نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

الكيمياء

/m/257866
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 2780/1

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 13
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 28 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق (تحریری)
تعداد برگ و سطر:
80 برگ • 16 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14/4×22سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • میشن

آغاز نسخه

« اعلم رحمک الله تعالى اول هذا العلم تكليس الحجر »

انجام نسخه

« روزی که بر ارند ز سر خاک، کیا این رساله شامل 22 قطعه از اشعار شاعری است که علی تخلص می‌کرده و ظاهراً همان مؤلف کتاب است و روی‌هم‌رفته شامل 687 بیت است و در ص 3 تصریح می‌کند که یکی از این قصاید را از کتاب جواهر الكنوز نقل کرده است و در پایان قصیده دیگر که در ص 8 به پایان می‌رسد این ابیات را سروده است: «در سنه بعد الف دو صد و پنجاه و شش ×× غره ماه رجب کرده مرا او شعار / بار خدایا بخش زائر قبر علی ×× باز علی رارسان تا که شود خاکسار» و اشعار دیگر وی نیز به همین معنی است، در صفحات 41-47 قصیده‌ای از ابن ولد نامی شامل 61 بیت آورده است بدین مطلع: «ز آب بسته تو بگشای آب بیضا را ×× بآب آتش نور عالم آرا را» و در پایان آن گفته: «تو ابن ولد را اگر تو بگشائی ×× هزار گنج ببخشی هزار دار را»، و پس از آن در صفحات 47-50 قصیده‌ای از شاعری که عراقی تخلص کرده شامل 34 بیه که مطلع آن این است: «حيوة خضر صناعت ز آب حیوانست ×× توهم بجو که بظلمات خاک پنهان است» و در پایان آن گفته: «چو خاک راه بود کیمیا عراقی را ×× چرا که در نظرش خاک کوی جانان است / بیا دمی بدهد کیمیا چو در دمنش ×× غبار در گه شاهنشه خراسان است / هر آنکه خاک در آستان حضرت اوست ×× چو فرقدان بدرش خاک فرق کیوان است»، مؤلف در اواسط قرن سیزدهم می‌زیسته است »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• این رساله شامل 22 قطعه از اشعار شاعری است که علی تخلص می‌کرده و ظاهراً همان مؤلف کتاب است و روی‌هم‌رفته شامل 687 بیت است و در ص 3 تصریح می‌کند که یکی از این قصاید را از کتاب جواهر الكنوز نقل کرده است و در پایان قصیده دیگر که در ص 8 به پایان می‌رسد این ابیات را سروده است: «در سنه بعد الف دو صد و پنجاه و شش ×× غره ماه رجب کرده مرا او شعار / بار خدایا بخش زائر قبر علی ×× باز علی رارسان تا که شود خاکسار» و اشعار دیگر وی نیز به همین معنی است، در صفحات 41-47 قصیده‌ای از ابن ولد نامی شامل 61 بیت آورده است بدین مطلع: «ز آب بسته تو بگشای آب بیضا را ×× بآب آتش نور عالم آرا را» و در پایان آن گفته: «تو ابن ولد را اگر تو بگشائی ×× هزار گنج ببخشی هزار دار را»، و پس از آن در صفحات 47-50 قصیده‌ای از شاعری که عراقی تخلص کرده شامل 34 بیه که مطلع آن این است: «حيوة خضر صناعت ز آب حیوانست ×× توهم بجو که بظلمات خاک پنهان است» و در پایان آن گفته: «چو خاک راه بود کیمیا عراقی را ×× چرا که در نظرش خاک کوی جانان است / بیا دمی بدهد کیمیا چو در دمنش ×× غبار در گه شاهنشه خراسان است / هر آنکه خاک در آستان حضرت اوست ×× چو فرقدان بدرش خاک فرق کیوان است»، مؤلف در اواسط قرن سیزدهم می‌زیسته است
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 26 • صفحه 968 • ردیف 28
متن فنخا:
28. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2780/1 آغاز: اعلم رحمک الله تعالى اول هذا العلم تكليس الحجر؛ انجام: روزی که بر ارند ز سر خاک، کیا این رساله شامل 22 قطعه از اشعار شاعری است که علی تخلص می‌کرده و ظاهراً همان مؤلف کتاب است و روی‌هم‌رفته شامل 687 بیت است و در ص 3 تصریح می‌کند که یکی از این قصاید را از کتاب جواهر الكنوز نقل کرده است و در پایان قصیده دیگر که در ص 8 به پایان می‌رسد این ابیات را سروده است: «در سنه بعد الف دو صد و پنجاه و شش ×× غره ماه رجب کرده مرا او شعار / بار خدایا بخش زائر قبر علی ×× باز علی رارسان تا که شود خاکسار» و اشعار دیگر وی نیز به همین معنی است، در صفحات 41-47 قصیده‌ای از ابن ولد نامی شامل 61 بیت آورده است بدین مطلع: «ز آب بسته تو بگشای آب بیضا را ×× بآب آتش نور عالم آرا را» و در پایان آن گفته: «تو ابن ولد را اگر تو بگشائی ×× هزار گنج ببخشی هزار دار را»، و پس از آن در صفحات 47-50 قصیده‌ای از شاعری که عراقی تخلص کرده شامل 34 بیه که مطلع آن این است: «حيوة خضر صناعت ز آب حیوانست ×× توهم بجو که بظلمات خاک پنهان است» و در پایان آن گفته: «چو خاک راه بود کیمیا عراقی را ×× چرا که در نظرش خاک کوی جانان است / بیا دمی بدهد کیمیا چو در دمنش ×× غبار در گه شاهنشه خراسان است / هر آنکه خاک در آستان حضرت اوست ×× چو فرقدان بدرش خاک فرق کیوان است»، مؤلف در اواسط قرن سیزدهم می‌زیسته است؛ خط: نستعلیق تحریری، بی‌کا، تا: قرن 13؛ جلد: میشن، 80ص (1-80)، 16-20سطر، اندازه: 14/4×22سم [ف: 9-227]