شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
مدرسه دارالفنون
پیوند کوتاه:
/m/277168
نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بی‌کاتب
- تاریخ کتابت:
- بی‌تاریخ
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- شکسته نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 29 برگ • 11 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 13/7×22/5سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« تبصره - در تمام ممالک خارجه امروز از برای کسب لیاقت شغل و خدمتی هر کس ناچار از تحصیل علوم است و از برای هر طبقه علومی چند بار ترتیباتی معین مقرر شده که جوانان بر طبق آن ترتیبات باید آن علوم را تحصیل نمایند و امتحان بدهند تا آنکه لایق شغل و خدمتی گردند ... مدرسه مبارکه دارالفنون در اوایل سلطنت شاهنشاه شهید سعید نورالله مضجعه برای ترتیب اطفال عموم نوکر و رعیت معلمین چند از فرنگستان اجیر کردند که علوم متداوله حالیه معموله خطه اروپا را در ایران تعلیم و شایع نمایند در سال 1267 هجری قمری مدرسه دارالفنون احداث و افتتاح گشت و غالب معلمین نیز اطریشی بودند اگر چه وضع مدرسه نظامی بود ولی چون در ایران منحصر به فرد و سایر علوم از قبیل معدن و طب و زبان فرانسه نیز در آنجا تدریس می‌شد چندین دوره و طبقه معلمین اطریشی - ایتالیائی - فرانسوی - آلمانی و انگلیسی در این مدرسه درس گفته‌اند. تعداد متعلمین که در ابتدا بر شصت الی هفتاد بود اکنون به دویست و پنجاه رسیده است و تاکنون که تقریباً چهل و هفت سال است نزدیک به هزار و پانصد نفر شاگرد از مدرسه بیرون رفته و غالب به خدمات ملتی و دولتی مشغول می‌باشند ... »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« این طبقات متعلمین از قبیل مهندسین و معدن و توپخانه و پیاده‌نظام و طب و نقاشی و مقدمات عربی و فارسی غیر از موزیکانچیان بزرگ کلهم صبحها در اول ورودشان به مدرسه هر طبقه به یک اطاق ریاضی رفته درس ریاضی می‌خوانند بعد از اتمام هر دسته به طبقات معینه خود می‌روند و عصرها هم هر دسته در سر درس‌های السنه خارجه رفته تحصیل زبان فرانسه و روسی و انگلیسی می‌کنند علاوه بر آن روزی هم یک طبقهاز درس ریاضی معاف شده با طاق نقاشی رفته به مشق نقاشی مدادی می‌پردازند در واقع ایام هفته را همه روزه در محضر مشق نقاشی یکی از طبقات حاضر شده مشغول نقاشی می‌شوند. عملیات دارالنظاره و فراشخانه و غیره (به شیوه خط و حساب سیاق رقم رفته است).دارالنظاره - ناظر - نویسنده - عمله جات.فراشخانه - نایب - دهباشی - سرایدار - فراشان. قهوه چی - پیشخدمت. باغبان. »
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 28 • صفحه 873 • ردیف 1
متن فنخا:
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 917
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی‌کا، بی‌تا؛ 29ص، 11 سطر، اندازه: 13/7×22/5سم [ف: 5-85]