شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:
ادویه مفرده و مرکبه
پیوند کوتاه:
/m/26681
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- یکشنبه 9 ذیقعده 1283ق، به خواهش آقا میرزا نصرالله (1283 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 2 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 128 برگ • 12 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 10/5×17سم
- کاغذ و جلد:
- الوان • تیماج دورو، رو قرمز بدون مقوا، عطف و دور و اندرون تیماج قهوهای
آغاز نسخه
« در ذکر بعضی از ادویه مفرده و بعضی از مرکبه که اضافه بدان ادویه مفرده میشوند به فارسی و به ترتیب حروف تهجی اجر ضماد آن با آبغوره جهت شرا و منع ظهور آن و با سرگین <!-- page: 845 --> گاو جهت آورام بلغمی »
انجام نسخه
« با مومیائی و سریشم ماهی ضماد نمایند بعد از آنکه از روغن کنجد چرب کرده باشد. بیاضی است که در آن به بیان داروهای گیاهی به ترتیب حروف الفبا و خواص هر یک و کیفیت ترکیب آنها پرداخته است، سپس مختصری در طریقه اصلاح و احراق و غسل ادویه و مجملی از اوزانی که در کتاب های طبی آمده آورده است و پس از آن به طریقه ساختن برخی از قرصها و شربتها و مرهمها و معجونها و جوارشات اشاره کرده است. شاید نسخه حاضر برگرفته از مباحث مختلف تحفه حکیم مومن باشد »
مهرها، یادداشتهای تملک و وقفیات نسخه
تملک: وزیری الهی به سال 1302ق
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
سطرها چلیپا راسته، در برگهای پایانی متفرقاتی به خطی غیر خط اصل در پزشکی آمده است
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 2 • صفحه 844 • ردیف 2
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6972
آغاز: در ذکر بعضی از ادویه مفرده و بعضی از مرکبه که اضافه بدان ادویه مفرده میشوند به فارسی و به ترتیب حروف تهجی اجر ضماد آن با آبغوره جهت شرا و منع ظهور آن و با سرگین گاو جهت آورام بلغمی؛ انجام: با مومیائی و سریشم ماهی ضماد نمایند بعد از آنکه از روغن کنجد چرب کرده باشد. بیاضی است که در آن به بیان داروهای گیاهی به ترتیب حروف الفبا و خواص هر یک و کیفیت ترکیب آنها پرداخته است، سپس مختصری در طریقه اصلاح و احراق و غسل ادویه و مجملی از اوزانی که در کتاب های طبی آمده آورده است و پس از آن به طریقه ساختن برخی از قرصها و شربتها و مرهمها و معجونها و جوارشات اشاره کرده است. شاید نسخه حاضر برگرفته از مباحث مختلف تحفه حکیم مومن باشد؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: یکشنبه 9 ذیقعده 1283ق، به خواهش آقا میرزا نصرالله؛ سطرها چلیپا و راسته، در برگهای پایانی متفرقاتی به خطی غیر خط اصل در پزشکی آمده است؛ تملک: وزیری الهی به سال 1302ق؛ کاغذ: الوان، جلد: تیماج دورو، رو قرمز بدون مقوا، عطف و دور و اندرون تیماج قهوهای، 128گ، 12 سطر، اندازه: 10/5×17سم [ف: 20 - 376]