نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد حسن گروسی
- تاریخ کتابت:
- 27 شوال 1315ق (1315 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 73 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 15×20/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج
آغاز نسخه
« فصل فی المشتق و الکلام فیه یتوقف علی مقدمات »
انجام نسخه
« و لا نطیل بالتعرض لها فان فیما اسلفناه من المحاذیر الواردة علیهم کفایة لمن کان له قلب او القی السمع و هو شهید و حی الله الحمید المجید
مؤلف از علمای امامیه نیمه دوم قرن 13 است و شناسایی وی به تحقیق به دست نیامد، کتاب فاقد مقدمه و دیباچه است و بسیاری از عبارات متن با کتاب «مشتقات» تألیف میرزا صادق تبریزی مطبوع در تبریز به سال 1319ق هماهنگی و مطابقت دارد، ضمناً در «الذریعة» (21: 42) با همین نام کتابی بی ذکر مشخصات از شیخ محمد هادی تهرانی یاد شده است، کتاب مرتب است بر پنج مقدمه: 1) فی تفسیره، 2) ان الاشتقاق الاصطلاحی علی اقسام ثلاثة صغیر و کبیر و اکبر، 3) عرفوا الاشتقاق الصغیر بانه اقتطاع فرع من اصل، 4) ان الفرق بین الاسم و الفعل ما اشار الیه امیرالمؤمنین (ع)، 5) ان الاشتقاق علی قسمین لفظی و معنوی» و پنج مبحث: مبحث 1. المصدر فیه مطالب: 1) فی تفسیره، 2) فی تقسيمه و شرح اقسامه، 3) المصدر و اشتقاقه، مبحث 2. فعل الماضی و فیه مطالب: 1) معناه و بیانه یتوقف توضیح امر، 2) ان الفعل قد یبنى للفاعل و سیمی معلوما و قد یبنى للمفعول و یسمی مجهولا، 3) ان التثنیه و الجمع مشتقان من المفرد بلاکلام، 4) فی اشتقاق المزید من المجرد، مبحث 3. الفعل المضارع و الکلام فیه فی مقامات: 1) تفسیر اسمه و معناه، 2) فی اشتقاقه من الماضی بالاشتقاق المعنوی و کون معناه فرعا علی معنی الماضی، 3) فی خروج الزمان عن مدلوله وضعا و ان انصرف احیانا الی احد من الزمانین الحال و الاستقبال، مبحث 4. فی هیئة فعل الامر و الکلام فیها فی مقامات: 1) بیان معناها الموضوعة له، المقام الثالث [کذا] فی انه قد اختلط علی غیر واحد من متاخری الاصولین فزعموا ان هذه الصیغة تدل علی المرة و التکرار، مبحث 5. فی هیئات اسماء الصفات ... فاسماء الصفة اقسام منها اسم الفاعل و فیه مطالب: 1) فی معناه و بیان ما وضع له هیئة فاعل، 2) ان انضمام الذات من هذه الهيئة و او على وجه الابهام انما هو على سبیل الالتزام الناشی من كيفية النسبة، 3) ربما يسبق الى اوهام جمع ان معنى هذه الصيغة لايتحقق الا بتلبيس الذات بوجود المبدء فعلا، 4) اختلف الاصوليون فى ان المشتق حقيقة فيما انقضى عنه المبدء او مجاز »
مهرها، یادداشت‌های تملک و وقفیات نسخه
وقف علی مقدمات
وقف توضیح امر، 2) ان الفعل قد یبنى للفاعل و سیمی معلوما و قد یبنى للمفعول و یسمی مجهولا، 3) ان التثنیه و الجمع مشتقان من المفرد بلاکلام، 4) فی اشتقاق المزید من المجرد، مبحث 3. الفعل المضارع و الکلام فیه فی مقامات: 1) تفسیر اسمه و معناه، 2) فی اشتقاقه من الماضی بالاشتقاق المعنوی و کون معناه فرعا علی معنی الماضی، 3) فی خروج الزمان عن مدلوله وضعا و ان انصرف احیانا الی احد من الزمانین الحال و الاستقبال، مبحث 4. فی هیئة فعل الامر و الکلام فیها فی مقامات: 1) بیان معناها الموضوعة له، المقام الثالث [کذا] فی انه قد اختلط علی غیر واحد