نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

ادعية

/m/25379
کتابخانه و مخزن نگهداری: مجلس
شهر و کشور: تهران
شماره نسخه: 114 خوئی

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 12
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 133 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
300 برگ • 16 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
15×21سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • تیماج مشکی

آغاز نسخه

« رکعت انا انزلناه خوانی و در دوم قل هو الله ... پس نماز کننده ایشان را وسلیه سازد بخدای تعالی و در دوم رکعت سوره توحید خوانی ... چون از قرائت فراغ شوی دستها به تکبیر بر آر آنگه کف دست بسوی آسمان کن و دعاء قنوت بگوی و فاضلترین چیزیکه در قنوت بگویی کلمات فرج است »

انجام نسخه

« قسم سوم در اورادی که در سر ماها مکرر میشود امیر المؤمنین علی (ع) فرموده چونه ماه نو بینی از جای فر از مشو بگو اللهم انی اسئلک هذا الشهر و نوره. مؤلف از علماء شیعه بوده است و شیوه فارسی و رسم الخط کتاب نشان می‌دهد که پیش از قرن هفتم می‌زیسته است اینک چند نمونه از نثر آن: «روایت است که چون بنده در نماز بگشاید خدای عزوجل روی بدو آورد و فرشته بدو موکل که قرآن در دهن وی فرا می‌گیرد و اگر بنده روی از نماز بگرداند خدای تعالی روی از وی بگرداند ... و سپس بیندیش که پیش که ایستاده‌ای و با که راز می‌گویی و چنان پر است اورا که گوئی تو او را همی بینی که اگر تو او را نمی‌بینی وی ترا می‌بیند و چون بانگ نماز گوئی باید که روی فرا قبله آربی و در میان آن سخن نگوئی و بر پای ایستاده باشی و آخر فصلهاء آنرا حرکت ننهی (ص 115) ... آنگه در نماز باز گشای بهفت تکبیر و با هر تکبیری دستها بر می‌آور تا نرمه گوش در برابر روی انگشتان بهم باز نهاده مگر انگشت بزرگ از دیگر انگشتها جدا دار و پنج بار فاضلتر بود و کمال در هفت بار بود. آنگاه دست بر آور و تکبیر بجای آورده بسجود شو مثال آنکه اشتر باریک فرو خسپد شکمش بر زمین نرسد (ص 121) ... امام محمد باقر فرمود اگر مردمان بدانند آنچه ما دانیم از سؤالها که در این دعا (سمات) است ... و اگر سوگند خورید که نام مهین خدای در اوست راست خورده باشید و این از علم نهانی است و از دعاهای پوشیده (ص 235) »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 2 • صفحه 694 • ردیف 133
متن فنخا:
133. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 114 خوئی آغاز: رکعت انا انزلناه خوانی و در دوم قل هو الله ... پس نماز کننده ایشان را وسلیه سازد بخدای تعالی و در دوم رکعت سوره توحید خوانی ... چون از قرائت فراغ شوی دستها به تکبیر بر آر آنگه کف دست بسوی آسمان کن و دعاء قنوت بگوی و فاضلترین چیزیکه در قنوت بگویی کلمات فرج است؛ انجام: قسم سوم در اورادی که در سر ماها مکرر میشود امیر المؤمنین علی (ع) فرموده چونه ماه نو بینی از جای فر از مشو بگو اللهم انی اسئلک هذا الشهر و نوره. مؤلف از علماء شیعه بوده است و شیوه فارسی و رسم الخط کتاب نشان می‌دهد که پیش از قرن هفتم می‌زیسته است اینک چند نمونه از نثر آن: «روایت است که چون بنده در نماز بگشاید خدای عزوجل روی بدو آورد و فرشته بدو موکل که قرآن در دهن وی فرا می‌گیرد و اگر بنده روی از نماز بگرداند خدای تعالی روی از وی بگرداند ... و سپس بیندیش که پیش که ایستاده‌ای و با که راز می‌گویی و چنان پر است اورا که گوئی تو او را همی بینی که اگر تو او را نمی‌بینی وی ترا می‌بیند و چون بانگ نماز گوئی باید که روی فرا قبله آربی و در میان آن سخن نگوئی و بر پای ایستاده باشی و آخر فصلهاء آنرا حرکت ننهی (ص 115) ... آنگه در نماز باز گشای بهفت تکبیر و با هر تکبیری دستها بر می‌آور تا نرمه گوش در برابر روی انگشتان بهم باز نهاده مگر انگشت بزرگ از دیگر انگشتها جدا دار و پنج بار فاضلتر بود و کمال در هفت بار بود. آنگاه دست بر آور و تکبیر بجای آورده بسجود شو مثال آنکه اشتر باریک فرو خسپد شکمش بر زمین نرسد (ص 121) ... امام محمد باقر فرمود اگر مردمان بدانند آنچه ما دانیم از سؤالها که در این دعا (سمات) است ... و اگر سوگند خورید که نام مهین خدای در اوست راست خورده باشید و این از علم نهانی است و از دعاهای پوشیده (ص 235)؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ نشان‌هایی از رسم الخط کهنه نسخه اصل در این نسخه بجای مانده و این خود نشان دیگری از قدمت کتاب است، چنان که خسپد را (با پ پارسی) و راء مهمله را با نقطه نوشته، در ص 280 نوشته شده: «قسم سوم از این اوراق در اورادی که در سر ماهها مکرر می‌شود»، پس از آن دعاهای ایام هفته (از صحیفه سجادیه) و تعقیبات نماز نوشته شده و گویا الحاقی است و جزء کتاب نبوده است؛ جلد: تیماج مشکی، 300ص، 16 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 15×21سم [ف: 7- 120]