شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
ملحمه دانیال
پیوند کوتاه:
/m/301582
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 58 برگ • 11 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 12×17/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« هذا کتاب ملهمه (؟) »
انجام نسخه
« از دل مشغولی مردمان از سبب فتنه و آشوب و خداوند سال بهمه نیکو بود و الله اعلم بالصواب سنه 128 (گویا: 1208) اللهم صل علی محمد و آل <!-- page: 431 --> محمد.
این رساله به نام ملحمه دانیال و تحریر دیگر و گزیده‌ای است از ملحمه حبیش تفلیسی (ش 3086/1 و 4785/2 دانشگاه، ش 639 سپهسالار) درست مانند ش 4261/3 دانشگاه و ش 5260 سپه و به‌ظاهر جز ملهم نامه ش 2830/22 دانشگاه، با این که آنهم دوازده باب دارد هر یک بیست و پنج فصل ولی در آغاز و انجام اندکی از هم جدایی دارند، فهرست باب‌های این رساله: 1. آغاز بهار مارس، 2. آفتاب در برج ثور، 3. در ایار ماه، 4. ماه حزبران، 5. ماه تموز، 6. باز پسین تابستان ماه شهریور، 7. ماه ایلول، 8. تشرین یکم، 9. تشرین دوم، 10. کانون یکم، 11. کانون دوم، 12. شباط، 13. نوروز در یک‌شنبه، 14. نوروز در دوشنبه، 15. نوروز در سه‌شنبه، 16. نوروز در چهارشنبه، 17. نوروز در پنج‌شنبه، 18. نوروز در آدینه، 19. نوروز در شنبه، فصل‌های بیست و پنجگانه هر بابی در: «کسوف، خسوف، دائره آفتاب، دائره ماه، هلال ماه نو، ستاره گیسودار، ستاره افتادن، قوس و قزح، حربه، سرخی در فضاء، عجائب آسمان، پیدا شدن شخص در اسمان، رعد، برق، صاعقه، باران سخت، تگرگ، سرخی آسمان (باریدن خال)، وزغ و کرم، غبار، تاریکی، جستن باد، بانک هوا، بانک زمین. ارزیدن زمین، است و گاهی این عنوان‌ها در برخی از بابها در نسخه پس و پیش شده است »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
مهر و جاماس و پختگان و والیس حکیم از هر تجربه ای باز نموده اند) و بعد از آن حضرت امام جعفر صادق علیه السلام کتاب مختصری [را] از حضرت دانیال [روایت] نموده است و استخراج این هر دو کتاب بحسب ماههای رومیان است و چنان دان که معنی «ملهمه» (؟) رزمگاه بود از آنکه در این کتاب رزم و خون ریختن بسیار بود و دانیال و حضرت امام جعفر صادق علیهما اللسلام ویرا کتاب ملهمه (؟) نام کرده اند و ازین هر دو کتاب نفیس که یاد کردیم دلیلهای احکام را بیست و پنج فصل نهادیم چون نقل ایشان بیشتری قوی بود اندر کتاب مختصر بپارسی آید بیست و پنج فصل ترتیب دادیم و نامش ملهمه (؟) نهادیم زیرا که اصول کتابهای محکم را در این کتاب شرح کردیم ... حق تعالی توفیق در خواستم و بیان کردم این کتاب را ازین یاد دارند و یادگاری باشد
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
بسمله.(و به نستعین الحمدلله رب العالمین ... ) اما بعد این کتاب را دنبال پیغمبر علیه السلام ملهمه (؟) نام کرده است (و دوری حکمای قدیم هرمز بوذر ج
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
فی احکام الحوادث
•
بدانکه
•
را
•
روایت
•
این رساله به نام ملحمه دانیال و تحریر دیگر و گزیده‌ای است از ملحمه حبیش تفلیسی (ش 3086/1 و 4785/2 دانشگاه، ش 639 سپهسالار) درست مانند ش 4261/3 دانشگاه و ش 5260 سپه و به‌ظاهر جز ملهم نامه ش 2830/22 دانشگاه، با این که آنهم دوازده باب دارد هر یک بیست و پنج فصل ولی در آغاز و انجام اندکی از هم جدایی دارند، فهرست باب‌های این رساله: 1. آغاز بهار مارس، 2. آفتاب در برج ثور، 3. در ایار ماه، 4. ماه حزبران، 5. ماه تموز، 6. باز پسین تابستان ماه شهریور، 7. ماه ایلول، 8. تشرین یکم، 9. تشرین دوم، 