كيميا

8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 505/8-طباطبائی شاید این رساله ترجمه«ارکان اربعه» جابر بن حیان باشد زیرا برای بیان چهار مطلب است و در نسخه دیگر این ترجمه که در کتابخانه ملک حفظ می شود چهار مقالت است: 1. اصول کبیر، 2. تصریف، 3. تدبیر ارکان، 4. در مزاج و حواله به تدبیر، شاید نام اصل کتاب«التدبیر الکبیر» است، مؤلف درباره این رساله می گوید: «خدای عالم السر است که ... منت بر من گذاشت و نیک بخت گردانید مرا به خدمت سید و آقای من حضرت امام جعفر الصادق و قوت همی داد و یاری کرد و از گفتار و کردار ناصواب بازداشت و می خواستم در این رساله رمز کنم به رسم قدما، مرا بازداشت ... بعد از این کتاب دیگر رساله تصنیف نخواهم کرد ... و آن چه در هیچ کتابی از اسرار اصول و تدبیر یاد نکرده در این رساله ذکر کرده ... تا زنده بودم به نظر هیچ شاگردی نرسانیده و نگذاشتم که در این نظر کند ... معلوم باشد که این چهار کتاب است اول اصول کبیر دوم تصریف سوم تدبیر ارکان و چهارم در مزاج»، در پایان می گوید: «و من کبیر این کتاب را می گویم که تصریف کبیر است و تدابیر و اصول در یکجاست و آن چه در همه کتب بگفتم به رمز، در این کتاب من بی رمز گفتم و مختصر ... و سر این در کتاب کمال و کتاب الحیات و کتاب الزهره و کتاب اجساد تسعه و عدد بلیناس و کتاب احدی و سبعین مقاله این طریق یاد نکرده الا به رمز که کسی بر آن واقف نگردد. البته نکته، نکته شاگرد پسندیده را گفته و تلقین نموده چنانچه قبل از این وصف کرده شد. تمت».تا پایان بخش «مقاله - کتاب» تصریف است؛ بی‌کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج، 11گ (59ر-69ر)، اندازه: 10/5×18سم [ف: 22-192]