات الله عليها و على ابيها و بعلها و الايمة من ولدها صلوة دائمة الى يوم الدين و ذكر زهادتها و صبرها و حسن سريرتها، 3) فيما ورد من عبادتها عليها السلام، باب 5. يشتمل على ذكر فضائل ابی محمد الحسن بن علی علیه الصلوة و السلم، در سه فصل: 1) فيما ورد فی حقه عن رسول الله صلى الله عليه و آله، 2) فيما ورد من عبادته و حسن خطابه، 3) فيما ورد من زهادته و مکارم اخلاقه صلوات الله عليه و سلامه، باب 6. ذكر ابی عبدالله الحسين بن علی صلوات الله عليهما و سلامه، در سه فصل: 1) ذكر فضائله عليه السلم، 2) فيما ورد من خطابه و مواعظه و حسن عبادته صلوات الله عليه و سلامه، 3) يشتمل على ذكر مصابه و بعض قصته و ما يحوى ذلك من زهده و ايثاره فى ذات الله نفسه، باب 7. ذكر ابى الحسن (كذا) على بن الحسين زين العابدين صلوات الله عليه و سلامه، در سه فصل [فصل دوم و سوم این باب را کاتب متداخل در فصول باب هشتم نوشته است]، باب 8. ذكر ابى جعفر محمد بن على الباقر صلوات الله عليه و سلامه؛ باب 9. ذكر ابى عبدالله جعفر بن محمد الصادق صلوات الله عليه و سلامه عليه [کاتب باب نهم را مقدم بر باب هشتم نوشته است]، باب 10. ذكر ابى الحسن موسى بن جعفر الكاظم صلوات الله عليه و سلامه، باب 11. ذكر ابى الحسن على بن موسى الرضا صلوات الله عليه و سلامه، در سه فصل: 1) مما اثبته الشيخ المفيد ايضا فيما ورد من فضايله الخ، 2) يشتمل على مختصر من حكمه عليه الصلوة و السلام، 3) يشتمل على مختصر فروعه و مکارم اخلاقه عليه السلم، باب 12. ذكر ابى جعفر محمد بن على الجواد صلوات الله عليه و سلامهم (كذا)، باب 13. ذكر ابى الحسن على بن محمد الهادی صلوات الله عليه، سه فصل: 1) يشتمل على ذكر فضايله (ع)، 2) يشتمل على رسايل من كلامه عليه الصلوة و السلم، 3) يشتمل علا (كذا) ذكر مختصر من زهادته و روعه ع (كذا)، باب 14. ذكر ابى محمد الحسن ابن على العسكرى ص و سلامه، سه فصل: 1) فى قضاء (كذا) عليه السلم، 2) هو يشتمل على حسن من عبادته ورقه مكاتباته صلوات الله عليه، 3) فيما ورد من مکارم اخلاقه صلوات الله عليه، باب 15. ذكر القائم محمد بن الحسين (كذا) صاحب الزمان المنتظر المهدى صلوات الله (كذا) و على آبائه الطاهرين، در سه فصل: 1) فيما يشتمل عليه الكتاب و السنه من فرايضه ع و ما اتت به الآثار و قد جعلته ثلاثة اقسام الخ، 2) سبب غيبته و تواريه صلوات الله عليه، 3) يشتمل على (كذا) دلايل ظهوره، باب 16. مشترک من الفضائل فيما بين الايمة المعصومين من عترة الرسول الاثنا عشر صلوات الله عليهم اجمعين، در سه فصل: 1) من الكتاب العزيز، 2) يشتمل على الاخبار النبويه، 3) يذكر فيه مدايح الشعراء و نظم البلغاء في فضايلهم [شعرایی که از آنان نقل شعر کرده اینان اند: حاج احمد جزری، ابو فراس حمدانی محمد بن علی نیلی - نقاش - ابو فضيل يحيى بن سلامة الحفصكي]، باب 17. يشتمل على فضایل و ایادی و مثالب و مساوى؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 11؛ تملک: محمد امین بن رحمة الله خوانساری در 3 ذیحجه 1140؛ واقف: نائینی، مرداد 1311؛ جلد: میشن، 247گ، 18سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5-301]