شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/27053
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
✓
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- علی بن علی سپاهانی
- تاریخ کتابت:
- دهه سوم صفر 995ق (995 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (درشت)
- تعداد برگ و سطر:
- - • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 13×18سم
- کاغذ و جلد:
- سمرقندی • تیماج زرد تازه
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام نسخه
منطبق بر انجام اثر (در مأخذ: «برابر»)
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
حاشیههای «منه» با نشانههای دیگر مانند «عب» (عبدالصمد) در کنار صفحهها میان سطرها به نستعلیق هست شیخ بهائی با خط تعلیق خویش در اصفهان به تاریخ 9 ربیع الاول 995 گواهی داد که برادر روشنی چشم کمال الدین ابوتراب عبدالصمد عاملی این اربعین را سراسر نزدم خوانده میتواند آن را روایت کند به همان طریق روایت که من دارم همه کتابهای حدیث را میتواند روایت کند (گ 243پ- 244ر)، پیداست که بهائی شانزده روز پس از نگارش این اجازه را نوشته گویا بهائی هر چه مینوشت نویسنده نسخه ما آن را در این نسخه میآورده اندکی پس از نگارش بهائی او این نسخه را آماده ساخت، در کنار بسیاری از صفحهها بلاغهایی است به خط بهائی بدینگونه: «بلغ سماعا ایده الله تعالى» یا «بلغ قرائة ایده الله تعالی»، حاشیههای «منه» نیز به خط بهائی است دیگر حاشیهها به خط برادرش عبدالصمد است که در بسیاری جاها نشانه «عب» دارد در جایی دارد: «سمعته منه مدظله» (گ 153)، در گ 245ر ابوالحسن ذهاقی تاریخ زاده شدن خود را که در روز یکشنبه 26 محرم 1166 بوده به خط خود نوشته است نیز تاریخ جمعه 24 جمادی الاول 1009 در اینجا دیده میشود نیز دارد که گاهی که به سوی گیلان میرفتهایم در آب گرم قزوین بر سر آن چشمه در تاریخ یکم ذیحجه سال 1006 سروده شده بر دیوار همان آب گرم نوشته شد، سپس شعرهایی است درباره همان آب گرم، حسین بن عبدالصمد حارثی در 25 جمادی الاول سال 1072 در هرات در رویه برگ پیش از برگ یکم نسخه نوشته که همه این حاشیهها به خط پدرم است جز کمی از آنها که به خط عم من است پدرم این نسخه را در همان سال نگارش بر عمم خوانده است من پسر برادر نگارنده کتاب (شیخ بهائی) هستم. در گ 1ر دارد: «نظر فیه اقل العباد حیدر الحسینی»
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 2 • صفحه 892 • ردیف 1
متن فنخا:
1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 686
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ درشت، کا: علی بن علی سپاهانی، تا: دهه سوم صفر 995ق؛ حاشیههای «منه» و با نشانههای دیگر مانند «عب» (عبدالصمد) در کنار صفحهها و میان سطرها به نستعلیق هست و شیخ بهائی با خط تعلیق خویش در اصفهان و به تاریخ 9 ربیع الاول 995 گواهی داد که برادر و روشنی چشم کمال الدین ابوتراب عبدالصمد عاملی این اربعین را سراسر نزدم خوانده و میتواند آن را روایت کند و به همان طریق روایت که من دارم همه کتابهای حدیث را میتواند روایت کند (گ 243پ- 244ر)، پیداست که بهائی شانزده روز پس از نگارش این اجازه را نوشته و گویا بهائی هر چه مینوشت نویسنده نسخه ما آن را در این نسخه میآورده و اندکی پس از نگارش بهائی او این نسخه را آماده ساخت، در کنار بسیاری از صفحهها بلاغهایی است به خط بهائی بدینگونه: «بلغ سماعا ایده الله تعالى» یا «بلغ قرائة ایده الله تعالی»، حاشیههای «منه» نیز به خط بهائی است و دیگر حاشیهها به خط برادرش عبدالصمد است که در بسیاری جاها نشانه «عب» دارد و در جایی دارد: «سمعته منه مدظله» (گ 153)، در گ 245ر ابوالحسن ذهاقی تاریخ زاده شدن خود را که در روز یکشنبه 26 محرم 1166 بوده به خط خود نوشته است و نیز تاریخ جمعه 24 جمادی الاول 1009 در اینجا دیده میشود و نیز دارد که گاهی که به سوی گیلان میرفتهایم در آب گرم قزوین بر سر آن چشمه در تاریخ یکم ذیحجه سال 1006 سروده شده و بر دیوار همان آب گرم نوشته شد، سپس شعرهایی است درباره همان آب گرم، حسین بن عبدالصمد حارثی در 25 جمادی الاول سال 1072 در هرات در رویه برگ پیش از برگ یکم نسخه نوشته که همه این حاشیهها به خط پدرم است جز کمی از آنها که به خط عم من است و پدرم این نسخه را در همان سال نگارش بر عمم خوانده است و من پسر برادر نگارنده کتاب (شیخ بهائی) هستم. در گ 1ر دارد: «نظر فیه اقل العباد حیدر الحسینی»؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج زرد تازه، 15سطر (7×12/5)، اندازه: 13×18سم [ف: 5 - 1066]