نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- تاریخ کتابت:
- 1305 و 1313 و 1331ق (1305 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 120 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، شکسته، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- - • 16 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 19×31سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج
انجام نسخه
« اصحاب و تابعین رضی الله علیهم بر آن بودهاند ز دودمان قیصری نیز در این باب ساعی بودهاند»، 7. به نستعلیق شکسته و به قلم درشت و مشتمل بر چند سطر مخاطبه، 8 غزلی است از حافظ با مطلع زیر: «در سرای افغان رفته بود دو آب زده ×× نشسته پیر و صلایی به شیخ و شاب زده»، به خط نستعلیق شکسته حسنعلی خان امیر نظام گروسی است که آن را به جهت سید محمد طباطبایی سنگلجی نوشته، در پشت این قطعه یادداشت زیر به خط سید محمد مذکور دیده میشود: «بسم الله الرحمن الرحیم در منزل مرحوم حسنعلی خان گروسی بودم دیوان خواجه را باز کرده اول صفحه دست راست [این] غزل بود: در سرای مغان رفته بود و آب زده ×× نشسته پیر و صلایی به شیخ و شاب زده.خواهش کرد به این بحر و قافیه غزلی انشا نمایم نموده، انشا نمودم برسم یادگار بعضی ابیات آنرا نوشته بمن داد غزل خواجه را اول صفحه نوشته و نوشته است که به جهت یادگار سید محمد متخلص به ظهور [مرحوم سید محمد طباطبایی به شاعری شهرت ندارد و تنها در برخی مجامیع خطی موجود در مجموعه اهدائی طباطبایی قطعاتی به نظم از ایشان موجود است. شایان ذکر اینکه با وجود تصریح مرحوم طباطبایی به اینکه غزل یاد شده به اقتضای غزل خواجه سروده شده ولی همه غزل موجود در قطعه جای سخن از حافظ است و اثری از اشعار طباطبایی نیست].نوشته شد آن قطعه را که این شرح را در پشت آن مینویسم جزو این مرقع نمودم. محمد بن صادق الحسینی الطباطبایی 24ربیع الثانی 1331.اللهم اغفر لمن استغفرلی: محمد و آله»، 9.به خط نسخ که به شیوه دندانه موشی مذهب شده و مشتمل بر چند بیت است از آغاز الفیه، پشت این قطعه آن را به میرزا شفیع تبریزی نسبت دادهاند، 10. به خط نسخه استادانه، حاوی چند فقره دعا که به سبک دندانه موشی تذهیب شده به قلم زر حواشی مذهب و مرصع است، در پشت صفحه آن را به احمد نیریزی نسبت دادهاند، 11. قطعهای کهنه حاوی مشق نستعلیق که به شیوه دندانه موشی تذهیب گردیده و شبیه به خط میرعماد است، بیت زیر در آن خوانا است: «یا رب کمال عافیت بر دوام باد ×× پیوسته کار و بار جهانت به کام باد»، 12. به خط شکسته و به قلم سفیداب که حکایتی را در بردارد، آغاز قطعه: «حکایت کرد مرا دوستی که شمع شبهای غربت بود»، باقی صفحات شامل شمارههای 13 و 14 و 15 و 16 حاوی چند تصویر چاپی با پانویسهای آلمانی است با جدول و کمند و گل و بوته »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
مرقعی است دارای ده قطعه خط چهار تصویر چاپی در پایان مجموعه، خطوط یاد شده عبارت است از: قطعه 1. به خط نسخ به قلم زرد بر زمینه آبی مورخ 1305 مشتمل بر حدیث ولایت به نقل از عیون الاخبار، 2. به خط نسخه سید محمد متخلص به بقا مورخ 1313 که حدیثی از پیامبر علیه السلام را دربر دارد، 3. به خط شکسته نستعلیق در سه ستون که به شیوه چلیپا نوشته شده دارای دندانه موشی است موضوع آن بخشیهایی از گلستان است، 4. نستعلیق در دو ستون با مطلع زیر: «کنم شیار به ناخن زمین که بر دوشم ×× بود ز بیل گرانتر کرشمه حداد»، 5و6. مراسلهای از جانب صفدرخان به جابی (جانی) خان از منشآت اسلامخان از قرن 11 به خط شکسته، آغاز مراسله: «از منشآت غفران پناه ... اسلامخان مرحوم است چند سال پیش از جلوس اقبال ...»
