نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- عماد الحسنی، میر عماد - جواهر قلم
- تاریخ کتابت:
- 1012ق (1012 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 25 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (خوش)
- تعداد برگ و سطر:
- - • 7 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 22/5×35سم
- کاغذ و جلد:
- کشمیری • چرم مذهب، 7 تا 15 سطر
آغاز نسخه
« بسم الله الرحمن الرحیم - بنام خدای سزای پرستش نیک بخشنده بر خلق بوجود و حیات بخشاینده بر ایشان به بقا و محافظت از آفات »
انجام نسخه
« الهی این چه فضل است که با دوستان خود کرده. جهتة مخدومزاده حقیقی نوشته شد الفقیر الحقیر عمادالحسنی غفرله.
مرقع خط و نقاشی، دارای 172 قطعه که 82 قطعه آن مسطور است و مابقی نقاشی است »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
انتقالی از صندوقخانه است)، قطعات زیبای این مرقع که به صورت کتاب تنظیم شده است اکثراً دارای تذهیب و تشعیرسازی بینهایت عالی است پنج قطعه اول این مرقع تشعیرسازی و مذهب زرین است که در متن قطعات سوم و چهارم دو ترنج خورشیدی بسیار زیبای تزئینی دارد که زمینه آنها طلاپوش و با اسلیمیهای زرین و گل و برگهای ریز الوان نقشهای جالب و بدیعی طرح و ترسیم شده است، حواشی اکثر قطعات این مرقع مذهب و تشعیرسازی است حواشی متصل به متن دارای نقش و تذهیب بسیار عالی و ممتاز است بین السطور طلااندازی دندان موشی با تحریر مشکی است
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
نام نقاشان: 1) بشنداس، پنج قطعه نقاشی آب رنگ تصویرهای مختلف از پادشاهان هندوستان (شاه جهان - اکبرشاه) شبیه عبدالمؤمن ازبک، تصویر شبیه شاه عباس، 2) منوهر، هشت قطعه نقاشی: تصویر پادشاه، دیدار شاهزاده از عابد، لیلی مجنون در صحرا با حیوانات، پیرمرد، شبیه حکیم علی، تصویر مهاراجه که در ذیل آن نقش دو غزال خوابیده نمایان است، تصویر نقش یک فیل با پابندهای تصویر پادشاه گورکانی، 3) لچتر، سه قطعه نقاشی: تصویر پادشاه گورکانی، دو تصویر از زن جوان هندی که ساغر پیاله در دست دارند، 4) کوردهن، دو قطعه نقاشی: تصویر پادشاه مرتاض در سایه درخت، مجلس درس شاهزاده خانم هندی، 5) چترمن، دو قطعه نقاشی: تصویر پادشاه دو ندیم، پادشاه مردی که بازی در دست سپری در حمائل دارد؛ 6) بالچند، چهار قطعه نقاشی: مجلس شور پادشاه گورکانی شبیه باقرخان نجم ثانی، تصویر پادشاه، تصویر دو دلداده در سایه بید مجنون؛ 7) مرار، چهار قطعه نقاشی: دو قطعه تصویر پادشاه وزیر شبیه اعظم خان، شبیه شایسته خان؛ 8) ظفر، دو قطعه نقاشی: تصویر جهانگیر شاه گورکانی سوار بر اسب سفید، 9) سه قطعه نقاشی - تصویر پادشاه گورکانی که گل زنبق در دست دارد با شاهزاده کوچک که این قطعه نقاشی چنین رقم رفته است به (قلم نستعلیق): «ای شاه دین پناه توئی قبله گاه ×× پیری من پناه من پادشاه من»، 10) هاشم، دو قطعه نقاشی: تصویر شبیه حکیم مومنا، تصویر یک سردار که