شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
پیوند کوتاه:
/m/254384
نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- سهشنبه دهه اول جمادی الثانی
- تاریخ کتابت:
- 837ق (837 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 3 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق (زیبا)
- تعداد برگ و سطر:
- - • 17 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 16×24سم
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • تیماج مشکی
آغاز نسخه
آغاز 1
« بعد از آن هفت پدر علوی و چهار مادر سفلی را تقویت کرد پس به واسطه این هفت و چهار سه نوع فرزند در زیر این گنبدخانه ترتیب کرد
در نسخه نام کلیات در پایان قسم اول آن«حدایق فی الحقایق» ذکر شده »
نسخه
« بداشته و از این جهت بود که چون رحل سیادت به محط ابعاد عالم افکند که کنت نبیاً و آدم بین الماء و الطین عصاره عصر و اراذل قصر در مقام جهل و حیرت و نادانی زفان طعن در وی دراز کردند »
آغاز 3
« ای گشت چو آفتاب تابان ×× بر سایه نور خود مستر»، قسم سوم: اندر نعت خاتم النبیین محمد (ص) »
آغاز 4
« کفر و ایمان را هم اندر تیرگی هم در صفا×× نیست دار الملک جز رخسار و زلف مصطفا»، قسم چهارم: قصیده مسمی به کنوز الانبیاء و رموز الاولیاء »
آغاز 5
« طلب ای عاشقان خوش رفتار ×× طرب ای نیکوان شیرین کار»، قسم پنجم: سیرالعباد الی المعاد، در نسخه در ابتدای آن قصیدهای در مدح شیخ الاسلام الامام اقضی القضاة ابوالمفاخر محمد بن منصور آمده با این مطلع: «ای بنام و خوی خوش میراث دار مصطفی×× بر تو عاشق هر دو گیتی و تو عاشق بر سخا»، آغاز مثنوی: «مرحبا ای برید سلطان وش×× تختت از آب و تاجت از آتش» (برابر با منزوی 2929/4) »
آغاز 6
« یمدح امیرالمؤمنین ابی الحسن علی بن ابی طالب و اهله رضی الله عنهم اجمعین. ای امیرالمؤمنین ای شمع دین ای بوالحسن ×× ای بیک ضربت ربوده جان اعدا از بدن»، قسم هفتم: غزلیات »
آغاز 7
« پسرا تا بکف عشوه و عشق تو دریم ×× از بد و نیک جهان همچو جهان بی خبریم»، قسم هشتم: کارنامه = مطایبه نامه، نسخه از آغاز افتادگی دارد »
آغاز 8
« تا ز کون و فساد درگذری ×× زین سپس عالم بقا سپری »
آغاز 9
« روی تو بهار مشک بار است ای جان×× زلفت شده خورشید نگاهت ای جان»، قسم دهم: مقطعات و مراثی و هزلیات »
آغاز 10
« به خدای از گل و بهار بوی ×× با کژی خوارتر ز خار بوی»، انجام قسم دهم و انجام نسخه: «نیکو چو نیست یافتی یاری از جهان ×× آخر کسی که رازی با او گشادی / امروز من ز دی پس و بسیار بترم ×× فردا مباد گر بود او من مبادمی »
انجام نسخه
انجام 1
« کین مادت و مدت بقای تو باد مانده و رفته شهور و سنین تمام شد قسم اول از نامه ها و کتابهای و جوابها از کتاب حدایق فی الحقایق از کلام شیخ سنایی قدس سره و نه قسم دیگر در متن کتاب نوشته شده است، قسم دوم: اندر حکمت و توحید، از آغاز افتادگی دارد »
انجام 2
« سیرتت مایل محال مباد ×× صورتت قابل زوال مباد»، قسم ششم: مدحیات و مراثی »
انجام 3
« طبع او مایل محال مباد×× عمر او قابل زوال مباد»، قسم نهم: رباعیات »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
ترتیب اقسام نام آنها در نسخه چنین است: دیباچه، قسم اول: منشآت، در نسخه این قسم تحریر شده از آغاز افتادگی دارد، این نامهها در نسخه موجودند: نثرنامه، نامه به خواجه محمد بن محمود، جواب خواجه احمد ... که التماس نموده بود از حکیم که دیوان خود را مرتب گرداند، نامه به شهر نیشابور، نامه به خواب یوسف، نامه به سرهنگ محمد چنجه، نامه به دوستی، نامه دیگر در آن تاریخ که چند جزوها از حدیقه سنایی ببردند امیر سید ابوالمعالی بن طاهر باز دست آورد این نامه در عذر وی بنبشت.