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این
•
مرحوم سید محمد طباطبایی به شاعری شهرت ندارد و تنها در برخی مجامیع خطی موجود در مجموعه اهدائی طباطبایی قطعاتی به نظم از ایشان موجود است. شایان ذکر اینکه با وجود تصریح مرحوم طباطبایی به اینکه غزل یاد شده به اقتضای غزل خواجه سروده شده ولی همه غزل موجود در قطعه جای سخن از حافظ است و اثری از اشعار طباطبایی نیست
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 29 • صفحه 135 • ردیف 120
متن فنخا:
120. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 307-طباطبائی
مرقعی است دارای ده قطعه خط و چهار تصویر چاپی در پایان مجموعه، خطوط یاد شده عبارت است از: قطعه 1. به خط نسخ به قلم زرد بر زمینه آبی مورخ 1305 مشتمل بر حدیث ولایت به نقل از عیون الاخبار، 2. به خط نسخه سید محمد متخلص به بقا مورخ 1313 که حدیثی از پیامبر علیه السلام را دربر دارد، 3. به خط شکسته نستعلیق در سه ستون که به شیوه چلیپا نوشته شده و دارای تذهیب دندانه موشی است و موضوع آن بخشیهایی از گلستان است، 4. نستعلیق در دو ستون با مطلع زیر: «کنم شیار به ناخن زمین که بر دوشم ×× بود ز بیل گرانتر کرشمه حداد»، 5و6. مراسلهای از جانب صفدرخان به جابی (جانی) خان از منشآت اسلامخان از قرن 11 به خط شکسته، آغاز مراسله: «از منشآت غفران پناه ... اسلامخان مرحوم است چند سال پیش از جلوس اقبال ...»، انجام: «اصحاب و تابعین رضی الله علیهم بر آن بودهاند ز دودمان قیصری نیز در این باب ساعی بودهاند»، 7. به نستعلیق شکسته و به قلم درشت و مشتمل بر چند سطر مخاطبه، 8 غزلی است از حافظ با مطلع زیر: «در سرای افغان رفته بود دو آب زده ×× نشسته پیر و صلایی به شیخ و شاب زده»، به خط نستعلیق شکسته حسنعلی خان امیر نظام گروسی است که آن را به جهت سید محمد طباطبایی سنگلجی نوشته، در پشت این قطعه یادداشت زیر به خط سید محمد مذکور دیده میشود: «بسم الله الرحمن الرحیم در منزل مرحوم حسنعلی خان گروسی بودم دیوان خواجه را باز کرده اول صفحه دست راست [این] غزل بود: در سرای مغان رفته بود و آب زده ×× نشسته پیر و صلایی به شیخ و شاب زده.خواهش کرد به این بحر و قافیه غزلی انشا نمایم نموده، انشا نمودم برسم یادگار بعضی ابیات آنرا نوشته بمن داد غزل خواجه را اول صفحه نوشته و نوشته است که به جهت یادگار سید محمد متخلص به ظهور [مرحوم سید محمد طباطبایی به شاعری شهرت ندارد و تنها در برخی مجامیع خطی موجود در مجموعه اهدائی طباطبایی قطعاتی به نظم از ایشان موجود است. شایان ذکر اینکه با وجود تصریح مرحوم طباطبایی به اینکه غزل یاد شده به اقتضای غزل خواجه سروده شده ولی همه غزل موجود در قطعه جای سخن از حافظ است و اثری از اشعار طباطبایی نیست].نوشته شد آن قطعه را که این شرح را در پشت آن مینویسم جزو این مرقع نمودم. محمد بن صادق الحسینی الطباطبایی 24ربیع الثانی 1331.اللهم اغفر لمن استغفرلی: محمد و آله»، 9.به خط نسخ که به شیوه دندانه موشی مذهب شده و مشتمل بر چند بیت است از آغاز الفیه، پشت این قطعه آن را به میرزا شفیع تبریزی نسبت دادهاند، 10. به خط نسخه استادانه، حاوی چند فقره دعا که به سبک دندانه موشی تذهیب شده به قلم زر حواشی مذهب و مرصع است، در پشت صفحه آن را به احمد نیریزی نسبت دادهاند، 11. قطعهای کهنه حاوی مشق نستعلیق که به شیوه دندانه موشی تذهیب گردیده و شبیه به خط میرعماد است، بیت زیر در آن خوانا است: «یا رب کمال عافیت بر دوام باد ×× پیوسته کار و بار جهانت به کام باد»، 12. به خط شکسته و به قلم سفیداب که حکایتی را در بردارد، آغاز قطعه: «حکایت کرد مرا دوستی که شمع شبهای غربت بود»، باقی صفحات شامل شمارههای 13 و 14 و 15 و 16 حاوی چند تصویر چاپی با پانویسهای آلمانی است با جدول و کمند و گل و بوته؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: سید محمد متخلص به بقا، حسنعلی خان امیر نظام گروسی، احمد نیریزی ، میرعماد، تا: 1305 و 1313 و 1331ق؛ جلد: تیماج، 16سطر، اندازه: 19×31سم [ف: 24-214]