نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

معرفت تقویم

/m/291719
کتابخانه و مخزن نگهداری: دائرة المعارف
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 80/2

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
1289ق (1289 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 17 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ (پخته)
تعداد برگ و سطر:
11 برگ • -
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
-
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • جلد نامشخص

آغاز نسخه

« ... که مماس تقویم شود، آن غایت ارتفاع »

انجام نسخه

« تقویم آفتاب چون بر خط قبه نهند، مماس آن سه درجه از مقنطرات که باشد، غایت ارتفاع روز مطلوب بود. و الله اعلم ناشناخته، در بیست«فصل»: در فصل 19 چنین آمده است: «در این وقت این ساعت در تاریخ سنه 697 هجریه آنچه آفتاب در تحت درجه خود است»، اگر این رقم درست باشد، پس باید در این تاریخ تألیف شده باشد. این گفتار در دنبال اختیارات علائیه رازی چنان آمده که گویا دنباله آن است، فصل‌ها: [1 تا 3 را ندارد]، 4. در بیرون آوردن طالع، 5. اندر معرفت تسویة البیوت، 6. در معرفت ساعات مستوی، 7. در معرفت ساعات معوجه، 8. در معرفت قوس النهار و قوس اللیل، 9. در معرفت تعدیل، 10. اندر شناختن دایره فلک، 11. در معرفت مطلع فلک مستقیم، 12. طلوع و غروب بروج، 13. بر آمدن صبح، 14. شناختن عرض بلاد، 15. اوقات غروب و شفق، 16. تحویل سال عالم، 17. عرض کواکب از راه شمس و میلشان، 18. استخراج خط نصف النهار، 19. معرفت ظل، 20. در فوایدی چند و ختم کتاب. این کتاب در انجام و تعداد ابواب به رساله «اسطرلاب» عبدالله بن محمد جوهری همدانی شباهت دارد که نسخه‌ای با همین عنوان در کتابخانه ملک دارد و روزگار او نامعلوم است ولی نام او به صراحت در ابتدای آن نسخه آمده است »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• 1 تا 3 را ندارد
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 30 • صفحه 436 • ردیف 17
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
17. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 80/2 آغاز: ... که مماس تقویم شود، آن غایت ارتفاع؛ انجام: تقویم آفتاب چون بر خط قبه نهند، مماس آن سه درجه از مقنطرات که باشد، غایت ارتفاع روز مطلوب بود. و الله اعلم ناشناخته، در بیست«فصل»: در فصل 19 چنین آمده است: «در این وقت این ساعت در تاریخ سنه 697 هجریه آنچه آفتاب در تحت درجه خود است»، اگر این رقم درست باشد، پس باید در این تاریخ تألیف شده باشد. این گفتار در دنبال اختیارات علائیه رازی چنان آمده که گویا دنباله آن است، فصل‌ها: [1 تا 3 را ندارد]، 4. در بیرون آوردن طالع، 5. اندر معرفت تسویة البیوت، 6. در معرفت ساعات مستوی، 7. در معرفت ساعات معوجه، 8. در معرفت قوس النهار و قوس اللیل، 9. در معرفت تعدیل، 10. اندر شناختن دایره فلک، 11. در معرفت مطلع فلک مستقیم، 12. طلوع و غروب بروج، 13. بر آمدن صبح، 14. شناختن عرض بلاد، 15. اوقات غروب و شفق، 16. تحویل سال عالم، 17. عرض کواکب از راه شمس و میلشان، 18. استخراج خط نصف النهار، 19. معرفت ظل، 20. در فوایدی چند و ختم کتاب. این کتاب در انجام و تعداد ابواب به رساله «اسطرلاب» عبدالله بن محمد جوهری همدانی شباهت دارد که نسخه‌ای با همین عنوان در کتابخانه ملک دارد و روزگار او نامعلوم است ولی نام او به صراحت در ابتدای آن نسخه آمده است؛ خط: نسخ پخته، کا: محمد کاظم ولد استاد آقا کوچک چاووش اصفهانی متخلص به خاموش، تا: 1289ق؛ 11گ (64ر-74پ) [ف: 1-235]