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 26 • صفحه 607 • ردیف 3
متن فنخا:
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13471/1
آغاز: بعد از آن هفت پدر علوی و چهار مادر سفلی را تقویت کرد پس به واسطه این هفت و چهار سه نوع فرزند در زیر این گنبدخانه ترتیب کرد
در نسخه نام کلیات در پایان قسم اول آن«حدایق فی الحقایق» ذکر شده؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: سهشنبه دهه اول جمادی الثانی، تا: 837ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ ترتیب اقسام و نام آنها در نسخه چنین است: دیباچه، قسم اول: منشآت، در نسخه این قسم در حاشیه تحریر شده و از آغاز افتادگی دارد، این نامهها در نسخه موجودند: نثرنامه، نامه به خواجه محمد بن محمود، جواب خواجه احمد ... که التماس نموده بود از حکیم که دیوان خود را مرتب گرداند، نامه به شهر نیشابور، نامه به خواب یوسف، نامه به سرهنگ محمد چنجه، نامه به دوستی، نامه دیگر در آن تاریخ که چند جزوها از حدیقه سنایی ببردند امیر سید ابوالمعالی بن طاهر باز دست آورد این نامه در عذر وی بنبشت. آغاز نسخه: «بداشته و از این جهت بود که چون رحل سیادت به محط ابعاد عالم افکند که کنت نبیاً و آدم بین الماء و الطین عصاره عصر و اراذل قصر در مقام جهل و حیرت و نادانی زفان طعن در وی دراز کردند»، انجام: «کین مادت و مدت بقای تو باد مانده و رفته شهور و سنین تمام شد قسم اول از نامه ها و کتابهای و جوابها از کتاب حدایق فی الحقایق از کلام شیخ سنایی قدس سره و نه قسم دیگر در متن کتاب نوشته شده است، قسم دوم: اندر حکمت و توحید، از آغاز افتادگی دارد، آغاز: «ای گشت چو آفتاب تابان ×× بر سایه نور خود مستر»، قسم سوم: اندر نعت خاتم النبیین محمد (ص)، آغاز: «کفر و ایمان را هم اندر تیرگی هم در صفا×× نیست دار الملک جز رخسار و زلف مصطفا»، قسم چهارم: قصیده مسمی به کنوز الانبیاء و رموز الاولیاء، آغاز: «طلب ای عاشقان خوش رفتار ×× طرب ای نیکوان شیرین کار»، قسم پنجم: سیرالعباد الی المعاد، در نسخه در ابتدای آن قصیدهای در مدح شیخ الاسلام الامام اقضی القضاة ابوالمفاخر محمد بن منصور آمده با این مطلع: «ای بنام و خوی خوش میراث دار مصطفی×× بر تو عاشق هر دو گیتی و تو عاشق بر سخا»، آغاز مثنوی: «مرحبا ای برید سلطان وش×× تختت از آب و تاجت از آتش» (برابر با منزوی 2929/4)، انجام: «سیرتت مایل محال مباد ×× صورتت قابل زوال مباد»، قسم ششم: مدحیات و مراثی، آغاز: «یمدح امیرالمؤمنین ابی الحسن علی بن ابی طالب و اهله رضی الله عنهم اجمعین. ای امیرالمؤمنین ای شمع دین ای بوالحسن ×× ای بیک ضربت ربوده جان اعدا از بدن»، قسم هفتم: غزلیات، آغاز: «پسرا تا بکف عشوه و عشق تو دریم ×× از بد و نیک جهان همچو جهان بی خبریم»، قسم هشتم: کارنامه = مطایبه نامه، نسخه از آغاز افتادگی دارد، آغاز: «تا ز کون و فساد درگذری ×× زین سپس عالم بقا سپری»، انجام: «طبع او مایل محال مباد×× عمر او قابل زوال مباد»، قسم نهم: رباعیات، آغاز: «روی تو بهار مشک بار است ای جان×× زلفت شده خورشید نگاهت ای جان»، قسم دهم: مقطعات و مراثی و هزلیات، آغاز: «به خدای از گل و بهار بوی ×× با کژی خوارتر ز خار بوی»، انجام قسم دهم و انجام نسخه: «نیکو چو نیست یافتی یاری از جهان ×× آخر کسی که رازی با او گشادی / امروز من ز دی پس و بسیار بترم ×× فردا مباد گر بود او من مبادمی»؛ جلد: تیماج مشکی، 17 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 36-424]