10. کانون یکم، 11. کانون دوم، 12. شباط، 13. نوروز در یک‌شنبه، 14. نوروز در دوشنبه، 15. نوروز در سه‌شنبه، 16. نوروز در چهارشنبه، 17. نوروز در پنج‌شنبه، 18. نوروز در آدینه، 19. نوروز در شنبه، فصل‌های بیست و پنجگانه هر بابی در: «کسوف، خسوف، دائره آفتاب، دائره ماه، هلال ماه نو، ستاره گیسودار، ستاره افتادن، قوس و قزح، حربه، سرخی در فضاء، عجائب آسمان، پیدا شدن شخص در اسمان، رعد، برق، صاعقه، باران سخت، تگرگ، سرخی آسمان (باریدن خال)، وزغ و کرم، غبار، تاریکی، جستن باد، بانک هوا، بانک زمین. ارزیدن زمین، است و گاهی این عنوان‌ها در برخی از بابها در نسخه پس و پیش شده است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 31 • صفحه 430 • ردیف 2
فهرست‌نگار مأخذ چاپی:
• 1290 – 1375 هـ.ش
محمدتقی دانش پژوه
مأخذ تفصیلی و جلد فهرست:
فهرست کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران - 14
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4855
آغاز: هذا کتاب ملهمه (؟) [ فی احکام الحوادث ] بسمله.(و به نستعین الحمدلله رب العالمین ... ) اما بعد [ بدانکه ] این کتاب را دنبال پیغمبر علیه السلام ملهمه (؟) نام کرده است (و دوری حکمای قدیم هرمز و بوذر جمهر و جاماس و پختگان و والیس حکیم از هر تجربه ای باز نموده اند) و بعد از آن حضرت امام جعفر صادق علیه السلام کتاب مختصری [را] از حضرت دانیال [روایت] نموده است و استخراج این هر دو کتاب بحسب ماههای رومیان است و چنان دان که معنی «ملهمه» (؟) رزمگاه بود از آنکه در این کتاب رزم و خون ریختن بسیار بود و دانیال و حضرت امام جعفر صادق علیهما اللسلام ویرا کتاب ملهمه (؟) نام کرده اند و ازین هر دو کتاب نفیس که یاد کردیم دلیلهای احکام را بیست و پنج فصل نهادیم چون نقل ایشان بیشتری قوی بود اندر کتاب مختصر بپارسی آید بیست و پنج فصل ترتیب دادیم و نامش ملهمه (؟) نهادیم زیرا که اصول کتابهای محکم را در این کتاب شرح کردیم ... حق تعالی توفیق در خواستم و بیان کردم این کتاب را ازین یاد دارند و یادگاری باشد؛ انجام: از دل مشغولی مردمان از سبب فتنه و آشوب و خداوند سال بهمه نیکو بود و الله اعلم بالصواب سنه 128 (گویا: 1208) اللهم صل علی محمد و آل محمد.
این رساله به نام ملحمه دانیال و تحریر دیگر و گزیده‌ای است از ملحمه حبیش تفلیسی (ش 3086/1 و 4785/2 دانشگاه، ش 639 سپهسالار) درست مانند ش 4261/3 دانشگاه و ش 5260 سپه و به‌ظاهر جز ملهم نامه ش 2830/22 دانشگاه، با این که آنهم دوازده باب دارد هر یک بیست و پنج فصل ولی در آغاز و انجام اندکی از هم جدایی دارند، فهرست باب‌های این رساله: 1. آغاز بهار مارس، 2. آفتاب در برج ثور، 3. در ایار ماه، 4. ماه حزبران، 5. ماه تموز، 6. باز پسین تابستان ماه شهریور، 7. ماه ایلول، 8. تشرین یکم، 9. تشرین دوم، 10. کانون یکم، 11. کانون دوم، 12. شباط، 13. نوروز در یک‌شنبه، 14. نوروز در دوشنبه، 15. نوروز در سه‌شنبه، 16. نوروز در چهارشنبه، 17. نوروز در پنج‌شنبه، 18. نوروز در آدینه، 19. نوروز در شنبه، فصل‌های بیست و پنجگانه هر بابی در: «کسوف، خسوف، دائره آفتاب، دائره ماه، هلال ماه نو، ستاره گیسودار، ستاره افتادن، قوس و قزح، حربه، سرخی در فضاء، عجائب آسمان، پیدا شدن شخص در اسمان، رعد، برق، صاعقه، باران سخت، تگرگ، سرخی آسمان (باریدن خال)، وزغ و کرم، غبار، تاریکی، جستن باد، بانک هوا، بانک زمین. ارزیدن زمین، است و گاهی این عنوان‌ها در برخی از بابها در نسخه پس و پیش شده است؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 13؛ 58گ، 11سطر (7×12)، اندازه: 12×17/5سم [ف: 14-3874]