گوهر شبچراغ

5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13899 آغاز: کسائی با آنکه معلم امی و مأمون بوده وخلیفه روی زمین بدو پوزش می‌نموده گوید: کفی حزناً انالشرایع عطلت ×× وان ذنی الالباب فی الناس ضیع؛ انجام: جابری پیر شکسته شدو تاریخ درست ×× خواست از طبع که آن عادت برنایش بود / سر برون کرد ملک گفت که این ابراهیم ×× ملکی بوده وفردوس برین جایش بود جلد دیگر از کتاب گوهر شبچراغ ست و مؤلف جلد را «کتاب الفتن و المحن» نامیده است، مؤلف این بخش را در چند باب و هر باب را در چندفصل تنظیم نموده که فهرست ابواب آن عبارتند از: باب 1. درانواع هم وغم و اندوه، 2. در آنچه شکایت نموده اند از انواع فتن و محن وگرفتاری‌ها و سختی‌ها، 3. حبس، 4. سختی پیری وضعفش، 5. بیماری و ضعفش، 6. مصائبی که به بلاد وعباد رسیده، 7. مراثی برای بردگان، دنباله: در بعضی اشعاری که ماده تاریخ وفات در آن ها مندرج است، مؤلف در این بخش این ماده تاریخ ها را ذکرنموده است، ماده تاریخ وفات میرزا علی اصفهانی امام جمعه اصفهان (1300ق) سروده پدر مؤلف: «سال تاریخ چو جستم از خرد ×× گفت انصاری فقد غاب الامام (1300)»، تاریخ فوت ملا علی حکمی قطب شیرازی (1278ق)باز از پدر مؤلف: «گفت انصاری ز جمع احباب ×× موطن شیخ نجف بود بانجام و ازل»، تاریخ فوت دختر میرزا تقی خان میر کبیر که بانوی حرم ظل السلطان بود(1296ق)از پدر مؤلف: «جای خانم بود به جنت عدن ×× سال تاریخ رحلت است و بنا»، تاریخ رحلت میرزا محمد حسن شیرازی (-1312ق)از مؤلف: «خواست تاریخی نگارد جابری ×× درکسوف مهر چهر او به قبر / زآن میان یک تن برون گردید و گفت ×× آفتاب دین ما شد زیر ابر»، و ماده تاریخ‌های وفات: میرزا ابوالحسن خان مشیرالملک فارسی، مظفرالدین شاه، شریعت اصفهانی (1339ق)، پدر مؤلف، که شوریده فصیح الملک شیرازی سروده (-1305)، ظل السلطان (1336ق)، ملا حسن دری (1337ق)، حاج عبدالرسول تاجر(1316ق)، سیدمحمد کاظم یزدی به عربی و فارسی(1337ق)، میرزا محمد تقی شیرازی(1338ق)، آقاجمال الدین مجتهد چهار سوقی و میرزا رضای مجتهد خوانساری و ملا جواد مجتهد آدینه وفات هرسه در 1339ق، ملا عبدالکریم جزی محرم(1340ق)، رضا خان جوزدانی(1337ق)، میرزا طرب بن میرزا همای شاعر شیرازی، شاه زاده عبدالحسین میرزا ولد طهماسب میرزا مؤید الدوله (1341ق)، آقا میرزا ابوالهدی کلباسی، ملا محمد حسن فشارکی، میرزاتقی فشارکی اشراقی. نسخه حاضر مسود مؤلف است که در آن مؤلف درهر باب اشعاری را از علمای مختلف نقل نموده است واغلب صفحه‌های کتاب سفید مانده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی‌تا؛ جلد: مقوایی، 217گ، اندازه: 16/5×21سم [ف: 37-493]