شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/255152
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- ربیع الثانی1262ق (1262 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 1 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نامشخص
- تعداد برگ و سطر:
- - • 14 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 14×20سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج
آغاز نسخه
« (سرداریه): به جز ارواح مکرم که ز دیوان ازل×× به خداوندیشان خط غلامی دادم / خاک تن باد بقا آب روان آتش جان ×× بی تکلف به فدای ره ایشان بادم؛ (ترجیعات): ای دست وزارت از تو در پا×× وی صدر وزارت از تو در دا؛ (غزلیات): شد مشتبه ز کعبه به میخانه راه ما×× ای بهتر از هزار یقین اشتباه ما / می در سر و قرابه در آغوش و نام زهد ×× وا حسرتا که شحنه بر آید ز راه ما؛ (قطعات و هجویات): در خواب شهید کربلا را×× دیدم که ز دیده اشک ریز است / گفتم ز غمت ای آن که تا حشر ×× هر چشم ز گریه چشمه خیز است؛ (غزلیات): یار در من پیر در شهوت جوان است ای خدا ×× وین غم دیگر که از پا بی دکانست ای خدا / دیگران فربه سرین لاغر میانه از چه روی ×× این دکان لاغر سرین فربه میان است ای خدا؛ (منشآت): «فرشته ای است بر این بام لاجورد حصار ×× که پیش آرزوی بیدلان کشد دیوار، در ظرف آن هفته با حریفی دو از همگنان نهفته طرف باغی گزیدم مگرم صرف ایاغ از دوران فلک فراغی بخشد»؛ (مراثی و نوحه جات): آشوب به هم بر زده ذرات جهان را×× هنگامه حشر است زمین را و زمان را / کامشب شب قتل است×× کامشب شب قتل است؛ (هزلیات): به خدا تو عارف من مبر این قبا پلنگی×× نظری به جوزم افکن مبر این قبا پلنگی / به زبان لال من بین به کس جوال بنگر ×× به سرشک آل من بین مبر این قبا پلنگی؛ (صکوک الدلیل): یکی را برازنده تاج کرد ×× یکی را چه ما خوار و بیقدر کرد / به هر نقش کز کلک دلجو نهاد ×× چه یغما نکوبین که نیکو نهاد »
انجام نسخه
انجام 1
« (سرداریه): صوفی کش از ارواح مکرم سخن است×× زن قحبه ز فرق تا قدم ما و من است / با دعوی آن که جامه جانش قبا است ×× هفتاد و دو ملت به یکی پیرهن است »
انجام 2
« از باب مفاخرت مطرح انظار دوستان سازم و حبیب و دامان خود را از ضبط آن شرم بوستان»؛ (مراثی و نوحه جات): نام از سبط پیمبر می برند ×× داد از شمر ستمگر می زنند / نوبت انی که به آهنگ داد×× بر در دارای محشر می زنند، انجامه: «تمت الکتاب نوحه جات فی شهر ربیع الآخر 1262»؛ (هزلیات): اسباب شهوت سر به هم فاسق فراوان خنده کم×× پیر و جوان در هر قدم خواهم خوردن ... ها / کسی حکایت از این خوبتر ندارد یاد ×× که بر مراد مرادی درد و لعنت باد »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
(ترجیعات): زن قحبگی از تو گفتن از ما×× پیدا پنهان به هر زمانی... غنی فقیر سمنان×× بر ... زن وزیر سمنان، «تمت الکتاب باخ باخیه»؛ (قطعات هجویات): به ره تو خاکم اما به سرت کجا گذاری ×× مگر از زمانی که دانی فلکم به باد داده / دل تیره روز قصاب به دام زلف او بین ×× تو به شاخ سرو گویی زغن آشیان نهاده؛ (غزلیات): پشتها خم زان ذقن سرها به پا زان طره راست ×× هم به چوگان گوی هم از گوی چوگان پروری / تا به محشر بر درد زنجیر آهن سای عقل ×× زان خط پولاد پیکر نرم سوهان سوهان پروری؛ (منشآت): ؛ «تمت الکتاب حضرت یغما فی شهر ربیع الثانی سنه 1262 امید چشم از خط بپوشند به حسن کلام کوشند»؛ (صکوک الدلیل): به الفاظ این نسخه دلپسند ×× که درج است در وی اشارات چند / نخستین غم دوست را چاره کن ×× پس آن گه بسوزانش یا پاره کن نستعلیق