شمشیر سپری در حمایل روی سپر نقش شیر خورشید ترسیم شده است، 11)منصور نادرالعصر، چهار قطعه نقاشی: نقش یک شاخه گل نرگس شهلا یک بوته گل زنبق بنفش یک پرنده زنبور دو قطعه نقش دو طاووس، 12) فرخ بیک، دو قطعه نقاشی: تصویر مرد جوان طوطی در دست تصویر شاه اکبر گورکانی، 13) ابوالحسن، سه قطعه نقاشی: دو مجلس از عروسی در صحن باغ، تصویر سردار هندی، 13)مسکینه، دو قطعه نقاشی: تصویر عابدی در زیر درخت، تصویر عابد شیری که در کنارش آرمیده است، 14) صحیفه بانو، یک قطعه نقاشی: نقش خانهای که در دست ساختمان است، 15) عبدالشکور، یک قطعه نقاشی نقش یک بوته گل بسیار زیبا، همچنین شامل نقاشیها تصویرهای دیگر بدون نام راقم است که برخی از آنها به سبک رضای عباسی کمال الدین بهزاد هستند، این مرقع نفیس شامل نقاشیهای فوق مطالب آن شامل اشعاری از شاهنامه فردوسی، بوستان گلستان سعدی شیرازی، نصایح، مطالب عرفانی، اشعاری از عماد الحسنی، روایاتی از حضرت رسول اکرم (ص)، ، نسب نامه پادشاهان کوهدم انارالله برهانهم جعل فی الجنة مثویهم، از اولاد نوح نجی الله علی نبینا علیه السلام، اول پادشاهی عمر الکندی، دوم پادشاهی لداو حارث، سیوم پادشاهی ولداوحجر ... الی سی هشتم پادشاهی ولد خلف او کامران خان سی نهم پادشاهی ولد خلف او حسینخان میرزا خلدالله تعالی ملکه سلطانه افاض علی العالمین سره عدلة احسانه تعریف توصیفی ناتمام در مورد خوشنویسی خط میر علی دو قطعه آخر این مرقع دو عکس چاپی سیاه سفید فرنگی است، پشت قطعه اول نوشته شده (
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 157 • ردیف 25
متن فنخا:
25. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1639
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم - بنام خدای سزای پرستش نیک بخشنده بر خلق بوجود و حیات بخشاینده بر ایشان به بقا و محافظت از آفات؛ انجام: الهی این چه فضل است که با دوستان خود کرده. جهتة مخدومزاده حقیقی نوشته شد الفقیر الحقیر عمادالحسنی غفرله.
مرقع خط و نقاشی، دارای 172 قطعه که 82 قطعه آن مسطور است و مابقی نقاشی است؛ خط: نستعلیق بسیار خوش، کا: عماد الحسنی، میر عماد - جواهر قلم، تا: 1012ق؛ نام نقاشان: 1) بشنداس، پنج قطعه نقاشی آب و رنگ تصویرهای مختلف از پادشاهان هندوستان (شاه جهان - اکبرشاه) و شبیه عبدالمؤمن ازبک، تصویر شبیه شاه عباس، 2) منوهر، هشت قطعه نقاشی: تصویر پادشاه، دیدار شاهزاده از عابد، لیلی و مجنون در صحرا با حیوانات، پیرمرد، شبیه حکیم علی، تصویر مهاراجه که در ذیل آن نقش دو غزال خوابیده نمایان است، تصویر نقش یک فیل با پابندهای زرینو تصویر پادشاه گورکانی، 3) لچتر، سه قطعه نقاشی: تصویر پادشاه گورکانی، دو تصویر از زن جوان هندی که ساغر و پیاله در دست دارند، 4) کوردهن، دو قطعه نقاشی: تصویر پادشاه و مرتاض در سایه درخت، مجلس درس شاهزاده خانم هندی، 5) چترمن، دو قطعه نقاشی: تصویر پادشاه و دو ندیم، پادشاه و مردی که بازی در دست و سپری در حمائل