من متاخری الاصولین فزعموا ان هذه الصیغة تدل علی المرة و التکرار، مبحث 5. فی هیئات اسماء الصفات ... فاسماء الصفة اقسام منها اسم الفاعل و فیه مطالب: 1) فی معناه و بیان ما وضع له هیئة فاعل، 2) ان انضمام الذات من هذه الهيئة و او على وجه الابهام انما هو على سبیل الالتزام الناشی من كيفية النسبة، 3) ربما يسبق الى اوهام جمع ان معنى هذه الصيغة لايتحقق الا بتلبيس الذات بوجود المبدء فعلا، 4) اختلف الاصوليون فى ان المشتق حقيقة فيما انقضى عنه المبدء او مجاز
واقف: حسن فرید محسنی، شهریور 1354
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
•
کذا
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 547 • ردیف 2
متن فنخا:
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11644
آغاز: فصل فی المشتق و الکلام فیه یتوقف علی مقدمات؛ انجام: و لا نطیل بالتعرض لها فان فیما اسلفناه من المحاذیر الواردة علیهم کفایة لمن کان له قلب او القی السمع و هو شهید و حی الله الحمید المجید
مؤلف از علمای امامیه نیمه دوم قرن 13 است و شناسایی وی به تحقیق به دست نیامد، کتاب فاقد مقدمه و دیباچه است و بسیاری از عبارات متن با کتاب «مشتقات» تألیف میرزا صادق تبریزی مطبوع در تبریز به سال 1319ق هماهنگی و مطابقت دارد، ضمناً در «الذریعة» (21: 42) با همین نام کتابی بی ذکر مشخصات از شیخ محمد هادی تهرانی یاد شده است، کتاب مرتب است بر پنج مقدمه: 1) فی تفسیره، 2) ان الاشتقاق الاصطلاحی علی اقسام ثلاثة صغیر و کبیر و اکبر، 3) عرفوا الاشتقاق الصغیر بانه اقتطاع فرع من اصل، 4) ان الفرق بین الاسم و الفعل ما اشار الیه امیرالمؤمنین (ع)، 5) ان الاشتقاق علی قسمین لفظی و معنوی» و پنج مبحث: مبحث 1. المصدر فیه مطالب: 1) فی تفسیره، 2) فی تقسيمه و شرح اقسامه، 3) المصدر و اشتقاقه، مبحث 2. فعل الماضی و فیه مطالب: 1) معناه و بیانه یتوقف توضیح امر، 2) ان الفعل قد یبنى للفاعل و سیمی معلوما و قد یبنى للمفعول و یسمی مجهولا، 3) ان التثنیه و الجمع مشتقان من المفرد بلاکلام، 4) فی اشتقاق المزید من المجرد، مبحث 3. الفعل المضارع و الکلام فیه فی مقامات: 1) تفسیر اسمه و معناه، 2) فی اشتقاقه من الماضی بالاشتقاق المعنوی و کون معناه فرعا علی معنی الماضی، 3) فی خروج الزمان عن مدلوله وضعا و ان انصرف احیانا الی احد من الزمانین الحال و الاستقبال، مبحث 4. فی هیئة فعل الامر و الکلام فیها فی مقامات: 1) بیان معناها الموضوعة له، المقام الثالث [کذا] فی انه قد اختلط علی غیر واحد من متاخری الاصولین فزعموا ان هذه الصیغة تدل علی المرة و التکرار، مبحث 5. فی هیئات اسماء الصفات ... فاسماء الصفة اقسام منها اسم الفاعل و فیه مطالب: 1) فی معناه و بیان ما وضع له هیئة فاعل، 2) ان انضمام الذات من هذه الهيئة و او على وجه الابهام انما هو على سبیل الالتزام الناشی من كيفية النسبة، 3) ربما يسبق الى اوهام جمع ان معنى هذه الصيغة لايتحقق الا بتلبيس الذات بوجود المبدء فعلا، 4) اختلف الاصوليون فى ان المشتق حقيقة فيما انقضى عنه المبدء او مجاز؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسن گروسی، تا: 27 شوال 1315ق؛ واقف: حسن فرید محسنی، شهریور 1354؛ جلد: تیماج، 73گ، 19سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 16-432]