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 26 • صفحه 687 • ردیف 1
متن فنخا:
1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 10998
آغاز: (سرداریه): به جز ارواح مکرم که ز دیوان ازل×× به خداوندیشان خط غلامی دادم / خاک تن باد بقا آب روان آتش جان ×× بی تکلف به فدای ره ایشان بادم؛ (ترجیعات): ای دست وزارت از تو در پا×× وی صدر وزارت از تو در دا؛ (غزلیات): شد مشتبه ز کعبه به میخانه راه ما×× ای بهتر از هزار یقین اشتباه ما / می در سر و قرابه در آغوش و نام زهد ×× وا حسرتا که شحنه بر آید ز راه ما؛ (قطعات و هجویات): در خواب شهید کربلا را×× دیدم که ز دیده اشک ریز است / گفتم ز غمت ای آن که تا حشر ×× هر چشم ز گریه چشمه خیز است؛ (غزلیات): یار در من پیر در شهوت جوان است ای خدا ×× وین غم دیگر که از پا بی دکانست ای خدا / دیگران فربه سرین لاغر میانه از چه روی ×× این دکان لاغر سرین فربه میان است ای خدا؛ (منشآت): «فرشته ای است بر این بام لاجورد حصار ×× که پیش آرزوی بیدلان کشد دیوار، در ظرف آن هفته با حریفی دو از همگنان نهفته طرف باغی گزیدم مگرم صرف ایاغ از دوران فلک فراغی بخشد»؛ (مراثی و نوحه جات): آشوب به هم بر زده ذرات جهان را×× هنگامه حشر است زمین را و زمان را / کامشب شب قتل است×× کامشب شب قتل است؛ (هزلیات): به خدا تو عارف من مبر این قبا پلنگی×× نظری به جوزم افکن مبر این قبا پلنگی / به زبان لال من بین به کس جوال بنگر ×× به سرشک آل من بین مبر این قبا پلنگی؛ (صکوک الدلیل): یکی را برازنده تاج کرد ×× یکی را چه ما خوار و بیقدر کرد / به هر نقش کز کلک دلجو نهاد ×× چه یغما نکوبین که نیکو نهاد؛
انجام: (سرداریه): صوفی کش از ارواح مکرم سخن است×× زن قحبه ز فرق تا قدم ما و من است / با دعوی آن که جامه جانش قبا است ×× هفتاد و دو ملت به یکی پیرهن است؛ انجامه: «تمت الکتاب سردار حسب الخواهش سرکار ... امیر معظم»؛ (ترجیعات): زن قحبگی از تو گفتن از ما×× پیدا پنهان به هر زمانی... غنی و فقیر سمنان×× بر ... زن وزیر سمنان، انجامه: «تمت الکتاب باخ باخیه»؛ (قطعات و هجویات): به ره تو خاکم اما به سرت کجا گذاری ×× مگر از زمانی که دانی فلکم به باد داده / دل تیره روز قصاب به دام زلف او بین ×× تو به شاخ سرو گویی زغن آشیان نهاده؛ (غزلیات): پشتها خم زان ذقن سرها به پا زان طره راست ×× هم به چوگان گوی و هم از گوی چوگان پروری / تا به محشر بر درد زنجیر آهن سای عقل ×× زان خط پولاد پیکر نرم سوهان سوهان پروری؛ (منشآت): انجام: «از باب مفاخرت مطرح انظار دوستان سازم و حبیب و دامان خود را از ضبط آن شرم بوستان»؛ (مراثی و نوحه جات): نام از سبط پیمبر می برند ×× داد از شمر ستمگر می زنند / نوبت انی که به آهنگ داد×× بر در دارای محشر می زنند، انجامه: «تمت الکتاب نوحه جات فی شهر ربیع الآخر 1262»؛ (هزلیات): اسباب شهوت سر به هم فاسق فراوان خنده کم×× پیر و جوان در هر قدم خواهم خوردن ... ها / کسی حکایت از این خوبتر ندارد یاد ×× که بر مراد مرادی درد و لعنت باد؛ انجامه: «تمت الکتاب حضرت یغما فی شهر ربیع الثانی سنه 1262 امید چشم از خط بپوشند و به حسن کلام کوشند»؛ (صکوک الدلیل): به الفاظ این نسخه دلپسند ×× که درج است در وی اشارات چند / نخستین غم دوست را چاره کن ×× پس آن گه بسوزانش یا پاره کن خط: نستعلیق، بیکا، تا: ربیع الثانی1262ق؛ جلد: تیماج، 14سطر (9×15)، اندازه: 14×20سم [ف: 20-567]