نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- اسلام ولد هدایت لاهیجی
- تاریخ کتابت:
- پنجشنبه 8ذیقعده 1036ق (1036 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (تحریری)
- تعداد برگ و سطر:
- 24 برگ • 24 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 9/5×21سم
- کاغذ و جلد:
- اصفهانی • چرمی
آغاز نسخه
منطبق بر آغاز اثر (در مأخذ: «برابر»)
« المجلی الثانی وفیه صور الصورة الاولی جلوه درمجلی اولی به وضوح پیوسته که بروج دوازده است وسیارات هفت وثوابت بسیار وهر برجی منقسم است به سی درجه وهر درجه به شصت دقیقه »
انجام نسخه
« تم الصورة الرابعه من المجلی الثانی
قسمتی از کتابی در فلکیات، صفحه 267 ذکر بعضی از ارصاد قدیمه و جدیده است و صفحه 269 طریق عمل به جدول تسهیل معرفة طالع اوقات، و صفحات 265و266و268و270 بیاض است، عبارت مندرج در صفحه 267 که یادداشتی است تاریخی و مختصر و مفید ذیلا نقل میشود: «رصدی که در قدیم اعتماد بر آن بیشتر بوده رصد ابرخس بوده، که پیش از رصد مراغه بوده به یکهزار و چهارصد و اند سال، و بعد از ان رصد بطلمیوس به اسکندریه بدویست و هشتاد و پنج سال بوده است بعد از ابرخس، و بعد از ایشان رصد مأمون خلیفه بوده است. به بغداد که ازان وقت تا آغاز رصد مراغه چهارصد و اند سال بوده است. و رصد بتانی بعد ازان بوده است بحدود شام، و در مصر رصد حاکمی بوده است، و در بغداد رصد ابن الاعلم، و از همه موافق تر رصد حاکمی و رصد ابن الاعلم است که نزدیکترست، و از تاریخ آن دو رصد تا تاریخ رصد مراغه دویست و پنجاه سال باشد و مبداء عمارت رصد مراغه روز سه شنبه چهارم جمادی الاولی سنه 657 هجری بوده، و ترویج یافتن آن و جمع شدن اکابر دران رصد خانه و حکیمانی که رصد میدانستند مولانا فخرالدین مراغی که به موصل بود و مؤید الدین عرضی که به دمشق بود، و فخرالدین اخلاطی که به تفلیس بود، و نجم الدین دبیران که به قزوین بود و غیرهم، و تعیین شدن رصد خانه و تمام شدن آلتهای رصدی از تاریخ سنه 660 هجریه بوده، و تمام شدن رصد و ثبت کردن معلومات رصد که آنرا زیج خوانند، در تاریخ سنه 672 هجری بوده، و تاریخ گورکانی که از رصد سمرقند درست شده در سنه 841 هجری بوده، به اعانت و امداد حضرت مولانا صلاح الدین موسی مشهور به قاضی زاده رومی و حضرت مولانا غیاث الدین جمشید کاشی، و مولانا علی قوشچی، و الحمدلله الملک الجلی »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
واقف: حاج وزیر وظایف، 1309ش
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
عناوین اشکال به شنگرف
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 28 • صفحه 140 • ردیف 3
متن فنخا:
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5563/2
آغاز: برابر؛ انجام: تم الصورة الرابعه من المجلی الثانی
قسمتی از کتابی در فلکیات، صفحه 267 ذکر بعضی از ارصاد قدیمه و جدیده است و صفحه 269 طریق عمل به جدول تسهیل معرفة طالع اوقات، و صفحات 265و266و268و270 بیاض است، عبارت مندرج در صفحه 267 که یادداشتی است تاریخی و مختصر و مفید ذیلا نقل میشود: «رصدی که در قدیم اعتماد بر آن بیشتر بوده رصد ابرخس بوده، که پیش از رصد مراغه بوده به یکهزار و چهارصد و اند سال، و بعد از ان رصد بطلمیوس به اسکندریه بدویست و هشتاد و پنج سال بوده است بعد از ابرخس، و بعد از ایشان رصد مأمون خلیفه بوده است. به بغداد که ازان وقت تا آغاز رصد مراغه چهارصد و اند سال بوده است. و رصد بتانی بعد ازان بوده است بحدود شام، و در مصر رصد حاکمی بوده است، و در بغداد رصد ابن الاعلم، و از همه موافق تر رصد حاکمی و رصد ابن الاعلم است که نزدیکترست، و از تاریخ آن دو رصد تا تاریخ رصد مراغه دویست و پنجاه سال باشد و مبداء عمارت رصد مراغه روز سه شنبه چهارم جمادی الاولی سنه 657 هجری بوده، و ترویج یافتن آن و جمع شدن اکابر دران رصد خانه و حکیمانی که رصد میدانستند مولانا فخرالدین مراغی که به موصل بود و مؤید الدین عرضی که به دمشق بود، و فخرالدین اخلاطی که به تفلیس بود، و نجم الدین دبیران که به قزوین بود و غیرهم، و تعیین شدن رصد خانه و تمام شدن آلتهای رصدی از تاریخ سنه 660 هجریه بوده، و تمام شدن رصد و ثبت کردن معلومات رصد که آنرا زیج خوانند، در تاریخ سنه 672 هجری بوده، و تاریخ گورکانی که از رصد سمرقند درست شده در سنه 841 هجری بوده، به اعانت و امداد حضرت مولانا صلاح الدین موسی مشهور به قاضی زاده رومی و حضرت مولانا غیاث الدین جمشید کاشی، و مولانا علی قوشچی، و الحمدلله الملک الجلی»؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: اسلام ولد هدایت لاهیجی، تا: پنجشنبه 8ذیقعده 1036ق؛ عناوین و اشکال به شنگرف؛ واقف: حاج وزیر وظایف، 1309ش؛ کاغذ: اصفهانی ، جلد: چرمی، 24ص (294-271)، 24 سطر (4/5×15)، اندازه: 9/5×21سم [ف: 8-331]