دارد؛ 6) بالچند، چهار قطعه نقاشی: مجلس شور پادشاه گورکانی شبیه باقرخان نجم ثانی، تصویر پادشاه، تصویر دو دلداده در سایه بید مجنون؛ 7) مرار، چهار قطعه نقاشی: دو قطعه تصویر پادشاه و وزیر شبیه اعظم خان، شبیه شایسته خان؛ 8) ظفر، دو قطعه نقاشی: تصویر جهانگیر شاه گورکانی سوار بر اسب سفید، 9) سه قطعه نقاشی - تصویر پادشاه گورکانی که گل زنبق در دست دارد با شاهزاده کوچک که در حاشیه این قطعه نقاشی چنین رقم رفته است به (قلم نستعلیق): «ای شاه دین پناه توئی قبله گاه ×× پیری من و پناه من و پادشاه من»، 10) هاشم، دو قطعه نقاشی: تصویر شبیه حکیم مومنا، تصویر یک سردار که شمشیر و سپری در حمایل و روی سپر نقش شیر و خورشید ترسیم شده است، 11)منصور نادرالعصر، چهار قطعه نقاشی: نقش یک شاخه گل نرگس شهلا یک بوته گل زنبق بنفش یک پرنده و زنبور و دو قطعه نقش دو طاووس، 12) فرخ بیک، دو قطعه نقاشی: تصویر مرد جوان طوطی در دست تصویر شاه اکبر گورکانی، 13) ابوالحسن، سه قطعه نقاشی: دو مجلس از عروسی در صحن باغ، تصویر سردار هندی، 13)مسکینه، دو قطعه نقاشی: تصویر عابدی در زیر درخت، تصویر عابد و شیری که در کنارش آرمیده است، 14) صحیفه بانو، یک قطعه نقاشی: نقش خانهای که در دست ساختمان است، 15) عبدالشکور، یک قطعه نقاشی نقش یک بوته گل بسیار زیبا، همچنین شامل نقاشیها و تصویرهای دیگر بدون نام راقم است که برخی از آنها به سبک رضای عباسی و کمال الدین بهزاد هستند، این مرقع نفیس شامل نقاشیهای فوق و مطالب آن شامل اشعاری از شاهنامه فردوسی، بوستان و گلستان سعدی شیرازی، نصایح، مطالب عرفانی، اشعاری از عماد الحسنی، روایاتی از حضرت رسول اکرم (ص)، قسمتی از مناجات و مقالات خواجه عبدالله انصاری، نسب نامه پادشاهان کوهدم انارالله برهانهم و جعل فی الجنة مثویهم، از اولاد نوح نجی الله علی نبینا و علیه السلام، اول پادشاهی عمر الکندی، دوم پادشاهی و لداو حارث، سیوم پادشاهی ولداوحجر ... الی سی و هشتم پادشاهی ولد خلف او کامران خان سی و نهم پادشاهی ولد خلف او حسینخان میرزا خلدالله تعالی ملکه و سلطانه و افاض علی العالمین سره و عدلة و احسانه تعریف و توصیفی ناتمام در مورد خوشنویسی خط میر علی و دو قطعه آخر این مرقع دو عکس چاپی سیاه و سفید فرنگی است، پشت قطعه اول نوشته شده (انتقالی از صندوقخانه است)، قطعات زیبای این مرقع که به صورت کتاب تنظیم شده است اکثراً دارای تذهیب و تشعیرسازی بینهایت عالی است پنج قطعه اول این مرقع تشعیرسازی و مذهب زرین است که در متن قطعات سوم و چهارم دو ترنج خورشیدی بسیار زیبای تزئینی دارد که زمینه آنها طلاپوش و با اسلیمیهای زرین و گل و برگهای ریز الوان نقشهای جالب و بدیعی طرح و ترسیم شده است، حواشی اکثر قطعات این مرقع مذهب و تشعیرسازی است حواشی متصل به متن دارای نقش و تذهیب بسیار عالی و ممتاز است بین السطور طلااندازی دندان موشی با تحریر مشکی است؛ کاغذ: کشمیری، جلد: چرم مذهب، 7 تا 15 سطر، اندازه: 22/5×35سم [ف: 2-321]