الکامل فی الصناعة

تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 882 آغاز: قال الفقیر الطالب الغفران ×× من ربه جعفر البحرانی این نسخه فقط سه باب اول کتاب را دارد و به پایان نرسیده: 1. ستایش قرآن، 2. دور بودن از افزایش و کاهش، 3. تواتر قرائتها. و فقط دارای 474 بیت است و دانسته نیست آیا سراینده آن را به پایان رسانیده یا آنکه ناقص گذارده، به هر حال خود سراینده آن را حاشیه نوشته و شرح کرده و ما چند حاشیه بیت‌های اول منظومه را که جنبه تاریخی دارد در اینجا می‌آوریم: حاشیه بیت شماره 2 که نسب سراینده را آورده: «و هو ابن محمد بن سعید بن ناصر بن جعفر بن علی بن عبدالله بن سلیمان بن عیسی حاکم قلعه السلاق جزیرة صغیرة بین سما هیچ و جزیرة ابن متوج. ثم غطاها الماء الى زماننا هذا و ستر اکثرها. و مولد هولاء کلهم البحرین و مولد الفقیر فی السنة الرابعة عشرة بعد الالف من الهجرة و سیاتی بیان مواضع تحصیله.(بخطه دام ظله). (السلاق) جزیرة صغیرة شرقی جزیرة ابن متوج و جنوبی الماحوز و شمالی قریة سترة و سماهیج عنها فی جهته الصبا فافهم ذلک.(منه دام ظله)». حاشیه بیت 8: «هو السيد السند الفاضل التحرير الميرزا الکامل سیدنا السيد علی ابن العلامة المحقق المدقق الفهامة حسن الاصول و الفروع و مالک المعقول و المشروع سيدنا و سندنا نسیج وجده و سمی جده میرزا نظام الدین احمد الدشتکی الحسينى ايدهما الله تعالى. (منه دام ظله)». حاشیه بیت 14 و 15 و 21 و 22: «و هذه الكلمات الثماني المكتوبة بالحمرة و مجموعها [ سيدنا على بن میرزا احمد الحسني الحسيني النسب] تاريخ تصنيف هذه السالة و هي 1069 من الهجرة»، توضیح: در بیتهای بالا ما کلمات سرخ را در این علامت [] گذاردیم. حاشیه مصرع اول بیت 22: «قرات علیه القرآن في الرباط الدوادية المتصل بالحرم الحرام زاده الله شرفا في السنة الثالثة و الاربعين بعد الالف كان منفردا في هذا الفن علما و عملا و بلقين قرية على اربعة فراسخ من مصر كما سمعته منه. (منه دام ظله)». حاشیه مصرع دوم بیت 22: «المراد به الشيخ حسن بن على بن رمضان البحرانى الكرانى و كان اورع اهل زمانه و اقربهم من التقرب الى الله تعالى بالطاعات في الآناء و الساعات و كانت قرائتی علیه فى السنة الرابعة و الثلاثين بعد الالف و كان رحمة الله وحيدا فى التجويد و العلم و الورع بلا خلاف (منه دام ظله)»؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: 1075ق؛ نویسنده در برگ 142 خود را سلیمان بن عبدالله الحطی معرفی کرده جای نوشتن شهر ... کنده، بااجازه روایتی به نظم برای سید علی خان و در آن از استادان سراینده نام بهائی و سید ماجد بحرینی و استرآبادی و سید نورالدین ابن علی حسینی و علائی را آورده، در حاشیه می‌گوید: اجازه ای از شیخ الحفاظ مشهد خراسان دارم که او از پدرش شیخ یوسف و او از شیخ شمس الدین محمد شامی از شیخ عماد الدین قرژدسی از جزری صاحب «النشر» روایت کرده، همه مجموعه 175 برگ؛ جلد: تیماج، 16گ، 15 سطر (8/3×12/4)، اندازه: 13×21سم [ف: 178-1]