قرابادین

49. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6059 آغاز: تا سال بماند مفرح معتدل نوعی دیگر قوه هر تمامتر و نشاط هر بیشتر باز دید آورد صفت آن بهمن سرخ و سفید از هر یک؛ انجام: قند سفید پنجاه مثقال دم الاخوین سه مثقال طبا شیر سه مثقال نارین نموده بر سر آن شربت بعد از آنکه پخته شد پاشیده ممزوج کنند قرابادینی است در بیان انواع داروهای ترکیبی جهت معالجه امراض گوناگون با اشاره به کمیت ادویه مفرده تشکیل دهنده آن و کیفیت ترکیب و ساخت ادویه مرکبه در 44 «باب» و «خاتمه»، در نسخه‌های خاص و فواید کوتاه پزشکی، باب‌های 1 تا 21 ذیل عنوان داروها بدون ترتیب الفبایی و باب‌های 22 تا پایان با ترتیب الفبای داروها آمده، خاصیت دارو در بخش اول ذیل عنوان «مستعمل» و در بخش دوم بدون این عنوان آمده سپس ذیل عنوان «صفة آن» طریقه ساخت دارو و در برخی نسخه‌ها مدت اعتبار و میزان مصرف آن در اشخاص بالغ و نابالغ تذکر داده شده، بررسی و مقابله این کتاب با دیگر نسخه‌های مشابه نشان داد که بخش اول این کتاب منتخبی از مقاله دوم «اختیارات بدیعی» در مرکبات از حاج زین عطار علی بن حسینی شفایی انصاری (730-806ق) است و بخش دوم آن منتخباتی از داروهای ترکیبی کتاب «قرابادین شفایی» از میر مظفر بن محمد حسینی شفایی اصفهانی (- 963ق) است اضافاتی از بخشهای داروهای با ترتیب الفبایی در بخش‌های نقل شده به صورتی که عبارت «مستعمل مؤلف» در برخی از نسخه‌های ساخت مؤلف اختیارات بدیعی عیناً به همان صورت بدون اشاره به نام حاج زین عطار نویسنده کتاب آمده است و گاهی هم در عبارات نسخه ها تغییراتی اعمال شده است، باب ها عبارتند از: 3. جوارشیات، 4. اطریقلات، 5. مشرودیطوس، 6. تریاقات، 7. ایازجات، 8 حبوبات، 9. اقراص، 10. سکنجبین، ... 15. ربوبات، ... 20. حقنات، ... 30. طلات، ... 44. یاقوتی؛ خط: نسخ، کا: عباس ولد کربلایی محمد، تا: 1228ق، جا: نجف آباد؛ افتادگی: آغازووسط (بخشی از باب دوم در ابتدای نسخه و نیز بین ک 1 و 2 در باب دوم و بین گ 33 و 43 در باب نهم افتادگی دارد)؛ مصحح؛ 122گ، 16 و 17سطر(8/5-8/7 ×14/5-15/5)،اندازه: 16/2×20/7سم[رایانه]