شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/283426
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 152 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 10/8×17/4سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله - احمد کلمة يبتدأ بها الکلام و خیر خبر يختتم به المرام حمدالله الحکیم ... و بعد فیقول العبد الاثم ... محمد مؤمن بن الحاج المکرم محمد قاسم الجزایری زاد الله تعالی یقینهما انی لم الفت کتابیالبسیط و البحر المحيط المسمى بمجالس الاخبار و مجالس الاخيار ... »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« سرا مستورا و عملا مسطورا و سعیا مشکورا انه مفيض الثواب و الهادی الی الصواب. قد اتفق الفراغ من تألیف هذا الکتاب المتضمن لتاويل ايات كتاب لاياتيه الباطل من بين يديه و لا من خلفه و توجیه روایات تنتهى اسانیدها الى رسول ما ينطق عن الهوى، ان هو الا وحى يوحى، عمله شديد القوى و كان ذلك فی اليوم الاول من العشر الاول من الشهر الاول من السنة الخامسة من العشر الاول من الماية الثانية عشر من الهجرة النبوية المصطفوية على يد مؤلفها و مرصفها العبد المذنب الابق الاثم محمد مؤمن بن الحاج محمد قاسم بن الحاج ناصر بن الحاج محمد الجزائری اصلا و محتدا الشیرازی منشاء و مولدا و الحمدلله على نعمة الاتمام و الصلوة و السلام علی سید المرسلين و اشرف الخلق اجمعين محمد و آله الطاهرين و سلم تسلیما كثيرا كثيرا. [رقم:] تمت.تمام شد. »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
تملکی از ذیحجه 1323ق
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
گویا به چند خط یا اینکه برخی اوراق بعداً نوشته شد باشد؛ ؛ ، ، 17سطر بخشهای کهنهتر
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 557 • ردیف 1
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8082
آغاز و انجام: برابر
نسخه ما بر خلاف آنچه روی برگ بدرقه کتاب نوشته شده به هیچ وجه نسخه اصل نیست و نباید یادداشت اتمام تألیف را در پایان کتاب، رقم کاتب تصور کرد، بلکه نسخهای است عادی و حتی در پارهای موارد مغلوط که در قرن سیزدهم کتابت شده، نسخه احتمالاً هندی است و از آنجا که مؤلف در هند در گذشته و سالها آنجا زیسته، این مطلب تائید میشود؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن 13؛ گویا به چند خط یا اینکه برخی اوراق بعداً نوشته شد باشد؛ دارای رکابه، بین سطور یا در حواشی مطالبی ترجمه یا شرح شده، روی برگ عنوان الگویی به نثر ادبی فارسی برای «مبایعه نامه» هست که به جای قیمت کتاب و سال و ماه بیع، کلمه «فلان» دارد، این انشای ادبی یک صفحه به خط ریز را شامل است که ادامه مطلب آن در حاشیه پشت برگ و در کنار متن کتاب نوشته شده، آغاز آن چنین است: «هو المالک. بسم الله الکریم و تجدید ذاته خارج عن حد الادراک کما يقال ...»، با یادداشتی از مرحوم مشکاة، در همین صفحه به خط شکسته نوشتهاند: «مشرق السعدین نسخه اصل است.»؛ تملکی از ذیحجه 1323ق؛ جلد: تیماج، 152گ، 17سطر بخشهای کهنهتر و 15سطر، اندازه: 10/8×17/4سم [ف: 27/1-148]