نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
✓
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 12
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 130 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (معرب)
- تعداد برگ و سطر:
- 232 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- -
- کاغذ و جلد:
- کاغذ نامشخص • جلد نامشخص
آغاز نسخه
« و مکننی من دونکم و احیانی فی رجعتکم و ملکنی فی ایامکم ... بدان که زیارت چهارم از زیارات جامعه زیارتی است که »
انجام نسخه
« دعای روز یکشنبه. بسم الله الذی لا ارجوا الا فضله و لا اخشى الا عدله ... النجاح و الانجاح و ایاک ارغب. <!-- page: 694 --> مجموعه ادعیه و زیارات است از کسی که مکرر خود را ابوجعفر میخواند (با عبارت: «مؤلف این رساله ابوجعفر گوید») از قرن 12 و 13ق، منبع اصلی او «تحفة الزائر» و «مقباس المصابیح» علامه مجلسی (که از او با عنوان آخوند مرحوم یاد میکند) و نسخه حاجی محمد معصوم بیگ است و بسیاری از دعاها را از کتب متقدمان به واسطه آنها نقل میکند. به تصریح مؤلف پدرش هم مجموعهای در دعا جمع کرده بوده است، از آن جا که مقدمه کتاب افتاده شناسایی دقیق مؤلف مقدور نشد. با جستجویی هم که انجام شد در میان تدوین کنندگان مجامع دعایی شیعه متأخر تنها کسی که با کنیه ابوجعفر یافتیم، ابوجعفر محمد قاسم بن محمدرضا شریف مترجم مناجات خمسه عشر امام سجاد است که شاید نویسنده کتاب ما همو باشد (رک: فهرست آستان قدس رضوی، ج 15، ص 499). عناوین زیر در نسخه باقیماندهاند: مطلب سوم در فضائل و اعمال شب و روز جمعه است از نماز و دعا و سائر اشیاء (احتمال دارد این بخش مربوط به آخر نسخه باشد که در صحافی جا به جا شده)، باب اول: در بیان دعا و معنی دعا و کیفیت دعا کردن و آداب آن و بیان فضیلت تعقیب و کیفیت و آداب مختصه به آن و در آن دو مطلب است، مطلب اول: در بیان دعا و معنی دعا و کیفیت دعا کردن و آداب آن است، فصل دوم: در بیان تحصیل صفاتی است که به سبب حصول آن دعایش مستجاب میشود و به انتفای آن دعایش مردود میگردد، فصل سوم: در آداب دعاست، فصل چهارم: در اوقات دعا کردن است، فصل پنجم: در بیان آن جماعتی که دعای ایشان در درگاه حضرت واهب العطایا مستجاب و آن جماعتی که دعایشان مردود است، فصل ششم: در شرایط دعاست، فصل دوم [ظاهراً اول صحیح باشد]: در بیان تعقیبات و دعاهایی است که سنت است که در عقب هر نماز واجب شبانه روز خوانده شود، فصل 2. تعقیبات مخصوص به کل واحد از این نمازهای پنجگانه است و اول تعقیب مخصوص فریضه ظهر است، فصل 4. تعقیب نماز عصر است، فصل 5. بیان تعقیب مخصوص نماز شام است، فصل 6. بیان تعقیب مخصوص نماز خفتن است، فصل 7. بیان تعقیبات مخصوص نماز صبح است، فصل 8. بیان فضیلت و کیفیت سجده شکر است، فصل 9. بیان اعمال صباح و مساء است، فصل 10. دعاهایی است که در ساعات روز باید خواند، فصل 11. ادعیهای چند که عبارت از تسبیحات و تحمیدات و تکبیرات و تهلیلات و صلوات بر محمد و آله محمد و سائر اذکار است که در هر شب و روز باید خواند، فصل 12. اعمال ایام هفته از دعاها و زیارتهای چهارده معصوم و بعضی از آداب و اعمال روز و شب جمعه و در آن سه مطلب است، مطلب اول: در بعضی از ادعیه ایام هفته »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
