نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
✓
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- تاریخ کتابت:
- ذیحجه 1046ق (1046 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 34 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، شکسته، ثلث (ممتاز)
- تعداد برگ و سطر:
- - • 20 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 27/8×42/2سم
- کاغذ و جلد:
- سمرقندی • چرم ساغری مذهب
آغاز نسخه
« بر اصحاب دولت و ارباب مکنت واجب و لازم است که بعد از تلاوت قرآن کریم و فرقان قدیم و سماع احادیث رسول امین علیه الصلوة و السلام، و تعلیم کتب ائمه دین در مطالعه کلمات حکمت آمیز و تأویل در حرکات موعظه انگیز مستغرق شوند »
انجام نسخه
« ای دل و دیده هر دو خانه تو ×× سر من خاک آستانه تو / جامیا بوی درد میآید ×× از غزلهای عاشقانه تو
مرقع خطوط و نقاشی، دارای 32 قطعه متصل به هم و 12 مجلس تصویر هم در همان قطعات وصالی شده است، شامل یک رقعه نقاشی آب و رنگ تصویر حضرت موسی هنگام شبانی از علیقلی، سه رقعه نقاشی آب و رنگ تصویر یک شیخ و دیگری تصویر اسبی لاغر و نحیف که کلاغی مشغول خوردن خون اوست، تصویر دهقانی که بیل در دست دارد، چهار رقعه نقاشی تصویر یک زن که شاخه گل در دست دارد، تصویر زن هندی که مشغول نواختن موسیقی است، تصویر دو مرد در حال بادهگساری، یک تصویر صحنهای از شخم زدن زمین بوسیله دو زارع و گاو آهن که نیمه تمام است از رضای مصور، مرقع مورد بحث شامل اشعار پراکنده و متفرقی است که وصالی و قطعهسازی شده به خطوط مختلف، اشعار حکیم نظامی گنجوی، از امیر خسرو دهلوی، خواجه حافظ شیرازی، یک غزل شعر به زبان ترکی، چند غزل از شیخ اجل سعدی شیرازی، قسمتی از مناجات خواجه عبدالله انصاری، جامی، چند سطری مطالب عرفانی و نامهای است از نواب همایون به حاکم کابل برای تأئید و تحسین از سلاله دودمان گورگانی در هندوستان و نامه دیگر خطاب به بیگلربیگی قندهار در حسن انتخاب حاکم قندهار، متأسفانه هر دو نامه فقط چند سطری است ناتمام و ناقص که به صورت دو رقعه در این مرقع وصالی شده است »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
مهر: ناصرالدین شاه، کتابخانه دولت علیه ایران 1329، «مشیرالسلطنه - حسین بن هدایت الله - رضا الحسینی»
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
حواشی بعضی از قطعات گل اندازی تشعیر سازی دارد، متن بعضی از قطعات بین السطور طلااندازی دندان موشی تزئینات گل برگهای رنگارنگ دارد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 159 • ردیف 34
متن فنخا:
34. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1632
آغاز: بر اصحاب دولت و ارباب مکنت واجب و لازم است که بعد از تلاوت قرآن کریم و فرقان قدیم و سماع احادیث رسول امین علیه الصلوة و السلام، و تعلیم کتب ائمه دین در مطالعه کلمات حکمت آمیز و تأویل در حرکات موعظه انگیز مستغرق شوند؛
انجام: ای دل و دیده هر دو خانه تو ×× سر من خاک آستانه تو / جامیا بوی درد میآید ×× از غزلهای عاشقانه تو
مرقع خطوط و نقاشی، دارای 32 قطعه متصل به هم و 12 مجلس تصویر هم در همان قطعات وصالی شده است، شامل یک رقعه نقاشی آب و رنگ تصویر حضرت موسی هنگام شبانی از علیقلی، سه رقعه نقاشی آب و رنگ تصویر یک شیخ و دیگری تصویر اسبی لاغر و نحیف که کلاغی مشغول خوردن خون اوست، تصویر دهقانی که بیل در دست دارد، چهار رقعه نقاشی تصویر یک زن که شاخه گل در دست دارد، تصویر زن هندی که مشغول نواختن موسیقی است، تصویر دو مرد در حال بادهگساری، یک تصویر صحنهای از شخم زدن زمین بوسیله دو زارع و گاو آهن که نیمه تمام است از رضای مصور، مرقع مورد بحث شامل اشعار پراکنده و متفرقی است که وصالی و قطعهسازی شده به خطوط مختلف، اشعار حکیم نظامی گنجوی، از امیر خسرو دهلوی، خواجه حافظ شیرازی، یک غزل شعر به زبان ترکی، چند غزل از شیخ اجل سعدی شیرازی، قسمتی از مناجات خواجه عبدالله انصاری، جامی، چند سطری مطالب عرفانی و نامهای است از نواب همایون به حاکم کابل برای تأئید و تحسین از سلاله دودمان گورگانی در هندوستان و نامه دیگر خطاب به بیگلربیگی قندهار در حسن انتخاب حاکم قندهار، متأسفانه هر دو نامه فقط چند سطری است ناتمام و ناقص که به صورت دو رقعه در این مرقع وصالی شده است؛ خط: نستعلیق، شکسته - ثلث - رقاع ممتاز، کا: نورالدین محمد لاهیچی، شاه قاسم، احمد حسینی، شاه محمود، داور کیا حسینی، سلطان علی مشهدی، عبدالله، مالک الدیلمی، تا: ذیحجه 1046ق؛ حواشی بعضی از قطعات گل اندازی و تشعیر سازی دارد، متن بعضی از قطعات زرافشان و بین السطور طلااندازی دندان موشی و تزئینات گل و برگهای زرین و رنگارنگ دارد؛ مهر: ناصرالدین شاه، کتابخانه دولت علیه ایران 1329، «مشیرالسلطنه - حسین بن هدایت الله - رضا الحسینی»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرم ساغری مذهب، 20-10-25 سطر، اندازه: 27/8×42/2سم [ف: 2-289]