بعضی از دعاها به صورت زیرنویس ترجمه شدهاند
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
ظاهراً اول صحیح باشد
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 2 • صفحه 693 • ردیف 130
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
130. تهران؛ مدرسه قنبر علی خان (حضرت ولی عصر)؛ شماره نسخه: 47
آغاز: و مکننی من دونکم و احیانی فی رجعتکم و ملکنی فی ایامکم ... بدان که زیارت چهارم از زیارات جامعه زیارتی است که؛ انجام: دعای روز یکشنبه. بسم الله الذی لا ارجوا الا فضله و لا اخشى الا عدله ... النجاح و الانجاح و ایاک ارغب. مجموعه ادعیه و زیارات است از کسی که مکرر خود را ابوجعفر میخواند (با عبارت: «مؤلف این رساله ابوجعفر گوید») از قرن 12 و 13ق، منبع اصلی او «تحفة الزائر» و «مقباس المصابیح» علامه مجلسی (که از او با عنوان آخوند مرحوم یاد میکند) و نسخه حاجی محمد معصوم بیگ است و بسیاری از دعاها را از کتب متقدمان به واسطه آنها نقل میکند. به تصریح مؤلف پدرش هم مجموعهای در دعا جمع کرده بوده است، از آن جا که مقدمه کتاب افتاده شناسایی دقیق مؤلف مقدور نشد. با جستجویی هم که انجام شد در میان تدوین کنندگان مجامع دعایی شیعه متأخر تنها کسی که با کنیه ابوجعفر یافتیم، ابوجعفر محمد قاسم بن محمدرضا شریف مترجم مناجات خمسه عشر امام سجاد است که شاید نویسنده کتاب ما همو باشد (رک: فهرست آستان قدس رضوی، ج 15، ص 499). عناوین زیر در نسخه باقیماندهاند: مطلب سوم در فضائل و اعمال شب و روز جمعه است از نماز و دعا و سائر اشیاء (احتمال دارد این بخش مربوط به آخر نسخه باشد که در صحافی جا به جا شده)، باب اول: در بیان دعا و معنی دعا و کیفیت دعا کردن و آداب آن و بیان فضیلت تعقیب و کیفیت و آداب مختصه به آن و در آن دو مطلب است، مطلب اول: در بیان دعا و معنی دعا و کیفیت دعا کردن و آداب آن است، فصل دوم: در بیان تحصیل صفاتی است که به سبب حصول آن دعایش مستجاب میشود و به انتفای آن دعایش مردود میگردد، فصل سوم: در آداب دعاست، فصل چهارم: در اوقات دعا کردن است، فصل پنجم: در بیان آن جماعتی که دعای ایشان در درگاه حضرت واهب العطایا مستجاب و آن جماعتی که دعایشان مردود است، فصل ششم: در شرایط دعاست، فصل دوم [ظاهراً اول صحیح باشد]: در بیان تعقیبات و دعاهایی است که سنت است که در عقب هر نماز واجب شبانه روز خوانده شود، فصل 2. تعقیبات مخصوص به کل واحد از این نمازهای پنجگانه است و اول تعقیب مخصوص فریضه ظهر است، فصل 4. تعقیب نماز عصر است، فصل 5. بیان تعقیب مخصوص نماز شام است، فصل 6. بیان تعقیب مخصوص نماز خفتن است، فصل 7. بیان تعقیبات مخصوص نماز صبح است، فصل 8. بیان فضیلت و کیفیت سجده شکر است، فصل 9. بیان اعمال صباح و مساء است، فصل 10. دعاهایی است که در ساعات روز باید خواند، فصل 11. ادعیهای چند که عبارت از تسبیحات و تحمیدات و تکبیرات و تهلیلات و صلوات بر محمد و آله محمد و سائر اذکار است که در هر شب و روز باید خواند، فصل 12. اعمال ایام هفته از دعاها و زیارتهای چهارده معصوم و بعضی از آداب و اعمال روز و شب جمعه و در آن سه مطلب است، مطلب اول: در بعضی از ادعیه ایام هفته؛ خط: نسخ، آیات معرب، بیکا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مصحح، بعضی از دعاها به صورت زیرنویس ترجمه شدهاند؛ 232گ، 15 سطر [ف: - 82]